NU IS DE TIJD! Sympathiseer je met de SP? Lid worden is nog veel beter en kan al voor vijf euro per kwartaal. Mee denken, mee doen, mee winnen. Je ontvangt het boek ‘Hoe dan Jan?’ en het SP-nieuwsblad de Tribune. Steun de SP en sluit je nu aan!
Niks missen?
SP :: Publicaties :: Tribune
Tribune 16 november 2001
|
Het
geheim
van Oss |
| Het geheim van Oss heet het, en het ligt vanaf 23 november in de boekwinkels. Een boek van 480 pagina's over de fascinerende geschiedenis van 'de jongens van de Peperstraat': de SP-afdeling Oss. |
| Tekst Peter Verschuren |
'Het geheim van Oss is vooral een kroniek van een groepje bevlogen jongeren in een absoluut niet linkse stad in het begin van de jaren zeventig,' kenmerkt schrijver Kees Slager zijn boek. 'Die jongeren zetten stevig de boel op stelten en presteerden het met hard werken en dóór te blijven gaan de mensen mee te krijgen. Natuurlijk staan er ook analyses in, maar het is geen theoretisch politiek verhaal geworden. Het gaat vooral om vragen als wat zijn dat voor mensen, en hoe hebben ze de zaken aangepakt? Ik heb geprobeerd er een vlot verhaal van te maken, dat interessant is voor zowel politicologen als SP'ers. En een journaliste van FNV-Magazine concludeerde dat het leest als een spannend jongensboek.'
Hoe heb je alle gegevens bij elkaar gekregen?
'Ik heb het complete afdelingsarchief kunnen inzien,
tot en met de correspondentie met de landelijke partij. Dat archief is
behoorlijk volledig, alleen van het eerste half jaar is niets bewaard
gebleven. Verder heb ik ruim 50 mensen geïnterviewd: SP'ers, afgehaakte
SP'ers en anderen, zoals politieke tegenstanders en drie oud-burgemeesters.
En ook heb ik persoonlijke archieven kunnen inzien. De 22 plakboeken van
Mari-Anne Marijnissen bijvoorbeeld, maar ook stukken van de directeur
van de woningbouwvereniging die vaak met de SP in de clinch lag.'
Ben je tijdens het verzamelen van gegevens
en het schrijven anders tegen de SP aan gaan kijken?
'Gaandeweg is de verbazing die ik eerst had overgegaan
in sympathie. Ik was verbaasd dat het een clubje links radicale jongens
en meisjes was gelukt om de bevolking van een katholieke stad mee te krijgen
en er de grootste partij te worden. Ik heb sympathie voor ze opgevat vanwege
hun jarenlang volgehouden en onbaatzuchtige inzet voor de bevolkingsgroep
die tot dan toe altijd genegeerd en verwaarloosd was. In het boek komen
ook mensen aan het woord met kritiek op de SP en op SP'ers, maar veel
lijken in de kast heb ik niet gevonden. Ja, een heel onschuldige: dat
de afdeling haar 10-jarig bestaan anderhalf jaar te vroeg vierde –
waarschijnlijk om op een zelfgekozen moment aan de weg te kunnen timmeren.'
Het geheim van Oss is te koop in de boekhandel en kost ƒ42,95. Het geheim van Oss: een fantastisch cadeau voor uzelf, of voor iemand die dringend wat meer over de SP moet weten.
Uit Het geheim van Oss
|
De eerste stappen |
'Het was zo'n smalle pijpenla met een gang, een kleine voorkamer met
een deurtje naar een iets grotere achterkamer en daar weer achter een
keukentje. Alles aan dat huis was oud en gammel en de inrichting was navenant.
Op de eerste verdieping was een kamer waar Toon woonde, daarboven was
een zolder waar de stencilmachine stond. Er zat een kelder onder, die
we als opslagruimte gebruikten. Daar lagen oude spandoeken, borden, latten
en andere troep.
In het voorkamertje zijn we met een juridisch spreekuur begonnen. Maar
die achterkamer was het centrum van de partij; daar vergaderden we, daar
kwamen we 's avonds bij elkaar vóór en na de colportage,
daar werden teksten getikt voor de pamfletten, daar was ons hol.'
| De eerste verkiezingen |
Paul Peters herinnert zich vrij veel scepsis aan
de deur: 'Sommigen zeiden: 'Als jullie in de raad zitten, word je hetzelfde
als de rest.' Dan zeiden wij: 'Wacht maar eens af.'
