Hollands Dagboek door Harry van Bommel

www.sp.nl

Hollands Dagboek door Harry van Bommel

NRC-Handelsblad, 22 maart 2003

Crisis om Irak. Margarita-gate. Een haperende kabinetsformatie. De week van Harry van Bommel (40) Kamerlid namens de SP, was hectisch en niet zonder stress. De voormalig leraar op het MBO heeft een relatie met Jacqueline. 'Ik heb onhandig geopereerd. Morgen is Margarita weer gewoon de goedkoopste pizza.'

Woensdag
Om 6.00 uur op. Per auto van Amsterdam naar Den Haag. Eerst terug naar Kwik-Fit. De remmen maken lawaai, terwijl er nieuwe schijven en blokken zijn gemonteerd. Het laatste stuk naar de Tweede Kamer loop ik. Het debat over de affaire-Margarita zal rond twee uur beginnen. Collega's hebben erop aangedrongen dat ik correspondentie van de prinses met ze deel en vanochtend leg ik het ter inzage. GroenLinks en LPF komen het lezen. De regering geeft later vandaag vrijwel dezelfde brieven aan de griffie. In het debat krijg ik terecht veel kritiek op mijn handelwijze met de brieven; ik heb onhandig geopereerd. De uitkomst van het debat is desondanks niet mis: het Kabinet der Koningin en de AIVD aan banden en Balkenende legt een proeve van bekwaamheid af. Hij zakt. Debatten over de Europese Conventie en de oorlog in Afghanistan worden uitgesteld. Thuisgekomen na middernacht check ik nog even de mail en teletekst, die mijn afsluitende opmerkingen weergeeft op pagina 105: 'Van Bommel: Het paar is nu aan zet.' Zo is 't maar krek. Of ze maken het rapport over afluistermicrofoons openbaar, of ze verliezen hun geloofwaardigheid. Politiek is de kwestie voorlopig achter de rug. Morgen is Margarita weer gewoon de goedkoopste pizza. Om half twee doe ik mijn ogen dicht.

Donderdag
De auto rijdt weer prima! Mijn Opel Corsa en ik; wij houden van elkaar. Met een kwart miljoen kilometers op de teller ziet ze er nog puik uit. We moesten maar eens samen op vakantie. Het vrijblijvende debat over de Europese Conventie begint om 10.15 uur. Besluiten worden later in een Intergouvernementele Conferentie genomen. Dan volgt een nieuw verdrag. Veel hectiek op de fractie. Er zijn tientallen reacties per e-mail binnengekomen over de affaire-Margarita en we besluiten ze allemaal vandaag af te handelen. Om nieuwe reacties voor te zijn, plaatsen we een vraaggesprek over het debat op de site. De openbaarmaking op www.sp.nl van een brief van de prinses aan Wim Kok heeft in twee dagen 37.000 bezoekjes opgeleverd. Om negen uur belt videokunstenaar Raul Marroquin of ik morgen bij hem kom ontbijten. Dat aanbod neem ik graag aan. Ik eet te weinig. Vaak geen trek of geen tijd. Plechtig neem ik me voor dat dit vanaf morgen afgelopen is. Gewoon weer drie maaltijden per dag op basis van de schijf van vijf. Om 22.00 uur laat ik me door charmante dames van de concurrentie meelokken voor een glas wijn. Ik spreek Frits Wester nog even over de mediahype die de komst van de prinses naar de Kamer veroorzaakte. Een leerzaam gesprek. Na middernacht rijd ik moe maar voldaan naar huis. Alle mailtjes zijn met vereende kracht beantwoord en ik kan me weer volop met belangrijker zaken bezighouden. Er komt een oorlog aan.

Vrijdag
Om acht uur naar de verbouwde woonark van Raul. Truus laat trots de nieuwe keuken zien. Een plaatje. Wil ik ook wel. Ontbijtend praat ik met Raul over zijn werk dat een prominente plaats heeft gekregen in het zojuist verschenen boek 'De Magnetische Tijd' een overzicht van videokunst in Nederland in de periode '70-'85. Verder hebben we het over Madrid waar ik met Jacq onlangs zes dagen ging cultuurhappen in het Prado, Reina Sofia, Thyssen en het klooster San Lorenzo. Raul is de 's lands meest oorspronkelijke videokunstenaar en ik prijs me gelukkig met onze vriendschap. Als ik zeg mijn Spaans weer op te willen pakken, schakelt hij onmiddellijk om naar zijn moedertaal. Het gaat te snel, we keren terug naar het Engels.

