Fenna Vergeer wil parlementair onderzoek HBO-fraude

Staatssecretaris Nijs wil een buitenparlementair onafhankelijk onderzoek instellen. SP-onderwijswoordvoerder Fenna Vergeer: "Dat vind ik geen goed voorstel want het gaat bij de HBO-fraude niet alleen om de techniek. Er zijn fundamenteel verkeerde politieke keuzes gemaakt door concurrentie en liberalisering in het onderwijs te introduceren. Daarom moet de Tweede Kamer haar controlerende taak uitoefenen."

De controle en het toezicht van het ministerie op het hoger onderwijs functioneren niet goed. Op signalen over misbruik heeft men niet adequaat gereageerd. Verbetervoorstellen zijn niet uitgevoerd of geëvalueerd. "Het ministerie van onderwijs heeft de onderwijsinstellingen te lang de hand boven het hoofd gehouden", aldus Vergeer. In de HBO-sector is de fraude het grootst. Bijna de helft maakt misbruik of oneigenlijk gebruik van de financieringsregels. De HBO-raad heeft hier tot nu toe weinig alert op gereageerd. "De voorzitter van de HBO-raad, Frans Leijnse, nu informateur, heeft nog wat uit te leggen," aldus Vergeer. Een jaar geleden schreef Leijnse in een opinieartikel dat slechts “in een klein aantal hogescholen niet de vereiste zorgvuldigheid is betracht”. Vergeer: "Bagatelliseren van het misbruik of oneigenlijk gebruik van regels voor overheidsbekostiging getuigt van weinig respect voor de publieke sector".

Opvallend vindt de SP de constatering van de Algemene Rekenkamer, dat het ministerie van OCW geen gevolg gaf aan de eigen bevindingen van tekortkomingen. De informatie die de instellingen via vragenlijsten verschaft hebben, is door het ministerie van OCW als onvoldoende betrouwbaar gekwalificeerd en daarna slechts ten dele gecorrigeerd, aldus de Rekenkamer. De SP pleit voor een andere wet- en regelgeving. Het hoger onderwijs is tijdens de vorige kabinetten met een tekortschietend budget de markt opgestuurd. Hogescholen moesten gaan concurreren om studenten. Het aantal afgestudeerden bepaalden de hoogte van het budget. Creatief of zelfs frauduleus boekhouden met aantallen was daarvan het gevolg. Het huidige bekostigingssysteem werkt zodoende misbruik in de hand en is bovendien schadelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Met de outputfinanciering wordt niet het niveau, maar de snelheid van het afleveren van diploma’s beloond. Een parlementair onderzoek kan de onderste steen boven brengen en aanbevelingen doen voor een bekostigingssysteem dat niet marktgericht is, maar de kwaliteit stimuleert.

• Dossier Fraude