www.sp.nl

Homepage SPSP.nl
SP :: Publicaties :: ZO
ZO – voor een beter Nederland, najaar 2011

 

Emile Roemer blijft optimistisch ondanks de vernietigende bezuinigingen

‘Wij laten zien dat een socialer Nederland mogelijk is’

Emile Roemer, fractievoorzitter SP

Tekst: Anthonie Vermeer Fotografie: Suzanne van de Kerk

SP-fractieleider Emile Roemer ziet niets in een samenleving waarin het alleen maar gaat om geld verdienen. Daarom ziet hij niets in het kabinet-Rutte dat doorgaat met fors bezuinigen en steeds meer aan de markt overlaat. In de wereld van Emile Roemer heeft iedereen recht op zorg, goed onderwijs en gelijke kansen. Ongeacht de dikte van zijn of haar portemonnee. Hoopvol: ‘Na elk kabinet komt een volgend kabinet.’

Wat is nu je grootste zorg voor Nederland?

‘De tweedeling. Dit kabinet splijt het land in twee en zet mensen tegen elkaar op. Gezond tegen ziek, oud tegen jong, allochtoon tegen autochtoon. Maar minstens zo onrustbarend is de afbraak van onze publieke sector. Dus alles wat van ons allemaal is, gaat er door blinde bezuinigingen aan: zorg, onderwijs, sociale zekerheid, cultuur, natuur. Met de crisis als ongeldig excuus wordt er gehakt, terwijl niet de publieke sector maar de financiële sector ons in een crisis heeft gestort.’

Wat is er erg aan tweedeling; tegenstellingen zijn er toch sinds mensenheugenis?

‘Het is een gigantische kloof intussen. Veel groter dan de meeste mensen denken. Niet alleen de laagstbetaalden kunnen niet meer rondkomen, maar ook steeds meer mensen met een modaal inkomen zitten in de problemen. Er wordt niet alleen te veel bezuinigd in te korte tijd, maar het gebeurt ook met een stuitend gebrek aan visie. Ga maar na: de zorgpremie stijgt, de huren stijgen onevenredig, de zorgtoeslag daalt, het schoolgeld rijst de pan uit. Krijg je dat tegelijkertijd voor je kiezen, dan ben je zwaar de klos.’

Hoe zie je dan dat mensen onder de bezuinigingen lijden?

‘Bijvoorbeeld doordat 300 duizend mensen de zorgverzekering niet meer kunnen betalen. Dat is een situatie die door Rutte in de hand is gewerkt. We kunnen de samenleving veel socialer organiseren. Mijn maatschappij is er één waar mensen werkelijk samen leven. En niet ieder voor zich.’

Wat bedoel je daarmee?

‘Een voorbeeld: in mijn samenleving heeft iedereen toegang tot wat mensen nodig hebben. Ongeacht hun financiële draagkracht. Echter, dit kabinet maakt de griffierechten zo hoog dat veel mensen zijn afgesneden van de rechtspraak. Zo ga je terug naar de tijd waarin mensen zonder geld rechteloos waren. Terug ook naar de jaren waarin je aan het gebit van iemand kon zien hoe dik zijn portemonnee was. Want het basispakket wordt weer verder uitgekleed. De tandarts is voor jongeren tussen de 18 en 22 jaar uit het pakket verdwenen. In 2012 stijgt het eigen risico van 170 naar 220 euro, komen de eerste twintig behandelingen fysiotherapie voor eigen rekening, gaan maagzuurremmers uit het pakket en komt er in de geestelijke gezondheidszorg een eigen bijdrage van honderd tot tweehonderd euro. Het argument is dat de zorg te duur wordt. Maar ondertussen doet het kabinet niets aan de bureaucratie, schaalvergroting en managementlagen in de zorg. Onderzoek heeft uitgewezen dat de marktwerking, die dit kabinet op alle terreinen blijft uitbreiden, veel duurder uitpakt. De kosten van de algemene ziekenhuizen stegen het afgelopen jaar met ruim tien procent. Want tja, extra behandelingen vormen een prikkel om geld te verdienen op de markt van de zorg. Stoppen we daarmee, dan besparen we op jaarbasis minstens 300 miljoen euro. Of neem de zorgtoeslag; eerst moet je betalen en dan krijg je weer wat terug van de belastingdienst. Schaffen we de zorgtoeslag af en maken we de zorgverzekering inkomensafhankelijk, dan hoeven we die 4,2 miljard euro zorgtoeslag niet meer rond te pompen. Dat is eerlijker en scheelt veel geld en bureaucratie.’

