DOSSIERS Verkeer en Waterstaat

Betuwelijn

De Betuwelijn gaat vanaf 2007 rijden tussen Rotterdam en de Duitse grens. De aanleg van het Nederlandse deel heeft de overheid ongeveer 5 miljard gekost. De schade aan de natuur in met name de Betuwe is enorm. Door alle inpassingsmaatregelen is ook de veiligheid niet goed gewaarborgd. Om de exploitatie van de Betuwelijn kostendekkend te maken zullen de tarieven voor de goederenvervoerders hoog worden. Hiermee wordt juist het relatief milieuvriendelijke goederenvervoer per trein ontmoedigd. Deze lijn had niet aangelegd moeten worden.

De SP heeft op allerlei mogelijke manieren geprobeerd dit politiek Den Haag duidelijk te maken. We stonden dan ook niet alleen in onze kritiek. Zowel in 1993 als in 1995 berekende het Centraal Plan Bureau al dat de Betuwelijn economisch niet sterk was. Ook andere deskundigen hadden een negatief oordeel over deze lijn. De SP publiceerde in 1993 een stevig onderbouwd pleidooi tegen het project met de titel “Laat de Betuwelijn varen”, verwijzend naar het alternatief van vervoer over water. Een overgrote Kamermeerderheid heeft de kritiek – ook van CPB en Algemene Rekenkamer – echter genegeerd en keurde in 1995 de aanleg goed.

Achtergronden bij de Betuwelijn

CBR (rijexamens)

Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen is de instantie die beoordeeld wie goed en veilig genoeg kan rijden om de weg op te mogen met een motorvoertuig. Zij geven de rijbewijzen af voor brommers, motoren, auto's en vrachtwagens en trekken deze ook weer in.

Over het CBR zijn veel klachten. Klachten over de hoge kosten van het examen, klachten over de reserveringstermijn, klachten over het intrekken van het rijbewijs en klachten over bureaucratisch handelen. Toch doet de minister hier niet veel aan, want het CBR is een zelfstandige organisatie. Aangezien deze zelfstandige organisatie wel verantwoordelijk is voor een wettelijke taak en hier een monopolie op heeft, wil de SP dat de minister weer de regie over het CBR grijpt.

De SP klaagt al lange tijd het monopolistisch handelen van het CBR aan. Dit heeft er toe geleid dat in 2008 we het voorstel hebben gedaan om het CBR helemaal op de schop te doen. Daarbij stellen we onder andere voor dat de minister de regie hierover moet nemen, dat er duidelijke en eerlijke regels moeten komen over het intrekken van de rijbewijzen en dat een belangrijke monopolistische organisatie als het CBR echt niet zonder een goede onafhankelijke klachtencommissie kan.

• Actieplan verbetering CBR (pdf)

---

HSL

De HSL gaat vanaf 2007 rijden tussen Amsterdam, Brussel en Parijs. De aanleg van het Nederlandse deel heeft de overheid ruim 5 miljard gekost. Veel mensen zullen niet profiteren van de HSL omdat de tarieven van deze verbinding vermoedelijk flink boven de huidige eerste-klas-tarieven liggen. De HSL wordt daarmee een bontjassentrein die ons veel te veel geld gekost heeft. Deze lijn had niet aangelegd moeten worden.

Kilometerheffing

Het kabinet wil een kilometerheffing invoeren. Deze maakt vooral het rijden in de spits in de Randstad duurder. Mensen die in de file staan moeten extra gaan betalen.

De files staan er vooral omdat de overheid heeft gefaald. Het openbaar vervoer is verwaarloosd, waardoor het voor teveel mensen geen echt alternatief is. Ook was er te weinig aandacht voor belangrijke knelpunten.

De SP vindt het niet eerlijk dat mensen die in de file staan omdat ze naar hun werk moeten, een Filebelasting moeten betalen.

De kilometerheffing van het kabinet kost 5 miljard euro om in te voeren en jaarlijks een half miljard euro om te innen. Dat is weggegooid geld. Steek dat geld in de aanpak van knelpunten en beter openbaar vervoer!

De SP is daarom de actie 'Geen Filebelasting' gestart. Tegelijkertijd kwam woordvoerder Emile Roemer met alternatieven in zijn rapport: "Van stilstand naar vooruitgang" (pdf)

OV-chipkaart

De SP is voor goed en betaalbaar openbaar vervoer en daardoor tegen de huidige voorstellen van het kabinet voor de OV-Chipkaart. Het totstandkomen van één kaart voor het gebruik van alle vormen van Openbaar Vervoer kan echter wel in het belang van de reiziger zijn. Daarom is de SP in principe wel voor een reizigersvriendelijke OV-Chipkaart. Een goede chipkaart kan rijden per openbaar vervoer aangenamer maken, waardoor uiteindelijk minder mensen voor de auto kiezen.

De manier waarop de OV-chipkaart op dit moment wordt ingevoerd, kan de goedkeuring van de SP echter niet wegdragen. Zo komen er verschillende kaarten voor de verschillende vervoersmiddelen en is de gebruikte kaart niet veilig. Hij is makkelijk te kopiëren waardoor grootschalige fraude mogelijk is. Daarnaast blijkt de privacy van de reiziger niet gegarandeerd en blijkt overstappen vaak bijzonder moeilijk. Daarom wil de SP dat staatssecretaris Huizinga haar huidige plannen voor een OV-Chipkaart intrekt.

De SP lanceerde een reddingsplan voor de kaart en riep staatssecretaris Huizinga verschillende keren ter verantwoording.

Taxiwet

Net als op vele andere terreinen sloeg ook bij de Taxibranche de zucht naar liberalisering toe. Maar zoals de SP voorspelde heeft de vrijemarktwerking bij de taxi's niet, zoals beloofd, tot goedkopere taxi's geleid. In vergelijking met andere Europese hoofdsteden is de taxi in Amsterdam erg duur. De gemiddelde taxiprijs is met zo'n veertien procent gestegen sinds de markt is geopend.

De liberalisering heeft gezorgd voor een chaos op de taximarkt. We moeten de liberalisering terugdraaien. Hiermee beginnen we in de grote steden, waar de grootste uitwassen plaatsvinden. Er moet weer een capaciteitsbeleid komen in plaats van marktchaos.

Uitbreiding Schiphol ea

De luchtvaart groeit enorm in ons land. We hebben met Schiphol één van de grootste luchthavens van Europa. Naast Schiphol groeien ook nog een aantal regionale luchthavens erg hard en dreigt er een wildgroei aan helikopterhavens te ontstaan. Mooi voor de vliegtuigliefhebbers, maar minder goed voor het milieu en de omwonenden van de luchthavens.

Volgens de SP moet de luchtvaart zich richten op verstandige groei. Niet zozeer inzetten op het binnenhalen van veel vluchten met overstappassagiers, maar juist richten op economisch en maatschappelijk gewenste vluchten. Schiphol is daarvoor de eerstaangewezen luchthaven. Verder moeten er harde normen over milieuvervuiling en overlast komen.