|
Alarmlijn
B II - Reacties op Troonrede
|
Tijd is tijd. Dat moesten de eerste bellers van de Alarmlijn B-II gedacht hebben. Kort na het alom bekende "Lang leve de Koningin" kwamen de eerste gesprekken binnen op het speciaal geopende nummer.
Het telefoonteam, bestaand uit twintig medewerkers, liet de door de NOS uitgezonden "hoedjesparade" voor wat het was en stortte zich op de binnenkomende telefoontjes. Alleen was er nog even applaus voor de bijzondere hoed van Tweede-Kamerlid Krista van Velzen.
De allereerste reactie van de dag liet er geen misverstand over bestaan: "Verschrikkelijk al die bezuinigingen en dan nog bij de mensen die het toch al veel minder hebben." Een ander kwam met een alternatief bezuinigingsvoorstel. "Schaf de monarchie af, dat is pas een echte bezuiniging," klonk het bitter en hoopvol tegelijk.
Een beller uit Apeldoorn vond dat het hele kabinetsbeleid teveel gestoeld is op aandacht voor de bedrijven en de economie. "Dat heb ik zojuist gehoord in de troonrede, maar het gaat toch uiteindelijk om de mensen!" Datzelfde vond ook de eerste Rotterdamse beller van de dag: "Ik vind het zwaar verontrustend. Sterker nog, ik vind het volstrekt asociaal."
Een half uur na het uitspreken van de Troonrede en al een paar honderd verontruste reacties verder, voegden ook de Eerste- en Tweede-Kamerleden zich bij het telefoonteam.
14:25 uur Een mevrouw uit Goirle: "Het is duidelijk dat Gerrit Zalm aan de touwtjes trekt van dit kabinet." Een ander met alweer een bijzonder voorstel: "Misschien moeten we Michael Moore vragen een documentaire over Nederland te maken." Ook slaat het cynisme bij vlagen toe: "Deze plannen zijn rampzalig. Nog even en we kunnen aan het gebit van mensen aflezen hoe hun inkomsten zijn."
14:45 uur "We zijn zo'n drie kwartier bezig en ik geloof dat er al meer dan zeshonderd reacties binnen zijn,"klinkt het vanachter de speciaal voor de gelegenheid ingerichte "telefooncentrale" in de Marcus Bakkerkamer.
Iemand uit de zorg is blij dat ze er eindelijk doorheen komt. "Wel mooi hoor dat er zoveel gebeld wordt, daarom ben ik ook blijven wachten. Ik werk met demente bejaarden en ik kan je verzekeren dat deze mensen amper nog onder de douche gaan. Dan kan je toch rustig stellen dat deze overheid zich uiterst onbetrouwbaar opstelt."
Een ander maakt van de gelegenheid gebruik om z'n sympathie voor de SP kenbaar te maken. "Ik volg jullie al een tijdje en ik denk er over om lid te worden, kunnen jullie mij nog wat materiaal sturen?"
"Dit is zeer zorgelijk en ik kan allen maar vragen of jullie daar met z'n allen fanatiek tegen willen vechten om nog iets overeind te houden van wat in jaren is opgebouwd," schrijft Henk. Hij heeft de telefoonactie niet afgewacht en heeft zijn woede over de bezuinigingsvoorstellen verstuurd per mail: "Neem nou het nieuwe ziekenfondspakket. Het komt er toch gewoon op neer dat de rijken zich kunnen laten behandelen en de minderbedeelden het maar moeten uitzoeken,"schrijft hij.
15:10 uur Op het zelfde moment dat Minister Zalm aan de complete Tweede Kamer bekend maakt dat hij zojuist grootvader is geworden, belt een alleenstaande moeder uit Eindhoven. "Ik ben vooral bang voor dat totaal uitgeklede ziekenfondspakket."
Ook de oproep via www.sp.nl om mail te sturen wordt massaal beloond. En ook deze reacties liegen er niet om. Een bloemlezing: "De VVD is jaar na jaar aan de macht en voert jaar na jaar bezuinigingen door. Zalm is de grote boosdoener." En: "Bezuinigen omdat het slecht gaat oké. Maar niet over de rug van de mensen die zo hard geknokt hebben om Nederland op te bouwen tot wat het nu is. Voor iemand die hoog van de toren blies over normen en waarden, komt dit niet echt geloofwaardig over." Ook in de vele mails overwint cynisme het soms van verontrusting. "Iedereen die ziek, werkloos, arbeidsongeschikt, oud of zwak is een euthanasiepil geven. Dat lost alle problemen van dit kabinet op."