Hoe ziet een inkomensafhankelijke zorgpremie er uit?

‘Nu betaalt elke volwassene – naast zijn inkomensafhankelijke premie – een vaste premie van ongeveer honderd euro per maand. In ons voorstel wordt deze premie verlaagd tot onder de veertig euro per maand. De inkomens – tot circa 63 duizend euro – gaan zo in totaal minder betalen dan ze nu doen. Wie meer verdient draagt meer bij, wie een laag inkomen heeft betaalt minder. En zo willen we ook de hoogte van de kinderbijslag afhankelijk maken van het inkomen. Want een samenleving kan alleen kwaliteit bieden op basis van solidariteit. Het kabinet wil daar niet aan, ook al komen er door de marktwerking steeds meer mensen in de problemen. En wat levert het op? Niets! Van elke euro die we in Nederland met z’n allen verdienen gaat ruim twaalf cent naar de zorg. In de VS is dat 18 cent. Dus daar betaalt men meer terwijl de zorg minder is. Ga daar naar de huisarts, dan betaal je een vermogen. Ga je naar een kliniek voor een steenpuist, dan proberen ze je allerlei andere behandelingen aan te smeren, want dat is kassa. Dat is de zorg die de VVD voor zich ziet. En de PVV vindt het best en verbreekt daarmee een grote verkiezingsbelofte. Trouwens, daar is die partij goed in, want we hebben inmiddels 180 gebroken beloften kunnen turven.’

Voel je je daar machteloos bij?

‘Nee, want ik kan de mensen laten zien dat mede door de PVV het persoonsgebonden budget van hulpbehoevenden wordt afgepakt. Ik kan laten zien dat de PVV het toestaat dat duizenden mensen met een arbeidshandicap buiten spel worden gezet door forse inkrimping van de sociale werkvoorziening. Ik kan laten zien dat ze medeverantwoordelijk zijn voor de afbraak van het land door 18 miljard aan bezuinigingen. En ik heb tijdens de debatten bij de Algemene Beschouwingen vorige maand al aangegeven dat de PVV de aandacht van al die gebroken verkiezingsbeloften probeerde af te leiden door te schelden tegen Kamerleden, bewindslieden en Europa. Zonder een duidelijke visie erbij te presenteren.’

Emile is een graag geziene dorpsgenoot bij de ouderen van Boxmeer.

Emile is een graag geziene dorpsgenoot bij de ouderen van Boxmeer.

Waar haal je de moed en hoop vandaan om tegen een koppig kabinet te strijden dat alle adviezen negeert van internationaal erkende topeconomen om de economie niet kapot te bezuinigen?

‘Ik put kracht uit het feit dat er na elk kabinet weer een volgend kabinet komt. En daar zijn wij klaar voor. We maken de alternatieven kenbaar, we laten zien dat het anders kan en we zien dat we goed liggen bij de mensen. Dat merken we aan de telefoontjes, tweets, mails en brieven die we krijgen. Op straat en tijdens werkbezoeken krijgen de andere SP-Kamerleden en ik veel waardering voor onze alternatieven. Het is niet voor niets dat er 65 nieuwe plaatselijke afdelingen van onze partij in oprichting zijn. Bovendien ben ik een optimistisch mens.’

Dat is mooi, maar van die 18 miljard bezuiniging gaat geen eurocent af.

‘Dit kabinet wil nu eenmaal aan niets anders denken dan bezuinigen. Een toekomstvisie of enige vorm van vernieuwing is er niet bij. Sterker nog, ze dreigen de economie kapot te bezuinigen. De SP heeft daarom een andere begroting opgesteld. Daarin blijft de sociale zekerheid overeind en beschermen we de publieke sector. Wij maken andere keuzes en onderbouwen die. Een socialer Nederland hoeft niet duurder te zijn. Daarnaast investeren wij 1,5 miljard meer in de economie dan het kabinet. Zo stellen we bijvoorbeeld een premie beschikbaar voor bedrijven die duurzaam willen investeren. In de samenleving van Rutte lijden mensen onder blinde bezuinigingen, in het land van Roemer groeien nieuwe initiatieven en grijpen we kansen om iedereen mee te laten doen.’

Je bent dus voortdurend in gevecht, ontspan je eigenlijk wel eens?

