www.sp.nl

Homepage SPSP.nl
SP :: Nieuws :: Berichten
Laat de tekst voorlezen met ReadSpeaker

Spoeddebat over Congo-affaire: liegende Verdonk moet opstappen

14-12-2005 • Op 23 november 2004 stelde minister Verdonk in antwoord op Kamervragen van de SP: “Nimmer wordt aan de Congolese immigratieautoriteiten gemeld dat het om ex-asielzoekers gaat.” Deze bewering herhaalde zij meer dan tien keer. Voor Tweede-Kamerlid Jan de Wit is het glashelder: “Verdonk heeft de Kamer meermaals en met grote stelligheid verkeerd geïnformeerd en is volstrekt ongeloofwaardig en ongeschikt gebleken voor het uitoefenen van zo’n gevoelig en belangrijk ministerschap.”

Jan de WitIn het debat met de Kamer van 23 februari 2005 zei de minister: “Ik benadruk dat er geen informatie uit het asieldossier, in welke vorm dan ook, naar de autoriteiten van landen van herkomst gaan.” Zij zei vervolgens ook dat daarover bij haar uitvoerder “nooit enig misverstand over heeft bestaan.” En daarna zei ze: “Door de IND-medewerker wordt aan de Congolese autoriteiten niets anders kenbaar gemaakt dan dat de vreemdeling in kwestie geen rechtmatig verblijf heeft.” En tenslotte zei ze het nog een keer: “Er wordt nimmer meer gezegd dan dat een vreemdeling geen rechtmatig verblijf heeft in Nederland.”

Justitie-woordvoerder Jan de Wit: “Deze minister heeft meermaals en met grote stelligheid gezegd, dat er nooit aan de Congolese autoriteiten of aan welk land van herkomst dan ook wordt gemeld, dat een persoon die door Nederland wordt uitgezet, een ex-asielzoeker is. Deze minister heeft gezegd, meermaals en met grote stelligheid, dat er geen enkele informatie uit het asieldossier, in welke vorm dan ook, wordt doorgegeven aan het land van herkomst. Uit het rapport van de Commissie Havermans en uit het interne onderzoek van de IND hebben wij allen moeten concluderen dat dit níet juist is. De minister heeft de Kamer dus meermaals verkeerd geïnformeerd.”

De afgelopen dagen zijn er veel bagatelliserende woorden gesproken over de betekenis van het melden dat iemand een ex-asielzoeker is. Dat zou geen ‘inhoudelijke’ informatie zijn, daar zou de minister het niet over gehad hebben. De SP vindt dat hier geen enkele vergoelijking past. De uitspraken van de minister: er wordt nooit gemeld dat iemand een asielzoeker is. Dat blijkt volgens het onderzoeksrapport van de commissie-Havermans echter alleen al sinds 1 februari 2005 102 keer te zijn gebeurd, waarvan 5 keer bij asielzoekers uit Congo.

Naar de aantallen van vóór 1 februari 2005 kunnen we vanwege de administratieve puinhoop bij de IND alleen maar gissen, maar dat moet in de honderden keren lopen. Dat de minister het dan over ‘administratieve slordigheidjes’ heeft, is onbegrijpelijk. Dat zij stelt de Kamer niet verkeerd te hebben geïnformeerd, nog meer. De Wit wil er geen misverstand over laten bestaan: “Mijn fractie is van mening dat de minister de Kamer wel degelijk meermalen onjuist en onvolledig heeft geïnformeerd. Deze minister tolereert geen onjuiste en onvolledige verhalen van asielzoekers. Die worden daar keihard op afgerekend. De minister noemt dat streng maar rechtvaardig. Ik verwacht dat deze minister dat ook is voor zichzelf.”

“Zowel door de minister als door een enkele fractie in de Kamer is ‘opluchting’ getoond over het feit dat er geen ‘inhoudelijke’ asielgegevens zouden zijn doorgegeven. Ik moet zeggen dat dat mij verbaast. Ik heb de stenografische verslagen van de twee debatten die wij over Congo hebben gevoerd nauwkeurig doorgenomen. In februari 2005 is gesproken over de suggestie dat Nederland het rapport van het eerste of het nader gehoor zou doorgeven aan Congo. Dat is toen door de minister ontkend en daar heeft de Kamer genoegen mee genomen.”

“In juni 2005 is gesproken over de documenten die door Netwerk waren aangetroffen in Congo. Over documenten waaruit bleek dat mensen in Nederland asiel hadden gevraagd. En naar aanleiding van die vondst heeft de minister de Commissie Havermans ingesteld. En die Commissie heeft geconcludeerd dat het zeer aannemelijk is dat die documenten inderdaad in handen van de Congolese autoriteiten zijn aangetroffen en dat ze daar door verkeerd handelen van de ketenpartners bij uitzetting terecht zijn gekomen. Bovendien is door eigen onderzoek van de IND, overigens ook naar aanleiding van een uitzending van Netwerk, vast komen te staan dat nog aan veel meer landen en in veel meer gevallen is gemeld dat bepaalde vreemdelingen in Nederland asiel hebben gevraagd. Er is, met andere woorden, geen enkele reden om opgelucht te zijn. De Commissie heeft immers precies bevestigd waar wij tijdens het debat van juni 2005 bang voor waren.”

