18-12-2001 • Als een volleerde talkshow-gastheer leidde Jan Marijnissen op maandagavond 17 december in Oss een WAO-debat dat gezamenlijk was georganiseerd door FNV Bondgenoten, FNV Bouw en de SP afdeling Oss. Voor meer dan honderd belangstellenden loodste Marijnissen de vier panelleden aan de hand van vier prikkelende stellingen met vaart door de ingewikkelde WAO-problematiek. Na afloop stelde SP-voorman te verwachten dat de WAO-kwestie een belangrijke rol zal gaan spelen in de komende verkiezingsstrijd.
De organisatoren van het debat hadden vijf zeer interessante panelleden weten te strikken voor dit WAO-debat. Naast vertegenwoordigers uit eigen kring, Hans de Vries (voorzitter van FNV Bondgenoten), Theo van Amersfoort (bondsbestuurder FNV Bouw) en Jan de Wit (Tweede-Kamerlid en woordvoerder voor Sociale Zaken voor de SP), hadden ook Trees Snelders (beleidsmedewerkster van de werkgeversorganisatie VNO-NCW) en Robin Linschoten (kroonlid van de SER) hun deelname toegezegd. Linschoten had echter één voorbehoud gemaakt: als de SER nog niet klaar zou zijn met haar advies over de aanbevelingen van de commissie-Donner, zou hij niet komen. En helaas, de SER wás nog niet klaar.
Dat feit zegt overigens al genoeg over de complexiteit van het WAO-probleem. Binnenkort telt Nederland 1 miljoen WAO’ers. Over beperking van de instroom en bevordering van de uitstroom kwam eerder dit jaar de commissie-Donner met veel moeite (en veel later dan verwacht!) met aanbevelingen. De regering vroeg over die aanbevelingen vervolgens advies van de SER, die op haar beurt blijkbaar de grootst mogelijke moeite heeft om tot een advies te komen waar zowel werkgevers als werknemers achter kunnen staan.
De WAO-problematiek is bepaald niet nieuw. De discussieavond begon met een korte, maar heldere dia-presentatie over de geschiedenis van dit probleem. Vervolgens werden de panelleden door Marijnissen aan de tand gevoeld aan de hand van vier prikkelende stellingen. Daarbij werd de WAO-kwestie helder gesplitst in twee deelproblemen: de instroom en de uitstroom. Uit de reacties bleek dat voor het voorkomen van WAO-instroom best goede mogelijkheden bestaan, met name door verbetering van de arbeidsomstandigheden en actieve, onafhankelijke bemoeienis van Arbo-diensten. “Maar dan moeten ook de wachtlijsten in de gezondheidszorg worden aangepakt,” stelde Trees Snelders van NCW/VNO.
Aanmerkelijk lastiger is het bevorderen van de uitstroom uit de WAO. Waar de zaal actief mee discussieerde over de instroom, bleef het tijdens de discussie over de uitstroom muisstil. Hoe lastig die uitstroom is, blijkt onder meer uit het feit dat zelfs diverse subsidieregelingen voor werkgevers tot nu toe niet of nauwelijks effect hebben gehad. Om die reden is er volgens SP- Kamerlid Jan de Wit dan ook maar één oplossing: “Bedrijven moeten verplicht worden om ten minste 5 procent arbeidsgehandicapte in dienst te nemen.” Verder bepleitte hij de herinvoering van de Ziektewet, handhaving van de huidige WAO-regeling en publieke in plaats van commerciële Arbodiensten.
Teken ook het manifest
‘1 voor allen’