Verslag Partijraad 28 maart 2026

De Partijraad heeft besloten:

• het verslag van de Partijraad van 24 januari 2026 conform voorstel vast te stellen;
• de regio Overijssel op te splitsen in twee regio’s, bestaande uit de regio Twente (afdeling Enschede, Hengelo, Borne, Almelo, Hof van Twente en Hellendoorn) en de regio Salland (afdeling Deventer, Zwolle, Kampen en Hardenberg).
• Tot en met in ieder geval de Statenverkiezingen door te gaan met de ‘Maak Nederland Betaalbaar’-campagne

11:00 uur Voorzitter Lieke van Rossum opent de Partijraad

1. Opening en mededelingen

Van Rossum heet iedereen welkom en neemt de agenda voor deze Partijraad door.

2. Jimmy Dijk over het kabinet-Jetten
   Fractievoorzitter Jimmy Dijk krijgt het woord en neemt het nieuwe neoliberale kabinet van D66, CDA en VVD onder de loep. Dit minderheidskabinet komt met desastreuze bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid. Bovendien komt dit kabinet niet met grote doorbraken op wonen, terwijl de wooncrisis centraal stond in de aanloop naar de verkiezingen. Kortom, dit kabinet vraagt om keiharde oppositie en dat is wat wij zullen doen.

Wij krijgen daarom geregeld de vraag: ‘Waarom zijn jullie niet constructief?’ Maar constructief meewerken aan afbraak is niet constructief. Ónze plannen voor een betaalbaar Nederland zijn juist constructief. En dan wordt er gezegd: ‘Maar er is geen geld.’ Maar er gaat juist meer geld naar de allerrijksten. En er is wel 19 miljard beschikbaar voor de nieuwe NAVO-norm. Dan heb je als kabinet dus de verkeerde prioriteiten en dat zullen wij onder de aandacht blijven brengen. Ook nu er een nieuwe energiecrisis aan het ontstaan is, wacht het kabinet te lang af met maatregelen nemen, waardoor werkende mensen onnodig hard worden geraakt. Er zijn nu al twee miljoen mensen die de energierekening niet kunnen betalen.

Jimmy vraagt de afdelingen om hun reacties. Uit de afdelingen komt naar voren dat onze focus op betaalbaarheid door veel mensen in het land wordt gewaardeerd. Zeker nu betaalbaarheid door de groeiende energiecrisis en inflatie nog meer een issue wordt, is het volgens afdelingen een goed idee om op dit punt campagne te blijven voeren.

3. Evaluatie campagne gemeenteraadsverkiezingen (deelsessies)

Lieke van Rossum opent de discussie over de gemeenteraadsverkiezingen. De Partijraad gaat in groepen uiteen om de lokale campagnes voor de raadsverkiezingen nader te bespreken. Na de lunch komt de Partijraad weer bijeen om de campagne plenair te evalueren (punt 5).

4. Werkgroep Noordoostpolder wordt afdeling-in-oprichting

Bastiaan Meier, lid van het Dagelijks Bestuur, spreekt met enkele leden van SP-werkgroep Noordoostpolder over de acties die zij ondernomen hebben om de SP op de kaart te zetten, zoals acties tegen leegstand en het actief langs de deuren gaan. Door hun interne groei krijgt de werkgroep nu de status afdeling-in-oprichting.

5. Plenaire evaluatie campagne gemeenteraadsverkiezingen
Volgens Lieke laat de uitslag van de raadsverkiezingen twee dingen zien: (1) een verlies ten opzichte van de raadsverkiezingen van 2022, maar (2) ook een winst (een verdubbeling van het percentage dat op ons gestemd heeft) ten opzichte van de TK-verkiezingen van oktober vorig jaar. Dat laatste is belangrijk, benadrukt Lieke: het is voor eerst in lange tijd dat we bij een verkiezing beter scoren dan bij de verkiezing daarvoor. Dat betekent dat we met onze campagne over betaalbaarheid niet een verkeerde richting zijn ingeslagen.

