Basisinkomen:

Een fatsoenlijk inkomen voor iedereen

Er is veel discussie over de invoering van een basisinkomen. Voorstanders wijzen terecht op het woud aan regelingen, toeslagen en belastingen (inclusief teruggaven) wat door de jaren heen is opgebouwd. Het zou goed zijn om op dat punt schoon schip te maken. Daarnaast is het sociaal minimum te laag om van te leven. Niet voor niets pleit de SP voor een forse verhoging van het minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen. Mensen in de bijstand worden bovendien lastiggevallen met allerlei treitermaatregelen, zoals een nutteloze sollicitatieplicht voor 55-plussers of werken zonder loon (tegenprestatie). Door de kostendelersnorm, het afschaffen van de partnertoeslag en het verhogen van de AOW-leeftijd heeft een aanzienlijke groep helemaal geen recht meer op een uitkering.

De SP deelt deze analyse en is van mening dat het huidige systeem van sociale zekerheid voor veel mensen onvoldoende te bieden heeft om een fatsoenlijk leven van te leiden. De SP staat open voor alternatieven, die we uiteraard kritisch zullen beoordelen op basis van onze eigen visie. De SP is voorstander van het uitbreiden van experimenten binnen de Participatiewet. Dat kan ook een lokaal experiment met een basisinkomen zijn.

Een basisinkomen roept ook vragen op. Ten eerste over de hoogte van het bedrag. Dit moet wat ons betreft hoog genoeg zijn om fatsoenlijk van te leven. Niet voor niets wil de SP het sociaal minimum fors verhogen en levert daarvoor een deugdelijke financiële onderbouwing. Een basisinkomen vergt eveneens een deugdelijke financiële onderbouwing. Dan is er de vraag waarom (rijke) mensen met hoge inkomens een basisinkomen nodig hebben. In eerste instantie vergroot dit immers de ongelijkheid. Voorstanders stellen dat dit via belastingen kan worden rechtgetrokken, maar dan is het dus een vestzak-broekzak verhaal.

Dan is er de vraag wat er gebeurt met de sociale zekerheid en verzekeringen. In bepaalde varianten van het basisinkomen worden verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en ziekte afgeschaft. Gevolg is dat deze mensen een veel lagere uitkering ontvangen als ze werkloos of ziek worden. Voor de SP is dat geen begaanbare weg. Wij vinden een fatsoenlijk vangnet van groot belang, zeker voor de mensen die ziek of gehandicapt raken.

Er zijn veel varianten van een basisinkomen – die telkens hun eigen vragen oproepen. We gaan graag het gesprek aan over de voorwaarden. Voor ons is belangrijk dat iedereen recht heeft op een fatsoenlijk inkomen. Daarom wil de SP niet alleen het minimumloon, maar ook de bijstand, de Wajong en de AOW verhogen.

Lees meer over:

Inkomen Overzicht van alle standpunten