SP-Enquête binnenvaart: Schippers willen bodemtarieven (update)

Een ruime meerderheid van de schippers ziet heil in het aan de ketting leggen van een aantal schepen en het instellen van bodemtarieven voor de vracht. Dat blijkt uit het rapport 'De Schipper aan het woord'. De gevolgen van de economische crisis voor de schippers zijn zeer ernstig. De hoeveelheid vracht is gedaald (gemiddeld met 30%) en de betaalde prijs voor vracht is met maar liefst 50% gedaald. Bijna de helft van alle schippers geeft dan ook aan dat zij in de financiële problemen zitten. Daarnaast wordt veel personeel ontslagen, daalt de waarde van de schepen en dreigen er veel faillissementen. SP-Kamerlid Emile Roemer: “Wanneer de eigenaars van schepen failliet gaan, gaan de schepen niet uit de vaart, maar zorgen de banken ervoor dat ze weer goedkoop in de vaart komen. Zo ontstaat een vicieuze cirkel in de vrachtprijzen, waar uiteindelijk schippers aan kapot gaan.”

Roemer maakt zich grote zorgen over de gevolgen wanneer de staatssecretaris niet ingrijpt. “De binnenvaart is een zeer schone manier van transporteren. Alle tekenen wijzen erop dat de toekomst van de sector zonder ingrijpen groot gevaar loopt, terwijl we deze sector helemaal niet kunnen missen. Eén enkel binnenvaartschip kan al snel een file van een halve kilometer aan vrachtwagens van de weg houden. Bovendien is de binnenvaart verreweg de meest zuinige manier van transport en zorgt voor de minste overlast.”

Gezien de problemen vinden veel schippers dat er snel en daadkrachtig moet worden ingegrepen. Zo is ruim tweederde voor het instellen van bodemprijzen voor vracht. Dat voorkomt dat veel schippers in hun strijd om vracht tot onder de kostprijs gaan varen. Daarnaast moeten nieuwe schepen voorlopig niet in vaart worden genomen omdat dat de overcapaciteit alleen maar stimuleert.

Enkele conclusies en aanbevelingen uit het rapport:

• 92% van de schippers geeft aan dat de crisis merkbaar negatieve of sterk negatieve gevolgen heeft op zijn of haar werk en/of inkomsten.


• Ruim 41% van de schippers geeft aan dat zij (of het bedrijf waarvoor ze werken) in acute financiële problemen zitten. In de bulkvaart is dit zelfs bijna de helft van de schippers. Van deze schippers geeft 20% aan dat er faillissement dreigt.


• 69% van de schippers wil bodemprijzen invoeren om de neerwaartse spiraal in vrachtprijzen te stoppen.


• 56% is van mening dat oudere schippers geholpen moeten worden om vroeg met pensioen te gaan om persoonlijke drama's te voorkomen.


• 79% vindt dat het kabinet moet zorgen dat er voorlopig geen nieuwe garantiekredieten worden verstrekt ter financiering van nieuwe schepen.


• Een grote meerderheid van de schippers (77%) vindt dat er voor oudere schepen (bouwjaar voor 1977) een vrijstelling moet komen van de nieuwe regels die de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) oplegt. Bijna evenveel schippers (74%) vinden dat deze regels voor alle schepen moeten worden herzien of zelfs afgelast.


• 71% vindt dat nieuw afgebouwde schepen voorlopig aan de ketting moeten blijven.


• 82% van de schippers geeft aan dat Staatssecretaris Huizinga / het kabinet te weinig doet om de crisis in de binnenvaart te bestrijden.


• 83% van alle schippers is van mening dat de Staatssecretaris onmiddellijk de crisis moet aanmelden voor de binnenvaart bij de Europese Commissie. Hierdoor wordt het nemen van bepaalde aanvullende maatregelen mogelijk.

Rapport: 'De schipper aan het woord'

Verslag van de presentatie:

Bij de presentatie van het rapport waren ongeveer 50 mensen aanwezig. Dit waren hoofdzakelijk schippers, maar ook veel vertegenwoordigers van schippersorganisaties en bonden. Onder de schippers was veel eensgezindheid over de voorgestelde maatregelen. Vooral het voorstel van bodemtarieven kreeg veel bijval. In de gesprekken die Agnes Kant en Emile Roemer met de schippers aangingen kwamen veel onderwerpen ter sprake. Zo sprak een schipper over de grote problemen die hij had om krediet te krijgen bij de ING-bank terwijl hij dit juist nu zo hard nodig had.

Ook werd er geklaagd door de schippers dat veel bevrachters en vervoerders aan het samenwerken zijn of zelfs gefuseerd zijn tot enorme marktmachten en dat deze macht de schippers in een moeilijk pakket brengt. Extra wrang vonden veel schippers het dan ook dat die samenwerking wordt toegestaan terwijl er bij samenwerking tussen schippers de NMa wordt ingeschakeld. Uiteindelijk bleek uit de vele reacties dat de belangrijkste conclusie was dat nu alle neuzen dezelfde kant op moeten. Verladers, bevrachters, schippers, bonden en de politiek moeten allemaal inzien dat zij moeten samenwerken in plaats van elkaar kapot te concurreren. Want het grootste doel is er een dat ze allemaal delen en dat is een sterk ontwikkelde en vitale binnenvaart.

Over twee weken zal in de Tweede Kamer het debat over de problemen in de binnenvaart worden gevoerd. Emile Roemer zal daar namens de SP alle aanbevelingen uit het rapport gaan voorleggen aan Staatssecretaris Huizinga. De resultaten van het onderzoek en de stemming tijdens de presentatie geven een heel duidelijk signaal af; het is tijd voor actie want de binnenvaart verdient een goede toekomst.