We hebben na de teleurstellende Tweede Kamerverkiezingen in oktober uitgebreid met elkaar gesproken over het verlies. We hebben er toen heel bewust voor gekozen het voortaan anders te gaan doen. We hebben er voor gekozen duidelijk te laten zien wie we zijn: een socialistische volkspartij voor en door gewone mensen, die lokaal actief is en concrete hulp biedt en tegelijk een landelijke uitstraling heeft. Dat was bijvoorbeeld terug te zien in ons campagnemateriaal, met een lokaal en een landelijk gedeelte.

We besloten na de teleurstellende Tweede Kamerverkiezingen ook om aanvallender met ons verhaal naar buiten te treden. We zouden niet meer over ons heen laten lopen en de valse beelden van onze tegenstanders, zoals dat de werkende klasse niet meer bestaat of dat de zorg onbetaalbaar wordt actief te weerleggen. Daar hebben we deze campagne een aardig begin mee gemaakt, maar dat moeten we de komende periode nog actiever gaan doen.

Ook hebben we ervoor gekozen om met duidelijke keuzes en prioriteiten bij onze basis te blijven en naar buiten te treden; daarom hebben we gekozen voor betaalbaarheid als campagnethema, uitgesplitst in drie kernpunten, namelijk: ‘verlaag de huren’, ‘geen kind in armoede’ en ‘red de zorg’. Dit zijn niet onze enige standpunten, maar ze maken wel gelijk duidelijk wat voor een soort partij wij zijn. Daar konden we zowel lokaal als landelijk goed mee aan de slag.

Tot slot, aldus Lieke, is het heel bijzonder dat wij een partij zijn voor en door gewone mensen die Nederland draaiende houden, en dat moeten we de komende tijd nog veel meer laten zien. Daardoor kunnen mensen zich beter met ons identificeren.

Lieke roept op om de gemeenteraden waarin we vertegenwoordigd zijn nog meer als podium te gebruiken voor ons SP-geluid en om daarin zichtbaarder, politieker en meer anti-establishment te worden. Ze roept afdelingen op om de uitslagen per stembureau te bekijken, om te kijken in welke buurten onze grootste potentie ligt. Afdelingen kunnen dan ook de vergelijking maken met de vorige landelijke en gemeentelijke verkiezingen.

Nils vraagt de afdelingen om hun reacties te geven.

Afdeling Gouda begint met de opmerking dat hun succes komt door hun worteling in de buurten en dat we die weg dus verder door moeten zetten.

Afdeling Venray vindt dat we met de huidige drie campagnepunten onvoldoende die brede socialistische volkspartij zijn, omdat we daarmee een groot deel van de werkende klasse overslaan. Volgens Venray moeten we daarvoor meer inzetten op onze socialistische systeemkritiek. Venray noemt het succes van de Green Party in het VK als voorbeeld.

Afdeling Amsterdam signaleert dat de SP wel groeiende is, maar dat dat zich nog niet uit in gewonnen verkiezingen. Volgens ons moeten we daarvoor meer met onze ideologie naar buiten treden: ‘Heel de mens’ is een partij-intern gebeuren, buiten de SP kent niemand dat. We moeten duidelijk maken dat we er niet alleen zijn voor de mensen die het moeilijk hebben. Een ander probleem is de lage opkomstpercentages in de armere wijken; dat werkt in ons nadeel. Daar moeten we ook een strategie op ontwikkelen, waarbij we meer de buurten in moeten gaan.

Afdeling Maastricht merkt op dat hun electoraat verschoven is: in de volkswijken hebben ze evenveel verloren als bij de TK-verkiezingen, maar ze hebben juist gewonnen in de binnenstad waar de studenten wonen. Die stemmers zijn veel ideologischer en minder gedreven door directe materiële belangen. Volgens Maastricht moeten we veel strategischer omgaan met lokale acties, om mensen langduriger aan ons te binden.

Lieke merkt instemmend op dat de rode draad lijk te zijn dat onze inzet ideologischer moet worden. Ze beaamt dat. De uitdaging is daarbij dat we steeds concrete materiële doelstellingen moeten zien te combineren met onze bredere ideologische systeemkritiek, want maar heel weinig mensen beginnen hun interesse in onze partij vanuit ideologisch perspectief. We moeten daarom beide sporen bewandelen en combineren.

