SP :: Publicaties :: ZO

SP onderzoekt

Nooit zomaar wat roepen

Een politieke partij die geen onderzoek doet, kent de werkelijkheid niet, kan dus niet oordelen en niet serieus genomen worden. Eerst de feiten en cijfers kennen, dán pas een standpunt innemen. Daarom gaan SP’ers de buurten in en staan ze bij bedrijven aan de poort. De partij startte dit jaar onderzoeken bij de jeugdhulpverlening, op scholen, bij de politie, in de ouderen- en gehandicaptenzorg en in gevangenissen. Aantal deelnemers: 26.000.

Foto: Daniel Cohen

Tekst: Daniël Peters

“De jeugd is geen handelswaar!!!” schrijft een hulpverlener over marktwerking in de jeugdzorg. Of neem die ene agent: “Alles moet tegenwoordig maar geaccepteerd worden onder het mom van: ‘Je wist dat je de pispaal van de maatschappij werd’” En een gevangenismedewerker: “De politiek en de publieke opinie zijn alleen maar -gericht op opsluiten, pure vergelding dus. Politici hebben euro-tekens in hun ogen. Toch komt het niet bij hen op dat recidive uitein-delijk duurder is.”
In de SP-enquêtes schrééuwen dienstverleners het uit: we zetten geld en personeel verkeerd in.
Toenemende bureaucratie en werkdruk tasten de motivatie van werknemers en de kwaliteit van de dienstverlening aan. Met verstrekkende gevolgen voor Nederland.

Onderzoek onder 10.000 politieagenten
Te veel generaals, te weinig soldaten

“We lopen met verouderde wapens en gaan in stinkende kleren de straat op”, schrijven twee van de maar liefst 10.000 agenten die de politie-enquête van SP-Kamerlid Ronald van Raak invulden. En tóch wil minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken de politie miljoenen extra korten, wat uiteindelijk tot het vertrek van nog 4.000 agenten zal leiden. Het is tekenend voor de politiek, die volgens de agenten al jaren geen idee heeft van wat er gaande is in hun werk. Want er is een groot tekort aan agenten die gewoon de straat op kunnen, zeggen zij: “Personeel werkt op de verkeerde momenten op de verkeerde plaatsen. Te veel managers, te veel ondersteunende afdelingen en te weinig uitvoerende agenten. Kortom, veel generaals en te weinig soldaten.”
En dat kleine aantal ‘soldaten’ is ook nog eens uren bezig met het invullen van stapels papierwerk: “Ik ben anderhalf uur bezig met de administratieve verwerking van - de diefstal van een pakje kauwgom.” Een ander schrijft: “De politieorganisatie is een cijfermachine geworden. Alles moet in drievoud worden bijgehouden. Zo kunnen we laten zien hoe druk we zijn. De bonnen moeten drie keer geteld worden, het aantal aanhoudingen wordt twee keer bijgehouden.”

Door de bureaucratie en het -gebrek aan uitvoerende agenten krijgen enorme gebieden in Nederland geen of vertraagd politiehulp: “Er is één auto met twee man beschikbaar voor het hele uitgestrekte -gebied Nieuwkoop, Ter Aar, Kaag en Braasem. Als die auto iemand aanhoudt in verband met rijden onder invloed is er een paar uur voor het hele gebied geen politiewagen meer op straat. Dus kan er geen politie op andere meldingen reageren.”

Politiemensen balen als wijkpost dicht moet

Helemáál balen de agenten ervan dat de wijkagenten zich steeds minder in de buurten kunnen laten zien. Er zijn er sowieso te weinig en ze krijgen amper tijd om de straat op te gaan. Het sluiten van politiewijkposten veroorzaakt veel boosheid onder agenten die vinden dat er juist méér posten moeten komen. En de SP is het met hen eens.

