SP :: Dagboek Hans van Heijningen ESF Londen

Meteen naar de inhoud!

www.sp.nl

WORD NU LID!

SP :: Nieuws :: Dossiers

Dagboek ESF Londen

Zaterdag 16 oktober 2004

Europees verzet tegen de Grondwet

Ook de twee oude vrouwen die een "verboden voor bommen"- speldje op hun jas hebben en met mij op weg gaan naar een bijeenkomst over de Europese Grondwet, zijn tegen. Ze worden vergezeld van een jonge vrouw die als enige een paar woorden over de grens spreekt. Ze komen alle drie uit Griekenland en de jongste – een verpleegster – heeft de oudjes in Londen ontmoet en zich over hen ontfermd. Met woorden, handen en voeten maakt ze me duidelijk dat de oude vrouwen in Griekenland beroemdheden zijn vanwege hun rol in het verzet tegen de militaire dictatuur tijdens de jaren zestig. Omdat ik graag fotogenieke beroemdheden vereeuwig, vraag ik of ik een foto van hen mag maken. Natuurlijk mag dat, waarop ik – heel gevat – door een van de oudjes een antiek fototoestel in mijn handen gedrukt krijg. Nul-een, maar na het nemen van een foto haal ik snel mijn digitale camera uit de tas om niet met lege handen thuis te komen.

Weg ermee

Bloomsbury, een uitgebreid universiteitscomplex bij Russell Square. In tientallen zaaltjes vinden er parallel-sessies plaats over de grote onderwerpen van deze tijd. Daarnaast draaien er films, zijn er theatervoorstellingen en vinden er acties plaats. Voor mensen die overal bij willen zijn en moeilijk kunnen kiezen, is het om gek van te worden. Zelf hou ik het simpel en overzichtelijk; ik ga naar bijeenkomsten over de Europese Grondwet om een indruk te zien hoe de vlaggen van links er in Europa bij hangen.
Op een pleintje zie ik Driek van ROOD op een bankje zitten met een biertje in zijn hand. Hij vertelt me dat hij net uit een "oorlog in Irak"- film is gelopen omdat hij er even niet meer tegen kon.
Wanneer je al geruime tijd met de Europese Grondwet bezig bent, hoef je niet te verwachten dat je inhoudelijk veel nieuws opsteekt. Maar dat betekent niet dat je er niets aan hebt. Want het is belangrik te weten wie het verhaal doen en hoe ze het brengen. Na mijn staaroperatie van anderhalve week geleden, was dit opnieuw een eye-opener.
In Ierland, Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden blijft het debat over de Europese Grondwet niet beperkt tot een handjevol deskundigen, maar spreken tal van vakbondsleiders, belangenbehartigers, studentenleiders en actieve vrouwen zich uit tegen de Europese Grondwet die Europa niet sociaal, veilig en democratisch maakt.
Wanneer Bob Crow, de voorzitter van TUC-vakbond "Rail, Maritime, and Transport" geconfronteerd wordt met bepaalde sociale voordelen van de Grondwet voor bijvoorbeeld de Roma-bevolking in Oost-Europa, antwoordt hij: "Politiek is nooit voor honderd procent zwart of honderd procent wit. Maar in dit geval zouden we gek zijn als we genoegen namen met de kruimels die van tafel vallen. Op hoofdpunten is dit een waardeloze Grondwet en dus zijn wij daartegen. Eens was Engeland het land met de beste sociale voorzieningen voor arbeiders, terwijl het nu door die verrekte Thatcher op dit vlak een achterlijk land geworden is. We hebben nu de langste werkweken van Europa en de Europese Unie is erop uit om de uitgangspunten van dit soort a-sociaal afbraakbeleid in beton te storten. Weg ermee!'

