www.sp.nl

Homepage SPSP.nl
SP :: Publicaties :: Tribune
Tribune, april 2012

Voedsel Focus Amersfoort

‘Ik leef niet, ik overleef’

Voedselbank

Sinds René en Natasja Froger zich voor de tv-reeks ‘Effe geen cent te makken’ onderdompelden in armoede, staan de voedselbanken stevig op de kaart. Overal in Nederland vind je ze, het worden er eerder meer dan minder. Een schrijnende constatering en een teken dat de welvaart allesbehalve eerlijk wordt verdeeld.

Tot overmaat van ramp houdt de wasautomaat op met draaien. Ze wordt er tureluurs van, heeft niet eens geld voor waspoeder, laat staan... Lidiane Noy is ten einde raad. Tranen rollen over haar wangen. Een half jaar geleden overleed haar man onverwacht aan een hartstilstand. Haar dochtertje van acht was erbij. Hij viel dood neer op de keukenvloer. In één klap viel de bodem onder haar bestaan weg. Haar echtgenoot, eigenaar van een heel klein bouwbedrijf met redelijke vooruitzichten, liet haar onverzekerd en met een behoorlijke schuldenlast achter. Ze ontvangt een nabestaandenuitkering van 1051 euro per maand. Lidiane zal moeten verhuizen, haar huurwoning in de vrije sector kost alleen al 900 euro. De gemeente Amersfoort ziet de noodzaak van een urgentieverklaring in, maar nu is de woningcorporatie aan zet en die talmt. Een voorlopige woonkostentoeslag van drie maanden biedt slechts ten dele uitkomst. Lidiane is volkomen buiten haar schuld om aan de bedelstaf geraakt. Zonder voedselpakketten zouden zij en haar kind het niet redden, zonder de praktische hulp van projectleider Cieka Galenkamp evenmin.

Welkom bij Voedsel Focus Amersfoort, welkom in de hoek waar de hardste klappen vallen. Lidiane Noy is een van de ruim 270 klanten van de Amersfoortse voedselbank. Het bestand groeit en daarmee neemt natuurlijk ook de vraag naar hulpgoederen toe. Cieka Galenkamp is jurist, met als specialisatie rechtsbijstand. Zij geeft met hart en ziel leiding aan de vrijwillige organisatie, die is ondergebracht in een antikraakpand aan de rand van de Eemhaven. Krijco, exploitant van amusementshallen en speelautomaten, betaalt de huur. Zo is werkelijk alles op en rond de voedselbank aangewezen op liefdadigheid.

Cieka Galenkamp beperkt zich niet tot het uitdelen van voedsel en huishoudelijke artikelen. ‘Wij willen de mensen weer een sprankje hoop bieden. Het merendeel zit in de bijstand, vaak zijn ze daarin beland na een echtscheiding. Zij vormen een heel kwetsbare groep. Het kabinet richt zich op fraudeurs en ziet onze cliënten over het hoofd. Minister Kamp bevriest de uitkeringen, hij voert een ontmoedigingsbeleid.’

Niemand gaat voor zijn lol naar de voedselbank, je moet eerst die drempel over, je schaamt je omdat je zelf je broek niet kunt ophouden. Cieka Galenkamp: ‘Dit zijn zonder uitzondering schrijnende gevallen. Voedsel Focus ontfermt zich over hen, ook en vooral als het gaat om de contacten met instanties als de schuldhulpverlening, het maatschappelijk werk en de sociale dienst. Zij weten vaak de weg niet en komen te laat in actie, de wereld is voor hen vaak te ingewikkeld en intussen zijn ze dag en nacht bezig de eindjes aan elkaar te knopen. Dat is niet alleen frustrerend, het is zeer vermoeiend en slaat ze lam. Je zult maar met je kinderen moeten afspreken na hoeveel wc-bezoekjes het toilet mag worden doorgespoeld. Ons streven is erop gericht onze klanten zo kort mogelijk bij ons te houden. Ze moeten weer op eigen benen komen te staan, hoe wankel hun bestaan ook is. Wij noemen ons Voedsel Focus, de focus is gericht op een betere toekomst. Wij willen onze klanten perspectief bieden.’