‘Ik ben een tijdje terug naar een concert van een van mijn favoriete bands geweest: Metallica. Dat was toch goed, zeg! Briljant zelfs. Die gasten lijken wel steeds beter te worden. Daar ga ik dan helemaal uit mijn dak en dan is er geen haar op mijn hoofd die met politiek bezig is. Ook een goede wandeling, een gezellige zondagmiddag met mijn vrouw en twee dochters en regelmatig even sporten geven ontspanning. Of een goede film. Laatst ging ik in de bioscoop helemaal op in Haar naam was Sarah. Dan is de politiek even ver weg.’

Wat vind je de immoreelste bezuiniging?

‘Het fors laten betalen voor griffierechten. Of je je recht kunt halen mag in een rechtsstaat natuurlijk nooit verband houden met wat je te makken hebt.’

Wat vind je de schadelijkste bezuiniging?

‘De bezuiniging op de sociale werkplaatsen, die begeleid werk bieden voor mensen met een beperking. Daarmee zet je 60 duizend mensen voorgoed achter de geraniums. En dat wordt dan verkocht met het praatje dat deze mensen gaan meedraaien op reguliere arbeidsplaatsen. Grote onzin natuurlijk: in het bedrijfsleven werken op de honderd mensen er nog geen vier met een arbeidsbeperking en bij de overheid is dat er amper één op elke honderd ambtenaren.’

Wat vind je de stompzinnigste bezuiniging?

‘De eigen bijdrage van tweehonderd euro in de geestelijke gezondheidszorg. Mensen die een psychische aandoening hebben gaan zorg mijden als ze niet kunnen betalen. Als het dan mis gaat met ze, zal zowel het persoonlijk leed als de schade voor de maatschappij veel groter zijn dan aanvankelijk het geval was. Bovendien is het grove discriminatie. Iemand met een breuk in het beenbot hoeft geen tweehonderd euro op te hoesten, iemand met een barst in de psyche wel.’

Waar ben je als fractieleider in gegroeid?

‘Ik heb op de diverse beleidsterreinen veel meer kennis vergaard. Door werkbezoeken te blijven afleggen weet ik nog beter wat mensen bezighoudt. En daardoor verbreed ik ook mijn zicht op wat er speelt in de samenleving. Dankzij die kennis ben ik in staat om met allerlei onderwerpen fors de diepte in te gaan. Zie mijn optreden tijdens de Algemene Beschouwingen.’

Waarin Rutte ook zijn excuses aanbood?

‘Ja, dat was heel netjes van hem! We hadden een debat over de zorgkosten, waarop hij op een gegeven moment zei dat de SP nooit oplossingen bood. Onzin natuurlijk, en ik heb hem meteen een stapel rapporten gegeven, met voorstellen en alternatieven. Zowel inhoudelijk als financieel onderbouwd. Later kwam hij erop terug, hij is het dan misschien niet met alles eens, maar hij moest toch echt wel terugkomen op het idee dat we enkel maar wat roepen. Dat zou ook niet kunnen, wij besturen mee in twee provincies en in tal van gemeenten.’

Zou je dan ook niet excuses moeten vragen met betrekking tot Griekenland?

‘Eigenlijk wel. De schulden zijn zo hoog dat Griekenland die nooit zal kunnen betalen, daarom moeten we de Griekse schulden saneren. Langer wachten betekent dat er steeds meer publiek geld in een bodemloze put wordt gestort, terwijl de banken hun geld eruit kunnen trekken. Dit zeiden wij 15 maanden geleden al. Toen werden we nog weggezet als onverantwoordelijk. Nu wordt er openlijk gespeculeerd over een faillissement van Griekenland. Maar inmiddels zijn we al weer miljarden aan belastinggeld kwijt. We moeten daarmee stoppen. We ontkomen niet aan schuldsanering en hoe langer we wachten, hoe duurder het wordt.’

Is de SP nu voor of tegen Europa?

‘Europa is een continent, daar kun je niet voor of tegen zijn. De samenwerking in Europa heeft al ruim zestig jaar vrede met zich meegebracht in dit deel van de wereld. De SP is uiteraard vóór Europese samenwerking. Zeker als het gaat om milieu, misdaadbestrijding, minimumloon voor iedereen of het fatsoenlijk betalen van arbeidsmigranten. Het is de agenda van de vrije markt die ons dwarszit. En het overhevelen van zeggenschap naar een log en ondemocratisch apparaat. Hoe we onze dijken onderhouden of pensioenen regelen kunnen we in Nederland maar beter zelf bepalen.’

