SP :: Publicaties :: Tribune

OuderenNUkrant najaar 2005

Hoe woont u?

Over seniorenappartementen in een woonzorgzone en het verhuizen van de ene afbraakwijk naar de andere.

‘Ik wil graag kleiner wonen.’
‘Dichter bij belangrijke voorzieningen.’
‘Een huis zonder trap.’

Een nieuwe levensfase stelt nieuwe eisen aan huisvesting. Maar hoe staat het daarmee? Hoeveel oog heeft de samenleving voor de woningvraag van ouderen?

‘Met de nieuwbouwwoningen voor ouderen die her en der worden neergezet, is weinig mis,’ vindt Nora Swagerman van het SP-Ouderenplatform. ‘Als je genoeg geld hebt kun je een schitterend appartement op een uitstekende locatie kopen of huren. Maar als je dat niet hebt, dan zit je helaas snel in de problemen.’

Swagerman woont in Zaanstad en heeft daar op ruime schaal ouderen geênqueteerd over de plaatselijke huisvestingssituatie. ‘Drie dingen vallen op

1. De problemen van ouderen die een graag een grote gezinswoning willen ruilen voor een kleiner appartement, maar daar helemaal geen medewerking bij krijgen.
2. De sloop van betaalbare huurwoningen, die leidt tot een groep nieuwe stadsnomaden, waaronder veel ouderen, die van de ene afbraakwijk naar de andere afbraakwijk gedreven worden.
3. En de instroom van mensen van buiten, vooral uit Amsterdam, die de mooie nieuwe seniorenappartementen betrekken die voor de Zaandammers te duur zijn.’

Naast het ontbreken van voldoende betaalbare woningen, zijn ook de bezuinigingen op de huursubsidie volgens Swagerman een groot probleem. ‘Heel wat ouderen zouden met huursubsidie een beter huis kunnen huren, maar durven dat niet. Ze zijn bang dat er nog verder bezuinigd wordt op de huursubsidie en dat ze dan in grote problemen komen. Met zijn afbraakpolitiek heeft het kabinet angstige mensen gekweekt die niet eens meer gebruik durven maken van de voorzieningen die er juist voor hen zijn. Dat is in en in triest’

Directeur Woonbond: ‘huur steeds moeilijker op te brengen’

De cijfers laten zien dat huursubsidie onmisbaar is voor veel ouderen: maar liefst vier van elke tien huursubsidieontvangers is 65 jaar of ouder. Maar het gaat niet goed met die huursubsidie. In twee stappen is er de afgelopen jaren ruim 14 euro van het maandelijkse bedrag afgeknabbeld en dat bedrag loopt de komende twee jaar op tot achttien euro.

Is de vrees gerechtvaardigd dat het daar niet bij blijft, vroegen we aan Maria van Veen, directeur van de Woonbond, de belangenorganisatie van huurders.

‘Ja, meer bezuinigingen zijn niet uitgesloten. Minister Dekker heeft weliswaar beloofd huursubsidieontvangers te ontzien, maar inmiddels heeft zij die belofte al gebroken. Zij stelde namelijk voor om de normhuur te verhogen. Dat is het bedrag dat elke huursubsidieontvanger hoe dan ook aan huur betaalt.

De verhoging die Dekker voor ogen had, bedroeg maar liefst 1,8 procent: de gemiddelde huurstijging die zij per 1 juli 2005 verwachtte. Haar alternatief was de normhuur niet te verhogen, maar te verlagen met 0,6 procent, het percentage waarmee de bijstandsinkomens het afgelopen jaar omlaag gingen. Dekker wilde in eerste instantie niets van dit alternatief weten. Maar gelukkig bleek de Tweede Kamer wel gevoelig voor de argumenten van de Woonbond en nam die in grote meerderheid een motie aan, waardoor Dekker moest inbinden.’

Van Veen ziet de toekomst voor de huurders somber in. ‘Naast de 600 miljoen euro die het kabinet weghaalt bij de huursubsidieontvangers, moeten ook de verhuurders 500 miljoen euro gaan bijdragen aan de huursubsidie-uitgaven van het Rijk. Het ligt voor de hand, dat ze dat vervolgens gaan verhalen op de huurders. Ik voorzie dat in de naaste toekomst veel mensen de huur niet langer zullen kunnen opbrengen.’

Woonzorgzones als antwoord op de woonwensen van ouderen

Wonen en zorg worden steeds vaker in één adem genoemd. De terechte gedachte daarachter is, dat het verstandig is ouderenwoningen zo te bouwen dat ze ook geschikt zijn als er een zorgbehoefte gaat spelen, en dat ze in de buurt van (zorg)voorzieningen komen. Tal van gemeenten hebben daarom het idee van ‘woonzorgzones’ omarmd: delen van wijken – vooral rond winkelcentra – waarin seniorenwoningen en tal van voorzieningen geconcentreerd worden.Zwolle is één van die gemeenten, vertelt voorzitter Margriet Twisterling van de plaatselijke SP-raadsfractie.

‘In het najaar van 2004 hebben de gemeente en de woningcorporaties afspraken gemaakt om meer woonzorgzones te ontwikkelen. In Zwolle waren er eerst drie opgestart als proefproject. De proef is geslaagd, en daarom wil men nu in heel Zwolle deze zones realiseren. Zwolle heeft nu nog een tekort van honderden seniorenwoningen en ook aangepaste woningen voor gehandicapten zijn maar mondjesmaat aanwezig.

Gelukkig wordt het probleem nu erkend, en wordt eraan gewerkt om de achterstanden in te halen.’ Toch is het ook in Zwolle niet allemaal koek en ei. Twisterling: ‘Er wordt te weinig gebouwd in de sociale sector, terwijl er toch een duidelijke toename is van ouderen die in armoedige omstandigheden moeten leven. Wij pleiten voor méér goedkope huur- en koopwoningen, die toch zijn aangepast voor senioren en gehandicapten. Maar het blijft lastig om hiervoor een meerderheid te krijgen in de gemeenteraad.’

’Het probleem is de afbraak van de solidariteit’

Nora Swagerman maakt de balans op. ‘De ontwikkeling op huisvestingsgebied is hetzelfde als in de rest van de samenleving: de dikte van je portemonnee wordt steeds belangrijker. De kloof tussen de mogelijkheden voor rijk en arm groeit met de dag. De aandacht gaat eenzijdig uit naar de mensen die middeldure en dure woningen zoeken. De groep die dat niet kan betalen, wordt vergeten. Solidariteit maakt plaats voor een ieder-voor-zich-mentaliteit waarbij de ouderen van nu – die veelal géén riant pensioen hebben kunnen opbouwen, de dupe zijn.’

Verder nieuw op SP.nl

• Spanning maart 2012:
  Nieuwe lente, nieuw perspectief
• ZO elfde editie

Tribune april

• Architect Hans Semeijn en Jan Marijnissen
• Eerste SP-wet aangenomen
• Voedsel Focus Amersfoort: ‘Ik leef niet, ik overleef’
• Adieu Vijverhofstraat
• Vaarwel en welkom
• Dennis de Jong: ‘Help de ondernemers’
• Burgerwaarnemers bij Russische verkiezingen