Uit de enquête blijkt dat politieagenten nog steeds trots zijn op hun werk, maar zes van de tien geven aan dat het werkplezier de laatste jaren wel is afgenomen. En ruim 40 op de 100 denken na over een andere baan omdat de werkdruk zo hoog is en het salaris laag, wat vooral de minister erg kwalijk wordt genomen. Om te spreken met een geënquêteerde: “Het -salaris aanpassen op een niveau wat hoort bij de functie. Bij DAF (niets ten nadele van de mensen) verdient men in de verfspuitstraat on-geveer 300 tot 400 euro meer als een gemiddelde brigadier. Vanuit het werk gezien staat en valt alles bij het gebrek aan personeel. Maar dat hebben we kennelijk genoeg volgens Ter Horst.”

Het is duidelijk welke kant ‘t op moet met de politie: de bezuini-gingen kunnen niet doorgaan, het mes moet in de bureaucratie. En politieposten in de wijk moeten blijven of worden (her)opgericht, zodat het er veel meer worden in plaats van minder.

Onderzoek onder 1.500 jeugdhulp-verleners
Kind de dupe van papiermolens

“We worden bedolven onder regeltjes en formulieren. Ze gaan er vanuit dat werken met mensen hetzelfde is als sleutelen in een -garage: vervang het onderdeel en alles loopt weer. Het kind staat niet centraal maarde regels. Er MOET geproduceerd worden”, schrijft een jeugdhulpverlener.
Ruim acht op de tien de hulpver-leners zeggen in de enquête van SP-Kamerlid Marianne Langkamp dat zij door administratieve rompslomp te weinig tijd voor het kind hebben. Ruim 60 procent zegt dat de controledruk van het management bij de jeugdzorg te groot is en maar liefst 80 procent heeft veel last van de controledruk door de overheid, in dit geval de provincie.
Een schrijnende situatie: “We -lopen hier vaak te leuren met kinderen. Vorige week gaf een moeder met drie kinderen (12, 8 en 5 jaar), van wie twee autistisch, aan dat ze ’t niet meer aankon. Zelf is ze ook autistisch en suïcidaal. Ze gaf was bang dat ze de kinderen iets zou aandoen. Zijn kinderen niet veilig bij hun moeder, dan moet er direct een plek voor ze gezocht worden.

“Verpleging is toch geen lopende bandwerk?”

Pleegzorg kon ze één nacht opvangen, maar de volgende dag zaten de kinderen gewoon de hele dag bij ons op kantoor totdat we een plek voor ze gevonden hadden. Deze kinderen krijgen vanwege hun -autisme bij geen enkele instelling opvang; de problematiek is te zwaar. Daarom heeft een collega de kinderen een dag thuis opgevangen. Dit weekeind hebben we een vakantiehuis geregeld en groepsleiding ingekocht. Maar na het weekeind moeten we weer in onderhandeling met instellingen om te vragen of ze deze kinderen kunnen opvangen”
Het onderzoek in de jeugdhulpverlening loopt nog, maar een aantal conclusies is reeds duidelijk: zolang personeel de tijd niet krijgt om kinderen en ouders te helpen, blijven de wachtlijsten bestaan. En marktwerking gaat ook zeker geen uitkomst bieden. Integendeel

Foto: Inge Yspeert / Hollandse Hoogte
Te weinig tijd voor de jongeren, luidt de meest gehoorde klacht onder jeugdhulpverleners

Onderzoek onder 10.000 verpleegkundigen en verzorgenden
Minder tijd voor patiënten

“Ik ben tegen tijdklokken. De tijd die je voor iemand nodig hebt verschilt per dag. Als iemand griep heeft, heb je meer tijd nodig voor de verzorging dan op een dag dat iemand lekker in zijn vel zit. Het is geen lopende band werk.” Het zijn voor SP-Kamerlid Renske Leijten geen nieuwe klachten die het personeel in de gehandicapten- en -ouderenzorg in haar onderzoek -uiten. Ze klinken alleen nog massaler, want 10.000 verplegers en verzorgers -vulden de enquête in.
Het personeel wordt gek van de voortdurende eis om verantwoording, van bijna iedere stap die ze zetten. “Je moet al bijna iemand in dienst hebben, puur om te registreren.