List en bedrog

Over een ding zijn de tegenstanders van de Europese Grondwet het eens. De referenda die het komend jaar in meer dan tien Europese landen – waaronder Nederland – gehouden zullen worden, zullen uitdraaien op een 'ja' of 'nee' tegen dit Europa. Zo zal links de rol van de EU op het punt van de sociale afbraak en militarisering van Europa aan de orde stellen, en zullen rechtse tegenstanders van de Grondwet de kaart van de Turkse toetreding uitspelen. De regeringen van de lidstaten zullen de bevolking van hun landen trachten te intimideren door mensen wijs te maken dat zij hun welvaart op het spel zetten wanneer zij de Grondwet afstemmen. Dat laatste is volstrekte onzin omdat het Verdrag van Nice nog een jaar of zeven geldig is en we in die zin alle tijd hebben om desnoods een betere Grondwet te maken. Of geen Grondwet, want wie zit er nou eigenlijk verlegen om zo'n ding?
Tegenstanders van de Grondwet benadrukken dat zij niet tegen internationale samenwerking zijn, maar dat zij er niets voor voelen om mee te werken aan een grondwettelijk verdrag waarin neoliberaal economisch beleid en de militarisering van Europa de status van Grondwet krijgen. "Veel mensen vragen zich al af of stemmen wel zin heeft, maar als die Grondwet doorgaat, is dat een klap voor de democratie," aldus een Deense deelneemster.

Over vrouwenlijken

Gudrun Schyman

"Deze Grondwet is geschreven door oude, machtige mannen met veel geld. Voor zover er aardige dingen in de Grondwet staan, gaat het om principes die praktisch gezien weinig om het lijf hebben," aldus Gudrun Schyman, feministe en voormalig voorzitter van de Linkse Partij uit Zweden. In de Grondwet wordt vrijblijvend uitgegaan van de gelijkheid van rijk en arm, man en vrouw, wit en gekleurd, zodat je daar niets mee kunt.
Wie van mening is dat mannen en vrouwen in gelijke mate getroffen worden door de effecten van het neoliberale beleid en de miltarisering van Europa, zit ernaast. Slechts 44 procent van de vrouwen in de lidstaten doen betaald werk, wat maakt dat miljonenen vrouwen sociaal-economisch tot de meest kwetsbare groepen in de samenleving behoren. De consequenties van het afbreken van sociale voorzieningen zijn vooral voor alleenstaande vrouwen met kinderen dramatisch. Los van het feit dat de militarisering van Europa in belangrijke mate ten koste zal gaan van het budget voor sociaal beleid, betalen vrouwen een onevenredig hoge tol bij gewapende conflicten. "Vrouwenlichamen zijn vooral de laatste jaren in een belangrijk slagveld voor strijdende partijen veranderd. Het roer moet om in Europa en het afstemmen van deze Europese Grondwet kan in dit proces een belangrijke stap zijn," aldus Schyman.

Goede moed

Het ESF laat zien dat het verzet tegen het politiek programma dat ten onrechte van het predikaat "Europese Grondwet" is voorzien, groeit in Europa. Daarbij moet wel aangetekend worden dat dat verzet vooral uit de noordelijke landen komt. De meeste landen in Zuid- en Oost-Europa kennen nauwelijks sociale voorzieningen, wat maakt dat de bevoling van die landen moeilijk te mobiliseren is waar het om de Grondwet gaat.
Ook in Nederland zijn de Grondwet en het Referendum tot nog toe nauwelijks onderwerpen van debat, laat staan dat maatschappelijke organisaties zich daarover uitspreken. De komende tijd moeten we er hard aan werken om daar verandering in te brengen. De ervaringen op het ESF laten zien dat het debat over die Grondwet pas interessant wordt wanneer dat niet langer beperkt blijft tot parlementariërs en deskundigen.
Omdat het beleid van de regering Balkenende naadloos aansluit bij de Lissabon-agenda en de zogenaamde Grondwet van de Europese Unie, moeten we de Nederlandse bevolking duidelijk maken dat het roer om moet in Europa. Werk aan de winkel!

Hans van Heijningen