Afdeling Zaanstreek zou graag meer lokale regie hebben bij het maken van campagnemateriaal, omdat het nu vaak ontbrak aan lokale nuances per dorp.

Afdeling Breda meent dat de SP nog wel een imagoprobleem heeft: te vaak worden we nog gezien als de partij voor iedereen die ziek, zwak en misselijk is. Ook de drie punten waarmee we campagne hebben gevoerd, bevestigen nog te veel die indruk. Veel mensen denken dan: ‘Waarom zou ik op de SP stemmen? Het gaat immers goed met mij.’ Een tweede probleem is dat ons profiel nog te onduidelijk is, bijvoorbeeld ten aanzien van migratie. In volkswijken vinden ze ons wat dat betreft te soft, terwijl studenten ons juist te conservatief vinden. Daar moeten we een heldere keuze in maken. Volgens Breda moeten we daarin juist wat progressiever zijn, omdat we voor de mensen die PVV stemmen toch niet de PVV kunnen vervangen.

Afdeling Groningen sluit zich aan bij wat er door Amsterdam en Venray naar voren is gebracht. Groningen benadrukt het belang van verbinding tussen onze bredere ideologie en onze concrete campagnepunten. Ook benadrukt Groningen dat we veel frequenter aanwezig moeten zijn in de volkswijken, om daar blijvende contacten en steun op te bouwen. Teams moeten als het ware een wijk ‘adopteren’.

Afdeling Tilburg sluit zich met name aan bij afdeling Breda wat betreft het belang van jongeren. Ideologie is voor hen heel belangrijk, omdat zij zien dat hun toekomst door dit systeem wordt verpest en daarover heel boos zijn. Zij willen juist die harde linkse lijn.

Afdeling Arnhem heeft haar twee zetels behouden, wat in de huidige omstandigheden winst is. Waar kwam dat door? We waren relevant en we onderscheidden ons van de rest. De wijk waarin wij het beste hebben gescoord was de wijk waarin de supermarkt was verdwenen, waar wij ons jarenlang tegen verzet hebben.

Lieke is het erg eens met Arnhem dat relevantie en onderscheidend vermogen cruciaal zijn. Daarvoor moeten we inderdaad nog veel frequenter aanwezig zijn in de buurten, overal in het land. Lieke deelt ook wel de mening dat we niet alleen platte standpunten moeten verkondigen, maar ook een ideologisch verhaal te vertellen hebben, maar ze is het niet eens met de analyse dat onze drie campagnepunten alleen gericht waren op mensen die ziek, wak of misselijk zijn. Vier op de tien Nederlanders woont in een huurwoning; dat zijn heel veel mensen die last hebben van de almaar hogere huren terwijl de lonen achterbleven. Iedereen heeft op een moment in zijn leven zorg nodig en de hele samenleving is er bij gebaat als kinderen niet in armoede opgroeien. We moeten af van het idee dat basisvoorzieningen er alleen zouden zijn voor de zogenaamd ‘zwakkeren’.

Afdeling Den Haag benadrukt dat ze bij de raadsverkiezingen hebben geprofiteerd van al het buurtwerk dat ze de afgelopen jaren hebben gedaan; daardoor heeft de afdeling haar ene zetel in de raad kunnen behouden. Daarom moeten we ook de komende jaren de volkswijken blijven ingaan.

Afdeling Oss vraagt of het niet verstandig is om van asiel en migratie alsnog een speerpunt te maken. Daarbij hoeft niet ons huidige standpunt veranderd te worden, want dat is een goed uitgebalanceerd standpunt; we moeten alleen meer profileren dat we voor menswaardige opvang zijn.

Afdeling Utrecht merkt op dat ze tijdens de campagne heel veel positieve reacties kregen; iedereen vindt de SP sympathiek. Toch heeft de afdeling verloren. Mensen voelen dus blijkbaar niet de noodzaak om SP te stemmen. Klimaat is een omissie in onze campagne, terwijl klimaat bij de jongeren in de grote steden juist zeer leeft.

