Onafhankelijk onderzoek is van groot belang voor de samenleving. In toenemende mate is onderzoek financieel afhankelijk van opdrachtgevers. Het gevaar van beïnvloeding is het sterkst wanneer het onderzoek slechts door één partij wordt gefinancierd. Beroepseer, academische ethiek en wetenschappelijke onafhankelijkheid komen steeds verder onder druk te staan.
In 2004 heeft de VSNU (de Vereniging van Universiteiten) een Gedragscode Wetenschapsbeoefening gepubliceerd waarin aan deze onafhankelijkheid een apart hoofdstuk is gewijd. Op initiatief van de SP is een motie aangenomen die universiteiten en opdrachtgevers oproept om de Verklaring van onafhankelijke wetenschap van de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) te ondertekenen. Maar de onafhankelijkheid van onderzoek kan pas echt worden gegarandeerd wanneer de druk op publicaties en rendementseisen op wetenschappelijk onderzoek verleden tijd zijn.
De SP pleit voor openbaarheid van vergoedingen voor onderzoek, nevenfuncties van wetenschappers en recht op publicatievrijheid. Onderzoeksresultaten moeten openbaar toegankelijk en beschikbaar zijn zodat wetenschappelijke kennis ten goede komt aan het algemeen belang. In de opleiding voor artsen en onderzoekers moet meer aandacht komen voor het beoordelen van onderzoek, omgang met de industrie, gedragscodes en voorschrijfgedrag.
HBO-opleidingen moeten zich vooral richten op het opleiden van goede en hoogopgeleide arbeidskrachten en niet op onderzoek en masteropleidingen. Het ministerie van OCW moet het universitair onderzoek voldoende financieren.