“Managers luisteren niet naar suggesties van werknemers”

Foto: Gerlo Beernink / Hollandse Hoogte
Verpleegkundigen: "Onze klachten en suggesties worden niet gehoord"

Een bijzondere gebeurtenis levert vijf mails, drie telefoontjes en vier formulieren op. Dan kun je je voorstellen hoe druk het is als er meerdere bijzondere gebeurtenissen zijn per dag. Help! Nachtwerk!”
Zeker de helft van de respondenten heeft minder plezier in het werk door werkdruk en bureaucratie. Bijna negen van de tien zeggen dat ze moeite hebben hun werk goed te doen omdat ze het zo druk hebben. Driekwart van de ouderenverzorgers zegt dat er de afgelopen jaren minder handen aan het bed zijn gekomen. Opmerkelijk is dat ook hier, zoals bij de politie, veel werknemers melden dat er niet naar hun klachten en suggesties wordt geluisterd.

Onderzoek onder 500 man gevangenispersoneel
Zó maken we nederland onnodig onveilig

“Als wij in Nederland minder criminaliteit willen, moeten gedetineerden niet de hele dag achter de deur, daar wordt niemand beter van.
Arbeid en onderwijs zijn belangrijk. Hoe meer je een gedetineerde afpakt hoe gefrustreerder hij er uit komt en kans loopt terug te vallen in de criminaliteit”, omschrijft een van de deelnemers het grootste probleem in de gevangenissen. De recidive is in Nederland de afgelopen jaren explosief gestegen; 7 op de 10 veroordeelden komen weer in aanraking met justitie. Dus kun je concluderen dat ons land onveiliger is geworden door de bezuinigingen op het gevangeniswezen, zegt driekwart van het personeel.

Uit de enquête van SP-Kamerlid Krista van Velzen blijkt dat de penitentiair inrichtingswerkers zich -gedegradeerd voelen tot ‘sleuteldraaiers’, zoals ze het zelf noemen. “We worden robots, deur open en dicht en geen tijd meer voor noodzakelijk contact met gedetineerden. Zij krijgen daarom ook vaker ‘nee’ te horen wat weer agressieverhogend is”, schrijft een bewaarder.
Het grote gebrek aan personeel leidt ook in de gevangenissen tot onveilige situaties.

Meer man op één cel, was ook een bezuinigingsmaatregel. Maar aan het voorschrift dat minimaal twee bewaarders samen zo’n cel mogen openen, kan niet altijd worden voldaan: “Die celgenoten hadden ruzie en ik liep alleen op de afdeling. Ik sla alarm, maar mag de deur niet openen, want daar moet een collega bij zijn. En die zijn er niet in de late dienst. Dus moet het bijstandsteam komen maar voordat die er is, is het te laat. Je trekt dus die deur open, tegen de regels in, want je wil die man beschermen.”

93% zegt dat het gevangeniswezen niet meer kan bezuinigen

Niet voor niets zegt 93 procent van de ondervraagden dat er geen cent meer bezuinigd kan worden op het gevangeniswezen. Er moet juist geïnvesteerd worden in de begeleiding van gedetineerden. Want het is niet de bedoeling dat ze na terugkeer in de maatschappij direct weer met de politie in aanraking komen.

De enquêteresultaten bewijzen hoe groot de kloof is tussen de politiek – maar ook vaak het management – en de werkvloer. Politici en managers komen nauwelijks op de werkvloer en luisteren niet naar werk-nemers. Werknemers raken verstikt in bureaucratie en onzin-nige maatregelen.

Er is ook onderzoek gedaan onder leraren in basis- en voortgezet onderwijs en onder binnenvaartschippers. Alle onderzoeken op de werkvloer worden dit najaar gepubliceerd in een serie ‘Aan het woord’. De rapporten zijn op te vragen via www.sp.nl

Inhoudsopgave  «  Nieuws  «  Overzicht

Verder nieuw op SP.nl

• Spanning januari 2012:
  Weg uit de crisis
• ZO elfde editie

TRIBUNE JANUARI

• 2012: het einde van de euro?
• Interview Hans Achterhuis
• Vreemdelingendetentie: ‘Opsluiten niet de oplossing’
• Armoede werkt niet: achttien kilometer solidariteit
• Rusland: ‘Zat om behandeld te worden als kinderen’
• De Nieuwe Vakbeweging
• Masters of the Universe: ratingbureaus onder de loep