Bij de behandeling van de begroting deed je vrij naar De Drie Musketiers de uitspraak 1 voor Allen. Hoezo?

‘Veel mensen in Nederland zijn bezorgd over wat hen en anderen te wachten staat door de bezuinigingen. Het is goed dat deze mensen voor hun belang opkomen. Maar het is nog veel beter als we dat met z’n allen doen en ons verzet gaan bundelen. Want vandaag is je buurvrouw de klos, morgen jij. Daarom start de SP de campagne 1 voor Allen. We willen laten zien dat je de afbraak van Nederland kunt stoppen en dat je de samenleving kunt versterken. Rutte wil een maatschappij van tegenstellingen. Wij willen een maatschappij van solidariteit. Met acties zullen we die solidariteit gaan zoeken. Het zal moeten groeien, we kunnen het niet alleen. Een voorbeeld is dat we in december onze acties met werkers in de sociale werkplaats gaan opvoeren. Maar dit keer zetten we de volgende stap. We zeggen nu: 1 voor Werk! Deze mensen willen immers maar wat graag aan het werk. Onder de kapstok van 1 voor Allen zullen we steeds meer dergelijke acties opzetten. We hopen dat de boodschap overkomt en de mensen zich verenigen in hun weerzin tegen het kabinet van Rutte, dat alleen maar denkt in termen van geld verdienen en mensen ziet als kostenposten of winstfactoren.’

Wat hoor je nou het vaakst als mensen je aanklampen op straat?

‘Heel veel bemoedigende reacties. Mensen vinden het beleid van Rutte hard en kil. Ze willen niet dat de rekening van de crisis bij diegenen wordt neergelegd die er niets mee te maken hadden. Ze willen hun samenleving terug en vertellen me dat de SP door moet gaan om dat aan de kaak te stellen.’

Andere SP-Kamerleden over het beleid van Rutte c.s.

Veiligheid

Ronald van Raak: ‘Dit kabinet heeft de mond vol over veiligheid, maar doet er weinig aan. Er zouden 3.000 agenten bij komen, maar die komen er niet. Aangiften blijven op de plank liggen, geweldszaken worden niet opgelost. De computersystemen waarmee agenten moeten werken, zijn een rommeltje. Agenten zitten uren per dag achter de computer – tijd die ze niet kunnen gebruiken om boeven te vangen en misdaden op te lossen. Van mooie praatjes wordt de buurt niet beter, van meer agenten op straat wel.’

Zorg

Renske Leijten: ‘Het kabinet gaat door op de heilloze weg van marktwerking en concurrentie. Rutte wil zelfs dat ziekenhuizen winst gaan uitkeren! Een patiënt behandel je niet meer om beter te maken, maar om winst te maken. En nog steeds krijgen specialisten betaald per handeling. Iedereen snapt dat dit juist leidt tot productiedraaien. Immers, hoe meer handelingen – ook overbodige –, hoe hoger de omzet. Ondertussen stijgen de premies en gaat de zorgtoeslag omlaag.’

Onderwijs

Jasper van Dijk: ‘Premier Rutte wil dat we allemaal meer leren en slimmer worden. Maar ondertussen maakt hij het volgen van hoger onderwijs bijna onmogelijk. Wie langer over zijn opleiding doet, moet 3.000 euro boete betalen. De studiefinanciering voor de masteropleiding wordt geschrapt en het collegegeld voor een tweede studie stijgt tot ongekende hoogte. Het zijn bizarre besluiten. Rutte zegt te willen afrekenen met de zesjescultuur maar neemt maatregelen die juist nog meer zesjes in de hand werken. De regering moet investeren in onderwijs en onderzoek. Ik pleit voor kleinschalig onderwijs. Het is belachelijk dat universiteiten en hogescholen fuseren tot mega-instellingen waar niemand elkaar nog kent. Goed onderwijs is de beste manier om uit de crisis te komen. Ik roep studenten en docenten op om in actie te komen voor goed onderwijs.’

 


Inhoudsopgave  «  Nieuws  «  Overzicht

 

Delen via sociale media Informatie over delen en sociale media

Blijf op de hoogte

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief van Emile Roemer en belangrijk nieuws van de SP:

SP Nieuws

Laatste berichten

ZATERDAG 26 JULI
COLUMN
VRIJDAG 25 JULI
COLUMN
IN DE MEDIA
Studio SP
top