Veel voedselbankbezoekers hebben een postfobie, ze durven uit angst voor rekeningen en aanmaningen de enveloppen niet te openen. Ziektekosten, de energierekening, de huur, er zit geen millimeter financiële ruimte in hun situatie. De stress loopt op, kinderen voelen de spanningen thuis. En als dan een van de kinderen daarvan zo onder de indruk is dat het in bed plast, is er geen geld voor een nieuw matras. Een beugel nodig? Wie zal dat betalen? De voetbalclub? Een fiets om mee naar school te gaan? Regelrechte nachtmerries krijgen ze als ze onverhoopt naar de tandarts moeten.

Cieka Galenkamp
Cieka Galenkamp: ‘Focus op betere toekomst’

Cieka Galenkamp kent iedereen persoonlijk, gaat op huisbezoek, regelt en bemiddelt. Zo reageert ze meteen als ze hoort over de kapotte wasmachine van Lidiane Noy. ‘Er is toevallig net een tweedehands wasautomaat afgeleverd.’ En het brilletje voor Lidianes dochtertje komt van de kerk. ‘De solidariteit is groot. Kerken, bedrijven, de horeca, beurzen, particulieren en scholen, ze getuigen van hun betrokkenheid met de minderbedeelden, daar kan ik oprecht blij van worden.’

Wie of wat de helpende hand ook toesteekt, ze hebben allemaal hun eigen drijfveren. ‘Wij, Voedsel Focus, zijn solidair met mensen in nood. De kerk, voor mijzelf ook belangrijk, handelt uit naastenliefde en barmhartigheid en de Rotaryclub staat voor actief burgerschap. Armoede is van alle tijden en in principe is het systeem in Nederland in de basis goed, maar onze klanten lopen vast in de regelgeving, knallen tegen muren op. Daar hebben wij nadrukkelijk oog voor.’ Het beleid van voedselbank is gericht op uitstroom van de klanten die weer op eigen benen kunnen staan, voor wie aan het einde van de tunnel licht schijnt. In Amersfoort zijn vijftig burgers langer dan een jaar aangewezen op de voedselbank. Wel is in korte tijd het aantal nieuwe aanmeldingen gemiddeld gestegen van zes naar tien per week, een teken aan de wand in bijstandsland. De crisis begint haar tol te eisen.

De 38-jarige Lidiane Noy kwam volkomen onverwacht terecht bij de voedselbank. Ze gaf destijds haar toekomst in Brazilië op. Daar werkte ze voor een vestiging van ABN Amro en volgde ze een opleiding tot verpleegkundige, tot ze de liefde van haar leven ontmoette en met hem meeging naar Nederland. Ze weigert pertinent om de boel de boel te laten en berooid terug te keren naar haar geboorteland. Henk Alblas (46) geeft onomwonden toe door eigen toedoen in de shit te zijn beland. ‘Het begon met de diefstal van twee pakjes cruesli bij mijn werkgever, een voedseldistributeur. Hoe dom kun je zijn? Ik kon direct vertrekken, nadat ik met mijn stomme kop een ontbindingsovereenkomst had ondertekend.’ Daarvoor was Henk werkzaam bij Defensie. Na een reorganisatie kwam hij op straat te staan. Eerst deed hij wat uitzendklussen, toen kon hij bij dat voedselbedrijf aan de slag – totdat hij dus de laan uit werd gestuurd. ‘Ik had nergens recht op en moest mijn auto en scooter verkopen. Uiteindelijk had ik geen eurocent meer over en ging het pas goed mis.’

