Geen burgers zomaar overleveren aan landen als Polen

Beyond Surrender event picture: Robert de Klerk (SP vormgeving)

SP-Europarlementariër Dennis de Jong wil dat Nederland zeer terughoudend wordt met de overlevering van burgers aan landen als Polen, Hongarije en andere lidstaten waar de rechtsstaat onder druk staat: ´Uit een rapport van de NGO Fair Trials International blijkt dat na overlevering aan onder meer Polen veel verdachten in een onmenselijke situatie terechtkomen. Het is in dat geval belangrijk dat je op een onafhankelijke rechter kunt vertrouwen die beoordeelt of voorarrest echt nodig is en toeziet op voldoende zorg. Zo noemt Fair Trials het geval van een hoogzwangere vrouw die door Nederland aan Polen werd overgeleverd, waarna haar bevalling tijdens voorarrest plaatsvond en er onvoldoende zorg was voor haar zieke baby. Onder normale omstandigheden moet je in dergelijke gevallen al terughoudend zijn met overlevering, maar als de rechter niet onafhankelijk is, zou ik liever zien dat Nederland sowieso geen kwetsbare mensen meer aan Polen overlevert. Die risico´s mogen we niet nemen´.

Deze week vond de eerste hoorzitting plaats van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken over de situatie in Polen. De procedure op basis van art. 7 van het EU-Verdrag kan in theorie leiden tot ontneming van stemrecht van Polen. De Jong: ´Het is goed dat de ministers aandacht hebben voor de rechtsstaat, maar we weten allemaal dat Hongarije en Polen elkaar de hand boven het hoofd houden. Het is dan ook niet te verwachten dat er snel sancties kunnen worden opgelegd. Het is waarschijnlijk effectiever de justitiële samenwerking met deze landen op te schorten en op zijn minst een zware mensenrechtentoets vooraf te laten gaan aan een besluit tot overlevering´.

Vanmiddag organiseert De Jong een discussiebijeenkomst in het Europees Parlement naar aanleiding van een rapport van Fair Trials. De Jong: ´Niet alleen bespreken we de landenrapporten, maar we komen ook met concrete beleidsaanbevelingen. Al in 2014 riep het Europees Parlement op tot aanpassing van de Europese wetgeving, zodat aanhoudingsbevelen niet meer voor kleine vergrijpen kunnen worden uitgevaardigd. En ook bepleitten we de invoering van een echte mensenrechtentoets voordat van overlevering sprake kan zijn. Vandaag publiceerde de Advocaat-Generaal van het Hof van Justitie ook een advies hierover. De Europese Commissie heeft echter koudwatervrees en wil de niet wetgeving aanpassen. Ik hoop dat na vandaag verantwoordelijke Eurocommissarissen als Frans Timmermans hun verantwoordelijkheid zullen nemen´.

Betrokken SP'ers