Om tien uur een gesprek met een Novib-medewerkster Joyce over hun inzet voor het beleid van IMF en Wereldbank. Die verschilt nauwelijks van de onze: meer openheid en meer vrijheid voor ontwikkelingslanden om zelf hun weg naar de vooruitgang te bepalen. Weg met de neoliberale dictaten die de verschillen tussen arm en rijk vergroten. Dat wordt ook de hoofdlijn van onze reactie op een ingezonden stuk van staatssecretaris Wijn. Die schrijven we samen met enkele ngo's en GroenLinks. Om halfvijf naar radio 1 om met andere Kamerleden beschaafd te ruziën over de bijeenkomst op de Azoren van oorlogshitsende regeringsleiders uit Amerika, Engeland en Spanje. Dat onderonsje brengt een oorlog dichterbij. Rond etenstijd rijd ik naar Jacq. Bij C1000 koop ik peen en uien. Om halfacht zet ik hutspot met vegetarische burgers op tafel. Geen culinair hoogstandje, wel lekker. Nog even de laptop aan. Jacq commandeert: 'Ophouden met werken, ik wil aandacht.' We maken er een gezellige avond van.

Zaterdag
Bijtijds op voor de partijraad in Amersfoort. Ik mag speechen over de anti-oorlogsdemonstratie van de 22e. Een belangrijke partijraad. We bespreken twee verkiezingsresultaten en de lijst voor de Eerste Kamer. Tegenkandidaat voor plaats vijf, oud-hoogleraar Willem van Hoorn (63), presenteert zichzelf met humor -ik zit zonder werk en woon in een huurhuis in Oegstgeest- maar komt toch op plaats acht terecht. Verscheidene mensen spreken me aan op het Volkskrantinterview van vanochtend. Het heeft ze geraakt. In de monoloogvorm verteld, is het een verslag van een gesprek met Pieter Webeling die ook 'De 5 grote emoties' schreef.. Jacq en ik hebben het samen voorbereid en geautoriseerd. Rode draad is het leven en overlijden van onze zoon Marnix. Wij hebben ook steun gehad aan de ervaringen van anderen. Verder hopen we dat zo meer mensen weten dat Marnix niet meer leeft. Dat kan pijnlijke momenten voorkomen. Na de partijraad drinken we met zijn allen een glas. Partijbestuurder Hans de Boer vraagt of ik hem nog in de Gaykrant heb zien staan in het kader van de Statenverkiezingen. Helaas gemist. Zou er iets nieuws in hebben gestaan?
Een vrije avond en een outgoing gevoel. Dansen in Arena, bij mij om de hoek in de Oosterparkbuurt, om zodoende overtollige energie kwijt te raken. De vorige keer is ongeveer een eeuw geleden. De tent is verbouwd, de toegangsprijs verdubbeld en de muziek niet meer de onze. Ooit draaiden ze hier eighties. We verlaten de zaak terwijl de échte stappers pas binnenkomen. Voordat we een taxi naar Diemen pakken, eten we een broodje shoarma bij De Piramide. Dat smaakt wel gewoon naar vroeger. Even na twee uur gaan de ogen dicht.