Iemand anders heeft tijd gevonden om een gedicht te schrijven:
Haagse Krengen
In Den Haag daar heb je de slechten
Die spotten met de arbeidsrechten
In Den Haag daar heb je de gemenen
Die voeden arbeiders met stenen
In Den Haag daar heb je de luizen
Die sluiten zelfs de ziekenhuizen
In Den Haag daar heb je de gogen
Doen veel kwaad, dat is niet gelogen
'k had liever wat anders in Den Haag
Nee, niet morgen maar vandaag.
15:45 uur Terug naar de telefonische reacties. "Ik heb altijd een goed salaris gehad, maar ik voorzie grote problemen. Na dertig jaar hard werken had ik eigenlijk een huis willen kopen, maar ik denk dat ik dat nu wel kan vergeten." Meldt iemand uit Dieren.
Aan de andere kant van Nederland, uit Schoondijk, komt de boodschap van iemand die minder woorden nodig heeft: Ik ben 57 jaar en weduwe. Deze troonrede is asociaal. Weer een ander vraagt belangstellend of Robin Hood al gesignaleerd is. "Dat meld ik me meteen aan bij die bende."
Ook zijn er bellers die hun betrokkenheid bij de SP willen laten horen: "Wat jullie moeten doen is het schrappen van die tomaat. Kies een ander logo dat meer recht doet aan jullie huidige opstelling."
Maar de reacties komen niet alleen uit de hoek van mensen die de SP al goed gezind zijn. Een oudere meneer meldt zich bij Eerste-Kamerlid Tiny Kox. "Schrijf maar op dat ik een echte rechtse CDA-er ben, maar wat ze nu doen met al de chronisch zieken, dat kan echt niet."
Zelfs humor ontbreekt niet in de reacties. Iemand suggereert dat Margaret Thatcher een belangrijke rol heeft gehad in het schrijven van deze troonrede.
16:30 uur Een schrijnende reactie uit Delft. "Ik ben verbijsterd, nerveus en chronisch ziek en dat heeft alles met elkaar te maken. Het complete sociale stelsel wordt afgebroken. Als ik koningin was geweest had ik geweigerd om een dergelijke troonrede voor te lezen." Kort daarna: "Ik ben knap boos over de uitspraak van minister Brinkhorst dat we de laatste jaren boven onze stand hebben geleefd. Nou, ik kan de heer Brinkhorst verzekeren dat dit voor mij zeker niet geldt, en ik ben er van overtuigd ook voor veel anderen niet."
17.00 uur In de Marcus Bakkerkamer is het een komen en gaan van cameraploegen, radioverslaggevers en schrijvende media. Veel tijd hebben de mensen van het telefoonpanel niet. Ging het een paar uur geleden nog om honderden reacties, inmiddels is dat veranderd in duizenden.
Rode Draad is en blijft de woede en de verontrusting. "Ik heb een stoma, al jaren een WAO-uitkering. Hoe moet ik verder, waar moet ik heen?" vraagt een beller uit Den Haag zich af. Een beller uit Enschede zegt: "Ik ben er stuk van. Deze Troonrede heeft mij zo onvoorstelbaar boos gemaakt. Ouderen, mensen die ons land mede opgebouwd hebben, die nu overgeleverd zijn aan de zorg en niet gedoucht worden. Het is een grof schandaal."
Kortom, de angst en bezorgdheid zit er diep in bij de mensen. Een voorbeeld: "Mijn man heeft al jaren problemen met z'n gebit. Ik heb hem nu naar de tandarts gestuurd, alles is getrokken en hij heeft een gebit. Volgend jaar kan het niet meer," vertelt een mevrouw.
17:30 uur Ook op het moment dat een groot deel van Nederland in de dagelijkse file staat blijven de telefoontjes binnenstromen. Zo is er de mail van een mevrouw uit Leeuwarden. "Het is een schande dat de minima en de gehandicapten nog minder krijgen dan ze nu al hebben. Ik moet u eerlijk bekennen dat ik altijd VVD gestemd heb. Maar ik heb altijd wel een sociaal hart gehouden. Echt, ik heb het goed, maar deze maatregelen gaan veel en veel te ver," zegt ze.
Of het voorbeeld van de mevrouw uit Groningen. Ze zegt: "Mijn man heeft bij de Universiteit gewekt maar hij is ziek geworden. We gaan er door de WAO-maatregelen erg op achteruit en we moeten ook nog eens 330 euro aan ziektekosten gaan betalen. We hebben er alles aan gedaan om het hoofd boven water te houden, maar je kan toch niet tegen de kinderen blijven zeggen: "Sinterklaas komt dit jaar niet".
Tussen de reacties ook mensen die zich ongerust maken over het niveau van het onderwijs in Nederland. Zoals de student die zegt: "Dit kabinet zou veel meer moeten investeren in het onderwijs. Ik ben student en ik zie de toekomst van de kenniseconomie somber in." "Studeren is alleen nog voor de rijken," zegt een ander.