“Al dat gepraat over ‘inhoudelijke’ gegevens creëert ruis die maar één doel heeft, namelijk deze minister vrijpleiten van haar verantwoordelijkheid en haar plicht om niet te liegen tegen de Kamer. Het ging niet om de vraag of er complete asieldossiers lagen in Congo. Het ging om de vraag of die documenten van Netwerk inderdaad daar waren aangetroffen en het ging om de vraag of de Congolese autoriteiten te horen krijgen of het om ex-asielzoekers ging. Het antwoord op beide vragen luidt ja. Dat er verder geen gegevens aan Congo verstrekt zijn, weten we trouwens niet eens. De chaos bij de IND is namelijk dusdanig dat de Commissie daar niet eens uitspraken over heeft kunnen doen. Wie weet wat er allemaal nog te vinden is in de archieven van de geheime diensten van Congo?” De Wit vraagt de andere partijen in de Tweede Kamer om een onderzoek in te stellen naar de puinhoop bij de asielkant van de IND.

De heer Havermans, voorzitter van de onderzoekscommissie, heeft er geen misverstand over laten bestaan dat het feit dat iemand asiel heeft gevraagd, informatie is die volgens nationale en internationale wet- en regelgeving vertrouwelijk behandeld moet worden. De minister heeft in haar uitlatingen over het rapport en het eigen onderzoek van de IND duidelijk gemaakt dat ze het weliswaar betreurt dat dat alleen al sinds 1 februari 2005 102 keer wél is gebeurd, maar dat ze het niet echt ernstig kan vinden. Een beetje slordig misschien, maar geen zaak van leven of dood.

De Wit: “De minister stelt dat het feit dat iemand asiel heeft gevraagd van een andere orde is dan het vrijgeven van inhoudelijke informatie over het asielrelaas van betrokkene. Met dat standpunt keert zij zich tegen de nationale en internationale regelgeving. Het rapport van de Commissie is buitengewoon uitvoerig over alle regels hierover. Ik wijs de minister verder op de standpunten van de UNHCR, Vluchtelingenwerk Nederland, INLIA en Amnesty International. Zij stellen unaniem dat het feit dat iemand asiel heeft gevraagd nooit of te nimmer aan de landen van herkomst mag worden doorgegeven. De UNHCR stelt zelfs met zoveel woorden dat óók als een asielzoeker zelf contact heeft gezocht met de media over zijn of haar zaak, de overheid gebonden blijft aan de eis van vertrouwelijkheid. Waarom? Omdat het gevaarlijk kan zijn.”

De Wit wijst de minister op de recente uitspraak van de rechtbank Den Haag, waarin de rechter oordeelde dat een Soedanese ex-asielzoeker moest worden vrijgelaten uit vreemdelingenbewaring, aangezien het niet verantwoord is de man terug te sturen naar Soedan, zolang niet met zekerheid kan worden gesteld dat het definitief tot het verleden behoort dat ambassades van het land van herkomst te horen krijgen of iemand in Nederland asiel heeft gezocht of niet. De rechter zegt met zoveel woorden: “Het verkondigen dat iemand gewezen asielzoeker is, levert een niet acceptabel nieuw risico op.” Met andere woorden: zelfs al is iemand terecht afgewezen als asielzoeker en zou hij veilig terug kunnen: als het land van herkomst weet dat iemand asielzoeker was, kan hij tóch gevaar lopen.

De Wit besluit zijn betoog met een zeer duidelijk oordeel: “De minister moet volgens de SP aftreden omdat ze de Kamer meermaals onjuist heeft ingelicht, omdat er onder haar verantwoordelijkheid grote fouten zijn gemaakt in de uitvoering van het terugkeerbeleid, waardoor vertrouwelijke asielgegevens terecht zijn gekomen in de landen van herkomst. De minister heeft gelogen en kan blijkbaar geen onderscheid maken tussen een leugen en de waarheid. Zij lijkt geen aanstalten te maken om deze beerput écht tot de bodem uit te willen zoeken. Daardoor is zij volstrekt ongeloofwaardig en ongeschikt is gebleken voor het uitoefenen van zo’n gevoelig en belangrijk ministerschap.”

* * * Update

VVD-Kamerlid Arno Visser vroeg aan het slot van het betoog een toelichting op het gebruik van de term 'liegen'. Deze interruptie kun je hier terughoren.

Delen via sociale media Informatie over delen en sociale media
top