SP :: Publicaties :: Tribune

De milieuthema's van

Ad van den Biggelaar

Wie herinnert zich nog het aantreden van de Paarse Coalitie in 1994? Een verrassende coalitie die zich nu eens niet zou bezighouden met het schrijven van allerlei fraaie nota's en rapporten, maar die de hand aan de ploeg zou slaan en het beleid echt zou gaan uitvoeren. Maar "het bloed kruipt waar het niet gaan kan" en dus heeft inmiddels ook het Paarse Kabinet een aanzienlijk aantal beleidsnota's op zijn naam staan.
Daarbij is er wel iets heel opmerkelijks aan de hand. Zo verscheen in 1996 eerst de Derde Energienota - met de beleidsperspectieven voor de komende 25 jaar - en vervolgens kwam er de Vervolgnota Klimaatverandering, waarin de problemen werden neergezet. Eerst dus de oplossing en daarna het probleem. Het kan verkeren. Paars lijkt wel vaker te worstelen met de volgtijdelijke logica. Eerst werd besloten om Schiphol uit te breiden met een vijfde baan en op vliegveld Beek een oost-westbaan aan te leggen, en vervolgens is nu de maatschappelijke discussie gaande over de Toekomstige Nederlandse Luchtvaartinfrastructuur (TNLI). Eerst wordt besloten tot aanleg van de Betuwelijn en een hogesnelheidslijn door/onder het Groene Hart en vervolgens wordt de discussie geopend over de toekomstige inrichting van Nederland: de nota Nederland 2030. Eerst wordt besloten over de besteding van grote sommen geld uit het Fonds Economische Structuurversterking en de tientallen miljarden die verbonden zijn met de Interdepartementale Commissie Economische Structuurversterking - waar het kabinet overigens nog niet uit is gekomen - en daarna wordt de Nota Milieu en Economie gepresenteerd. En - en passant - wordt ook nog even geprobeerd om tussentijds een besluit over een tweede Maasvlakte erdoor te jassen. Het maakt - vriendelijk gezegd - een nogal rommelige indruk, maar feitelijk zijn de consequenties daarvan veel ernstiger.
Maatschappelijk gezien zijn er momenteel twee cruciale thema's aan de orde. In de eerste plaats is dat het thema "Milieu en Economie", waarbij de vraag centraal staat hoe wij onze economie kunnen inrichten met goede perspectieven voor werkgelegenheid, solidariteit en welvaart, met herstel en behoud van een schoon milieu, en voldoende en rijke natuur.
In de tweede plaats is er het thema "Milieu en Ruimte", waarbij de ruimtelijke inrichting - en daarmee de leefbaarheid - van Nederland centraal staat. Daarbij gaat het om de ruimteverdeling voor wonen, werken, recre‰ren, over landgebruik ten behoeve van de voedselproduktie en ten behoeve van natuurontwikkeling, maar ook over de kwaliteiten van landgebruik.
Het Paarse Kabinet heeft deze centrale thema's onderkend en de maatschappelijke discussies ook aangezwengeld met discussienota's. Maar tegelijkertijd heeft het kabinet allerlei grote projecten en ingrijpende besluiten (Betuwelijn, Schiphol, Beek, Maasvlakte, hogesnelheidslijn, de economische structuurversterking enz.) losgekoppeld van die maatschappelijke discussie en gaat het daarin zijn eigen weg.
Het kabinet dat in zijn Regeringsverklaring stelde: "De regering wil de burger nadrukkelijker betrekken bij de publieke zaak. Belangrijke middelen hiervoor zijn: (...) vergroting van de invloed van de burgers op de politieke machtsvorming", marginaliseert daarmee het maatschappelijk debat. Een dergelijke houding leidt slechts tot verdergaande desinteresse en wantrouwen van de burger in het politiek bestuur.

Ad van den Biggelaar is algemeen directeur van de Stichting Natuur en Milieu

De echte Tribune is veel dikker en veel mooier! Wil je een jaar lang de Tribune in huis voor slechts 13 euro? Vul dan het aanvraagformulier in!