Nils merkt hierbij op dat dit ingaat tegen de afspraak die de partijraad in het verleden heeft gemaakt, dat we onze boodschap niet te veel moeten verwateren. Daarop reageert afdeling Utrecht dat die strategie blijkbaar niet aanslaat.

Afdeling Den Bosch merkt op dat, als je deze uitslag naar een landelijke uitslag zou vertalen, we zes zetels zouden halen. Het thema betaalbaarheid werkt dus goed. Maar als je kijkt naar linkse partijen in andere landen die nog beter hebben gescoord met het thema betaalbaarheid, dan zie je dat zij dat vermengen met een progressieve inzet op inclusiviteit. Terwijl wij als SP vaak het frame opgelegd krijgen dat we oud en conservatief zijn. Wij moeten duidelijk maken dat er ook bij ons plek is voor inclusie. Dat is niet per se identiteitspolitiek, maar emancipatiepolitiek. Daar mogen we wel wat meer op inzetten. De mensen die links van Pro staan, moeten naar de SP getrokken worden.

Afdeling Nijmegen constateert een gebrek aan durf en profileringsdrang binnen de partij, waardoor ideologisch gemotiveerd kader afhaakt. We moeten terug naar onze ideologische basis. Ons economisch verhaal is goed, maar kaderleden knappen af op de zweem van anti-immigratieretoriek en gebrekkige internationale solidariteit.

Afdeling Heerlen meent dat er te weinig langdurige contacten zijn gelegd in de wijken. Ook meent de afdeling dat we juist niet ideologisch te breed moeten worden, maar ons moeten focussen op één of twee thema’s.

Afdeling Haarlem meldt dat ze het bij deze raadsverkiezingen beter hebben gedaan dan vier jaar geleden. Dat komt volgens de afdeling omdat ze hebben ingezet op lokale acties waarmee ze echt resultaat hebben gehaald, bijvoorbeeld tegen betaald parkeren, waardoor de SP heeft laten zien dat wij het verschil maken.

Afdeling Roosendaal geeft aan dat de betaalbaarheidscampagne te landelijk was en dat de afdeling zich bij volgende raadsverkiezingen meer op lokale thema’s gaat richten. Ook meent de afdeling dat er te weinig aandacht is voor kiezers met een niet-westerse afkomst. Daarnaast moet de partij zich ook meer op haar ideologische wortels gaan richten. Tot slot oppert de afdeling de mogelijkheid om bij een volgende raadsverkiezing mee te doen onder een lokale naam.

Afdeling Kerkrade vindt dat de betaalbaarheidscampagne het goed heeft gedaan. Wel ontbrak er bij veel mensen op straat het vertrouwen dat de SP daar ook echt wat aan zou kunnen doen.

Afdeling Vlissingen merkt ook op dat we meer aansluiting moeten zoeken bij mensen met een migratie-achtergrond, waaronder ook arbeidsmigranten.

Afdeling Lelystad merkt op dat onze campagnepunten toch te veel gericht waren op een beperkte groep, namelijk huurders en mensen die de zorg niet kunnen betalen. We moeten ons afvragen met welke punten we een veel breder publiek kunnen bereiken. Bij de komende provinciale verkiezingen is het verstandig om meer per provincie te kijken wat er speelt.

Afdeling Zutphen merkt op dat het blijvend actief zijn in buurten en daar het verschil maken voor mensen, ons extra stemmen kan opleveren.

Afdeling Rotterdam merkt op dat ze vooral goed gescoord hebben in de wijken waar de afdeling zichtbaar actief is geweest.

Lieke is het ermee eens dat we iets met het migratie-thema moeten. Maar voor de meeste mensen is betaalbaarheid het centrale probleem en daarom is het de vraag wat we te winnen hebben bij inzetten op migratie. Wat betreft het meer erbij betrekken van mensen met een migratie-achtergrond, is het belangrijk om de diversiteit van de werkende klasse te laten zien; de werkende klasse is allang niet meer die witte man in een overall.