18:00 uur Op pagina 105 van teletekst noemt Jan Marijnissen de kabinetsmaatregelen "asociaal, onverantwoord en onbegrijpelijk". Hij voorspelt groot maatschappelijk verzet, dat zich niet tot de herfst zal beperken. Ook een beller uit Venlo heeft weinig begrip voor de maatregelen van het kabinet. "Ik was directiesecretaresse en zit nu al vijf jaar in de WAO. Ik kan mijn medicatie niet meer betalen, zelfs de reiskosten voor mijn controle kan ik niet opbrengen. Ik krijg nu 749 euro per maand, mijn gebit is naar de kloten en als ik al mijn medicatie betaal heb ik niks om van te leven. Ik houd dan 10 euro over voor dingen als shampoo en eten. Weet u dat ik me gewoon schaam voor mijn situatie," zegt ze.
Tweede-Kamerlid Jan de Wit tussen twee gesprekken door: "Ik heb zoveel mensen aan de telefoon gehad. Dat zegt toch wel iets. En denk nou niet dat het allemaal SP-sympatisanten zijn; ik heb meerdere VVD en CDA- stemmers gesproken. Deze mensen vinden het ook allemaal veel en veel te ver gaan. De rode draad is toch wel de woede bij mensen. Maar positief was ook dat velen dit telefoonpanel een goed initiatief vinden. Het was een beetje zoals een mevrouw tegen me zei: "Nou kan ik in ieder geval mijn verhaal en mijn gevoel van machteloosheid even kwijt."
Ook Eerste-Kamerlid Ronald van Raak heeft om 18.30 uur al heel wat reacties uit het land gekregen. "Mensen kunnen eindelijk hun hart een beetje luchten, want ze zijn boos, erg boos! Ik kan zoveel voorbeelden noemen maar het verhaal van één mevrouw blijft me bij. Deze mevrouw is chronisch ziek, zit al jaren in de WAO, heeft huursubsidie en een studerende zoon. De nood van deze mevrouw is zo hoog dat haar studerende zoon af en toe financieel bijspringt. Deze mevrouw is zo bang voor deze maatregelen want als het nog slechter wordt kan ze ook haar twee katten de deur uit doen. Dat vind ik schrijnend!"
Vooral minister De Geus moet het ontgelden. Tiny Kox: "Ik sprak vanmiddag een meneer die al jaren tegen zijn zin in de WAO zit. Hij is er als het ware in geparkeerd. Deze man solliciteert zich te pletter, maar hij heeft een HBO+ opleiding en krijgt keer op keer te horen dat hij overgekwalificeerd is. En juist zo'n man, waarvan er velen zijn in ons land, hoort dan vanmiddag van De Geus dat als je maar goed zoekt er altijd werk is. Ik vond het treffend hoe deze man dat wilde oplossen: "Geef mij de baan van De Geus maar. Oeverloos praten kan ik ook."

19:00 uur De journaaluitzendingen op de verschillende zenders besteden naast de Troonrede ook allemaal aandacht aan de Alarmlijn van de SP. Onmiddellijk zijn alle lijnen weer druk bezet. Een beller uit Utrecht laat weten dat het hem allemaal doet denken aan de jaren '30 van Colijn. "Wat opgebouwd is na de Tweede Wereldoorlog wordt nu weer afgebroken," vertelt hij. Uit Alkmaar is de boodschap al niet veel beter: "Ik werk met jongeren en dit beleid bevordert het negatief zelfbeeld van heel veel mensen. Dit zijn idiote bezuinigingen."
"Ik ben nu 80 jaar en ik kan u vertellen dat ik altijd in armoede geleefd heb. Maar door deze maatregelen ben ik erg bang dat het alleen maar erger wordt. Ik krijg er kippenvel van. Op deze manier maak je toch dat de mensen gaan stelen," zegt een ander.
19:30 uur Nog maar een uurtje voor AC Milan-Ajax, maar de telefoontjes blijven binnenkomen bij het panel in de Marcus Bakkerkamer. Van Medemblik tot Almelo en van Assen tot Sittard. Maar ook uit Wouw. "Dit is zo oneerlijk voor mensen met een laag inkomen. Door al die eigen bijdragen blijft er weinig over," zegt een mevrouw. Dichterbij, in Den Haag vertelt een ander: "Weet u, ik schaam me dat ik Nederlander ben en christen!"
Intussen is een deel van de medewerkers al druk bezig met het verzamelen van alle mails en telefoonnotities. Voor de anderen in de Marcus Bakkerkamer is het einde nog lang niet in zicht. Steeds naar weer een nieuwsuitzending rinkelen alle telefoons. Misschien nog wel het beste samengevat door een meneer uit Houten: "Het is werkelijk onverantwoord en buiten alle perken. Hier komt Balkenende niet mee weg."