In het pamflet dat Arbeidersmacht aan de fabriekspoorten uitdeelt,
wordt trots gemeld dat de SP de enige partij is die van hoog tot laag
arbeiders op de kandidatenlijst heeft staan, iets wat geen enkele andere
partij haar kan nazeggen. 'Mensen wordt wakker / stem Piet van de Akker!'
roept het pamflet. Waarna alle SP-kandidaten die actief zijn voor
Arbeidersmacht op een rijtje worden gezet. Het zijn stuk voor stuk vooral
heel erg normale arbeiders: 'Ed Verhamme (26 jaar) – werkt bij
Zwanenberg in de kokerij. Getrouwd, vader van twee kinderen'
Kort voor de verkiezingen laat de landelijke drukkerij een busje
vol met twee soorten affiches afleveren in de Peperstraat. Eén
met de slogan 'De SP doet het gewoon' en een waarop het hoofd van
een der Osse kandidaten prijkt. Er wordt afgesproken dat er over een week
in de hele stad niet één lantaarnpaal te vinden zal zijn,
waarop geen affiche met de kop van een SP-kandidaat hangt. En wat ze in
de Peperstraat verzinnen, dat voeren ze ook uit.
| De eerste klapper |
In het voorjaar van 1973 begint het te rommelen bij Bergoss. 'Bij de
CAO-onderhandelingen bleek dat de loonsverhoging waarmee de vakbonden
akkoord waren gegaan erg laag was. Toen we hoorden dat de arbeiders bij
Desso, een van de andere tapijtfabrieken in de stad, vijftien gulden schoon
hadden losgepeuterd, hebben wij besloten om namens Arbeidersmacht extra
eisen te stellen.'
(…)
Er volgt een bijeenkomst in de kantine, waar de directie een ultimatum
wordt gesteld. Ze mag tot vrijdag 18 mei nadenken over twee eisen: vijftien
gulden schoon erbij en het optrekken van de laagstbetaalden.
Ton: 'Die laagstbetaalden waren vooral de Turken. Er werkten er toen een
paar honderd. We hadden tevoren al bezoeken gebracht aan hun pensions
en daar waren we met open armen ontvangen. Man, ik heb daar slóten
Turkse thee gedronken! Er waren er een paar bij die al redelijk Nederlands
spraken, dus zo konden we toch wel met elkaar overleggen. Bovendien was
er een Nederlandse vrouw bij, die met een Turk getrouwd was. Die hielp
ons bij het schrijven van de pamfletten in het Turks.'
(…)
Het is een historisch moment in het leven van de 20-jarige Ton Bouwens:
'Dat was de eerste keer dat ík iets in het openbaar moest zeggen.
Want ik was de woordvoerder van het stakingscomité. Ik klom op
een tafel en ik zei iets in de trant van: 'We blijven hier zitten tot
onze eisen zijn ingewilligd.' Nou, iedereen blééf ook
zitten. Dat duurde een tijdje en toen verscheen de directie in de kantine.
Directeur Van Oekel riep: 'Wij sommeren jullie onmiddellijk aan het
werk te gaan. De directie blijft bij haar aanbod.' Nou, toen stapte
ik weer op de tafel en zei dat wij bij ónze eisen bleven en dat
wij in de kantine bleven als er geen beter bod kwam. Omdat iedereen bleef
zitten droop de directie af.'
| Op het pluche |
Na ruim een jaar wordt er onder de Oss bevolking een opiniepeiling gehouden.
Jules Iding komt er als de bekendste wethouder uit met een score van 48%,
terwijl Greet van Dam (die toch al twee keer eerder wethouder was) het
minst bekend blijkt; slechts 3 procent noemt haar naam. Overigens blijkt
uit diezelfde peiling dat 50 procent der inwoners tevreden tot zeer tevreden
is over het nieuwe beleid, slechts 6 procent is ontevreden en 44 procent
heeft geen mening. Wat zal dat voor gevolgen hebben bij de raadsverkiezingen?