Henk Alblas raakte verwikkeld in drugssmokkel en werd in augustus 2007 in Marokko gearresteerd. Hij draaide voor twintig maanden de cel in. ‘Daar heb ik geleerd te overleven, een hardere leerschool is nauwelijks denkbaar.’ Terug in Amersfoort woonde hij een jaar bij zijn vader, die hij verzorgde tot aan diens dood. Aanvankelijk dreigde hij uit de 55-plusflat te worden gezet, maar de reclassering bemiddelde met succes. Hij wil niets liever dan weer aan de slag gaan. ‘Ik zit echter met dat Marokkaanse gat in mijn cv, werkgevers willen mij niet hebben.’ Henk houdt van zijn uitkering plus ­toeslagen veertig euro per week over om van te leven en valt daarmee binnen de grenzen die Voedsel Focus stelt. ‘Zonder de voedselbank red ik het niet, dan zou ik misschien weer rare dingen doen. Deze hulp weerhoudt mij daarvan.’

Henk Alblas heeft weer enige structuur in het dagelijkse bestaan, hem zul je na de heftige ervaringen in Marokko niet horen klagen. Hij trekt veel op met zijn beste vriend, zorgt ervoor dat zijn flatje netjes en schoon blijft en voert de eendjes overgebleven brood van de voedselbank. Gelukkig kan hij goed opschieten met zijn zus, hij is niet alleen op de wereld. Over de toekomst van ons land maakt Henk Alblas zich ernstig zorgen. ‘Het huidige kabinet voert een asociaal beleid, ik merk in mijn directe omgeving dat de onvrede toeneemt. Dit kan niet zo doorgaan, er moet echt iets gebeuren. Anders komen de mensen in opstand, dan zijn de rapen gaar.’

De meeste klanten komen hun pakketten zelf halen, wie daartoe niet in staat is krijgt de spullen door vrijwilligers van de kerk thuisbezorgd. Het is niet een kwestie van vraag, maar uitsluitend van aanbod. Dozen of tassen worden gevuld met wat er die dag is. Eten, drinken, brood. Op deze manier krijgen overschotten van onze consumptiemaatschappij nog een bestemming. Er bestaat met name behoefte aan wegwerpluiers, wasmiddelen, tandpasta, zeep, shampoo en vlees.
Op uitgiftedagen is de bedrijvigheid groot, je bent zelfs geneigd het woord ‘gezellig’ in de mond te nemen. Sommigen blijven namelijk een kopje koffie drinken en met elkaar kletsen. Het kan knap eenzaam zijn in de armste regionen van onze maatschappij en het voelt goed onder lotgenoten.

Louise vertelt dat ze ’s nachts urenlang wakker ligt van het gepieker. ‘Mijn zoon van tien groeit extreem snel. Hij heeft weer nieuwe schoenen nodig, maar ik zou echt niet weten waar ik die van moet betalen. Weet je, ik leef niet, ik overleef.’ De 42-jarige moeder van drie kinderen had nota bene zelf een baan in de dak- en thuislozenzorg (bij het Leger des Heils), toen zes jaar geleden het noodlot toesloeg in de vorm van een auto-immuunziekte. Sindsdien kan ze niet meer werken. Tot overmaat van ramp nam haar partner na een relatie van vijftien jaar de benen. Hij had een goede baan. Omdat de man weigert zijn kinderen te erkennen, heeft Louise geen recht op alimentatie. Ze moet rondkomen van een WIA-uitkering, waarvan ze na aftrek van de zorgverzekering 750 euro overhoudt. Louise rekent voor: elke maand 260 euro huur, 250 euro andere woonlasten, 25 euro waterverbruik, 30 euro verzekeringen en 150 euro schuldaflossing. Bovenop het WIA-geld komt wel een maandbedrag van 190 euro (zorgtoeslag plus kindgebonden budget), maar zie het daar maar eens mee te redden. ‘De voedselbank is mijn reddingsboei en gelukkig hebben ze af en toe zelfs wat vlees voor de kinderen. Maar ik kan je verzekeren dat ik geen seconde zonder zorgen ben. Daar word je doodmoe van.’