6. Gerrie Elfrink over leren van Links in het buitenland

Als internationaal secretaris vertelt Gerrie over wat we kunnen leren van socialistische partijen in het buitenland. We hebben ons aangesloten bij de European Left Alliance, waar de zusterpartijen van de SP inzitten. Veel van die partijen, zoals Mamdani in New York en Die Linke in Duitsland, hebben het goed gedaan de laatste tijd. De rode draad in hun successen was steeds: ga actief en regelmatig naar de mensen toe, luister naar ze en focus je campagne op speerpunten. Vernieuwend daarbij was dat niet alleen leden maar ook sympathisanten actief werden voor deze partijen. Omgekeerd geven veel van deze partijen aan dat ze veel van de SP hebben geleerd, zoals het deur-kloppen, wat met name de Zweedse socialisten verder hebben ontwikkeld. Daar kunnen wij dan weer veel van leren.

7. Nils Müller over de nieuwe campagne

Afgaande op wat er door de afdelingen is gezegd, concludeert Nils dat het thema van betaalbaarheid goed aanslaat bij mensen en dat we daar dus mee door moeten gaan, ook omdat dit thema door de groeiende energiecrisis alleen maar nog actueler zal worden. Het voordeel van betaalbaarheid is ook dat het zowel lokaal gemaakt kan worden als breed ideologisch inzetbaar is. De partijraad stemt met applaus in.

De afdeling Maastricht stelt voor om deze nieuwe betaalbaarheidscampagne vast te houden tot en minste de verkiezingen voor de Provinciale Staten. Ook daarop antwoordt de partijraad met applaus.

8. SP Jongeren

Jeremie van Zeist, voorzitter van SP Jongeren, vertelt over betaalbaarheid, militarisering en de dreigende herinvoering van de dienstplicht als de grootste problemen waar jongeren tegenaan lopen. Dit zijn de thema’s waar SP Jongeren de komende periode actie op gaat voeren. Jeremie geeft aan dat hij helaas gaat stoppen als voorzitter van SP Jongeren. Hij is er trots op dat SP Jongeren de laatste tijd hard is gegroeid en nu 990 leden heeft.

9. Toespraak fractievoorzitter Jimmy Dijk
In zijn toespraak deelt Jimmy een persoonlijk bericht dat hem heeft geraakt. Hij citeert een brief van mevrouw Welgraven, die met haar man in een tochtig huis met energielabel G leeft, de verwarming niet boven de 17 graden durft te zetten en de energierekening van 350 euro niet kan betalen, ook vanwege de hoge zorgpremie. Jimmy benadrukt dat hij dagelijks honderden tot duizenden soortgelijke berichten ontvangt van mensen die Nederland draaiende houden maar die desondanks de energierekening, zorg, huur of boodschappen niet meer kunnen betalen, die bang zijn voor kortingen op hun WW, AOW of arbeidsongeschiktheidsuitkering, en van zorgverleners die vrezen dat zij hun patiënten niet meer kunnen helpen.

Hij bekritiseert het kabinet-Jetten scherp. Waar het kabinet wel in de pas loopt met een oorlogszuchtige leider als Trump en niets doet aan super hoge oliewinsten, blijft het wegkijken bij de nood van gewone burgers. In plaats van collectieve oplossingen zoals woningisolatie en zonnepanelen op alle daken, worden mensen individueel verantwoordelijk gemaakt. Jimmy hekelt de oproepen van de top van De Nederlandsche Bank en van bewindspersonen om loonmatiging en soberheid, terwijl dezelfde elite wel de hypotheekrenteaftrek voor de allerrijksten verhoogt. Hij ontkracht het frame dat zorg en sociale zekerheid onbetaalbaar zouden zijn: de zorgkosten zijn al jaren stabiel rond de tien procent van het nationaal inkomen, en de sociale zekerheid blijft stabiel twaalf procent van het nationaal inkomen. De echte oorzaken van problemen zijn fraude door zorgcowboys, winsten en bureaucratie in de markt. De SP is volgens Jimmy de enige partij die verzet biedt tegen dit neoliberale beleid van privatisering en individualisering, en die solidariteit in de praktijk brengt. Daarom blijft een grote SP keihard nodig.

Jimmy’s volledige toespraak is online terug te zien op: https://youtu.be/Yo4nVZ1SQiU?is=wAj4_Qum4OeT5Zqy