(…)
In de Volkskrant zegt een tevreden Jules Iding: 'De afgelopen twee
jaar waren voor de SP een soort eindexamen en de verkiezingen vormden
de diploma-uitreiking. Wij zijn geslaagd'. De verslaggever van de
Volkskrant moet het beamen; hij kan in de hele stad geen negatief geluid
over de SP vinden: 'Het is fantastisch wat de SP doet,' zegt een 70-jarige
Osse, die desondanks VVD stemde. 'Ik ben katholiek opgevoed en was altijd
tegen de socialisten. Maar ik ben ernaartoe gegroeid. Je ziet hoe ze hun
best hier doen om er iets van te maken.'
| Het geheim van Oss |
Paul Offermans, een van de 'kritiese leraren' die hen vanaf de zijlijn
heeft gevolgd, zegt: 'Het feit dat in Oss nou juist een aantal erg bewuste
jongens bij elkaar kwam, die slim waren, die konden luisteren, die een
enorm doorzettingsvermogen hadden en die sterk in het organiseren waren,
de combinatie dus van enerzijds het gebrek aan alternatieven in de stad
en anderzijds zo'n groep jongeren. Dát maakte het succes uit.'
Oprichter Jan van der Doelen onderstreept en nuanceert die analyse: 'Het
was een optelsom van én de juiste mensen in de groep, én
de juiste tijd waarin we begonnen, én het feit dat je de taal van
de bevolking sprak. Het heeft geklikt, tussen ons onderling en tussen
ons en de mensen van Oss. Want dát was belangrijk: dat we van hier
kwamen, dat we hetzelfde dialect spraken en hetzelfde werk deden. En vooral
ook dat we steeds terugkwamen, jaren achter elkaar. Wij waren geen voorbijgaand
modieus verschijnsel.' 
Geschiedschrijving met verhalen van gewone mensenJournalist, schrijver en radiomaker Kees Slager startte zijn loopbaan in de jaren '60 bij dagblad Het Vrije Volk, maakte vervolgens actualiteiten- en achtergrondprogramma's voor de VARA-radio en ging eind '75 aan de slag bij de VPRO. Daar specialiseerde hij zich in programma's waarin de geschiedenis beschreven wordt aan de hand van gesprekken met gewone mensen. Hij maakte onder andere jarenlang het wekelijkse radioprogramma Het spoor terug. Slager is inmiddels met de vut. Hij heeft een aantal boeken geschreven, waaronder Landarbeiders, gebaseerd op gesprekken met voormalige landarbeiders in Zuid-West Nederland en De ramp, een reconstructie over de watersnoodramp van 1953. |
De echte Tribune is
veel dikker en veel mooier! Wil je een jaar lang de Tribune in huis
voor slechts 13 euro? Vul dan het aanvraagformulier in! |
 |
 |
 |
 |
 |
Nieuws van de SP
DINSDAG 9 FEBRUARI
- Kabinetsreactie op Irak-rapport Davids onvoldoende
- Van Raak: Ter Horst zet agenten in de kou
- Initiatiefwet SP/ CDA tegen woekerwinsten op toegangsbewijzen
MAANDAG 8 FEBRUARI
- Van Bommel is waarnemer in de Oekraïne: dag 3
- Veel steun voor manifest ‘Passend onderwijs past niet’
ZONDAG 7 FEBRUARI
- Van Dijk: 'Actievoerende studenten hebben groot gelijk'
- Van Bommel is waarnemer in de Oekraïne: dag 2
ZATERDAG 6 FEBRUARI
- Van Bommel is waarnemer in de Oekraïne: dag 1
- Bedrijfsleven lobbyt tegen beperking aantal nevenfuncties door SP
VRIJDAG 5 FEBRUARI
- Steun voor MBO-actie “Wij eisen onderwijs”
- Van Bommel als waarnemer naar Oekraïne
- CDA steunt SP: Eindelijk einde aan uitkleden plattelandscorporaties
- Van Dijk spreekt Rotterdamse studenten toe
DONDERDAG 4 FEBRUARI
- Ulenbelt: 'Verbied bonussen bij deeltijd-ww'
- Vliegenthart: 'Kijk uit dat Crisiswet geen paard van Troje wordt'
WOENSDAG 3 FEBRUARI
- 'Chaotische toestanden MBO ontoelaatbaar'
- Thuiszorg zonder markt weer stap dichterbij
- Van Bommel blij met verbod op discriminatie Iraanse studenten
- Noodhospitaal open voor slachtoffers aardbeving Haïti
- Bezuiniging op hoger onderwijs is dom en onrechtvaardig: Teken de petitie
- Senaat dwingt Rouvoet: mogelijkheid tot bezwaar bij korting kinderbijslag
- Snel einde aan boevenpraktijken bij SMS-diensten
- Rotterdam nog niet klaar voor afschaffen strippenkaart
DINSDAG 2 FEBRUARI
Webshop
Bezoek onze vernieuwde shop. Mooie kleding, leuke gadgets, interessante boeken en rapporten...