Zondag
Traditioneel rustdag met zo min mogelijk aandacht voor het werk. Om te kunnen spreken bij een herdenking van slachtoffers van Halabja in Irak gaan we niet naar de Antillendag in Leiden. Dat is op zichzelf jammer. De SP wil graag afdelingen op de Antillen oprichten om daar het socialistische vuurtje op te stoken. Wat netwerken voor mijn bezoek aan de regio kan geen kwaad. Maar Irak gaat nu voor. 's Middags wandelen we in het Amsterdamse Bos. Vermomd als de amateur-ornitholoog uit Glastra van Loons 'Passievrucht' speur ik met mijn verrekijker naar zeldzame vogels. Mijn vader heeft een prachtig vogelboek 'Zien is Kennen'. Er valt vandaag weinig te zien, zelfs bij het vogeleiland is het stil. Op het grasveld eten we meegenomen boterhammen en mijmeren we wat.
Voor de avondmaaltijd rijd ik naar de woonark van vriend en mentor Kees Hoekert. Ik moet hem nog bijpraten over de gebeurtenissen van de laatste maanden. 'stilte, wij slapen' staat er op zijn deur, een mededeling die bij Kees van alles kan betekenen. Ik wurm me langs de zijkant van de ark om te zien of hij er is. Op tafel ligt het Volkskrantmagazine. Kees is er niet.

Maandag
Opnieuw een dag waarop de dingen anders lopen dan gepland. Het Azorenoverleg over Irak bepaalt de agenda. Een lunchafspraak met Euripides, ambassadeur van Cyprus, zeg ik voor de tweede keer af voor dringender zaken. Hij zei eerder daarvoor geen reden te willen horen: "Bij vrienden is dat niet nodig en je vijanden geloven je reden toch niet." Later op de middag naar het Veronicaprogramma 'Testbeeld' om antwoord te geven op de vraag: Hoe ambitieus is Harry van Bommel. Ik scoor 30 punten -de laagste categorie- en krijg het advies kinderjuf te worden. Dat sluit aan bij de werkelijkheid. Eigenlijk ben ik leraar van beroep.
Vannacht zal Bush de wereld toespreken en Saddam nog 48 uur de tijd geven om het land te verlaten. Het gaat dus toch gewoon om een regeringswisseling in Bagdad. Voordat ik mijn nachtrust opoffer aan CNN pak ik enkele uren slaap. Bush spreekt. Het aftellen is begonnen.

Dinsdag
Vandaag zetten we boegbeeld Jan Marijnissen in bij het belangrijkste debat van dit jaar. Eerst een verklaring van Balkenende. "Het wordt oorlog, maar niemand heeft dit gewild" is zijn overtuiging. Ik denk aan het boek van Hans von Sponeck, de opgestapte leider van het 'olie voor voedselprogramma' in Irak. In 'Irak, Chronik eines gewollten Krieges' betoogt hij het tegendeel. Deze oorlog stond al jaren op het programma van Amerikaanse politici. In het debat hebben Balkenende en Bos het moeilijk. De eerst krijgt de juridische basis niet uitgelegd, de tweede kan nog niet openlijk zeggen dat de formatie nu is afgelopen. Dat dit wel het gevolg zal zijn, staat voor mij vast. Ik sluit weddenschappen af met Jan en Agnes en later met Michael Schaap, producer bij de VPRO. Als hier de formatie ophoudt, verdien ik drie flessen wijn. De meeste voorgaande politieke weddenschappen heb ik verloren. Goed voor mijn lever, slecht voor mijn portemonnee. Het debat eindigt middernacht. Nog even napraten met Bert Koenders. Hij loopt een staatssecretariaat mis, denk ik. Op weg naar huis koop ik een Mars. Bij de Griek was er geen tijd meer voor een toetje.

Woensdag
Voor negen uur maak ik het Hollands Dagboek voor NRC af en werk ik aan mijn openingsspeech voor het LSVb-congres dat gaat over het 'winnen van de achterban.' Logisch dat daarvoor een spreker van de snelstgroeiende partij van het land wordt gevraagd. Altijd leuk om iets voor de LSVb en voorzitter Noortje te doen. Ook voor ons is dat verbreding van de achterban. Bij het schrijven van deze laatste regels probeer ik me een voorstelling te maken van wat er de komende dagen allemaal gaat gebeuren. Een oorlog die begint, een formatie die wordt afgebroken, een massademonstratie in Amsterdam tegen een aanval, er lijkt geen weg terug. Kunnen we de klok niet even stilzetten en nog even het verstand gebruiken? Ik vraag Jacq om advies voor een laatste zin voor dit dagboek. Ze zegt: "Eindig hier maar!" Aldus besloten.