Cieka Galenkamp is bij wijze van spreken dag en nacht op de voedselbank. Zij stuurt met vaardige hand de vrijwilligers aan, ­stimuleert, troost, bemiddelt, steekt de handen uit de mouwen, is inventief en zal de moed nooit opgeven. Ze treedt kordaat op en verliest nooit het overzicht. Ergens tussen de dozen met flessen melk staat een puntgaaf kinderfietsje. Daar vindt zij ongetwijfeld de juiste bestemming voor. ‘Ik heb jarenlang gewerkt voor een in rechtsbijstand gespecialiseerd bureau, totdat ik er op een nare manier uit moest.’ Ruim vier jaar geleden hielp ze de voedselbank met een kerstactie. In haar vond het bestuur de ideale coördinator. ‘Dit is mijn plek, ik denk dat ik aan empathie geen gebrek heb. Dit werk schenkt mij veel meer voldoening dan dat geld verdienen voor de aandeelhouders. Na de feestdagen kregen wij een partij kerstpakketten. De flessen wijn hebben wij geveild en met de opbrengst konden we diesel voor ons bestelbusje tanken. En mag ik nog even kwijt dat ik mijn hoed afneem voor onze vrijwilligers, hun betrokkenheid is hartverwarmend. Hoe ze al die tasjes met sinterklaascadeautjes voor de kinderen van onze klanten hebben gevuld, ook daar put ik hoop uit. Gelukkig zijn er nog genoeg mensen die solidariteit niet alleen met de mond belijden.’

Uiensoep, dat smaakt!

De Voedselbank Amsterdam heeft alarm geslagen vanwege de gestage toename van het aantal cliënten in de eerste maanden van dit jaar. In de hoofdstad leven nu een kleine drieduizend personen deels van een voedselpakket en de vrijwilligersorganisatie kampt met een groot tekort aan levensmiddelen. In de Levensmiddelenkrant (vakblad van de supermarktbranche) roept woordvoerder Ellen Groneman Amsterdamse supermarkten op om de voedselbank te steunen. Waar in elk geval geen tekort aan is, is aan uien. Aangezien de voedselbanken afhankelijk zijn van wat winkels en voedselproducenten schenken, voldoen de pakketten lang niet altijd aan de schijf van vijf. Zo schonk de Texelse boer Jo Flens onlangs een overschot van maar liefst dertigduizend kilo uien aan de Voedselbank Amsterdam. Een prachtig gebaar! Echter, zelfs na verdeling van het geschenk over voedselbanken in de regio, betekent dit dat elke Noord-Hollandse voedselbankcliënt zo’n vijf kilo uien ontvangt. Uien zijn heerlijk, maar wat doe je met vijf kilo? Culinair recensent Johannes van Dam schoot te hulp. Hij deelt zijn favoriete uienrecepten met de voedselbankbezoekers. Als zijn uiensoep net zo lekker smaakt als de tomatenSoeP die hij in 2006 samen met De Kleinste Soepfabriek voor de SP ontwikkelde, dan moet het wel goed komen!

De Tribune elke maand op je deurmat? Word nu lid of probeer de Tribune een jaar lang voor slechts 13 euro!

naar boven index van dit nummer index Tribune index Nieuws Overzicht website
Delen via sociale media Informatie over delen en sociale media

Blijf op de hoogte

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief van Emile Roemer en belangrijk nieuws van de SP:

SP Nieuws

Laatste berichten

VANDAAG
IN DE MEDIA
GISTEREN
IN DE MEDIA
WOENSDAG 20 AUGUSTUS
IN DE MEDIA
DINSDAG 19 AUGUSTUS
NIEUWS
IN DE MEDIA
MAANDAG 18 AUGUSTUS
COLUMN
IN DE MEDIA
ZATERDAG 16 AUGUSTUS
IN DE MEDIA
VRIJDAG 15 AUGUSTUS
NIEUWS
OPINIE
COLUMN
IN DE MEDIA
DONDERDAG 14 AUGUSTUS
NIEUWS
WOENSDAG 13 AUGUSTUS
NIEUWS
IN DE MEDIA
DINSDAG 12 AUGUSTUS
IN DE MEDIA
ZATERDAG 9 AUGUSTUS
NIEUWS

Moed College
Studio SP
top