Eens, heel lang geleden, voor de pil en voor de bijstandswet, was ik een alleenopvoedende moeder. Niet eens een BOM moeder, zo’n trotse Bewust Ongehuwde, maar een onbewust zwanger geworden, onbewust getrouwde en heel snel weer gescheiden moeder. Ik was twintig jaar, had mijn school niet afgemaakt, en stond er met mijn kind alleen voor. Eigen schuld, erg dikke bult.
Ik kreeg geen WW want ik had nog niet gewerkt. Ik kreeg niets van
de voorzieningen voor ongehuwde moeders want ik was getrouwd geweest.
Ik kreeg geen alimentatie want daar had ik van af moeten zien om
mijn scheiding er door te krijgen. Ook de mij toegewezen kinderbijdrage
van 50 gulden in de maand kreeg ik niet. Wel kreeg ik regelmatig
van de Raad voor de Kinderbescherming een brief waarin stond met
hoeveel het bedrag dat ik niet kreeg was verhoogd. Ik kreeg een
klein studiebeursje toen ik met een opleiding begon, maar daar kon
je geen kind van onderhouden. Van studenten met een kind had toen
nog niemand gehoord. Dus wat deed ik: ik werkte er zwart bij, altijd
in angst dat ik betrapt zou worden en mijn beurs ook nog kwijt zou
raken. Meubels kwamen van de straat, kleren waren tweedehands of
zelfgemaakt, haren werden zelf geknipt. Wat hielp is dat een rafelig
uiterlijk in de hippietijd erg in de mode was, en dat je met een
matras op de grond tegelijk je linkse opvattingen kon demonstreren.
Die tijden leken definitief voorbij. Marga Klompe, helemaal niet
links maar wel een vrouw met een christelijk hart, voerde de Bijstandswet
in. Voortaan hoefden mensen die het niet redden zich niet meer
te schamen. Bijstand werd een recht, niet een gunst.
Met Balkenende II gaan we weer terug in de tijd. Eigen verantwoordelijkheid,
heet het. Ik vertaal: eigen schuld, dikke bult. Bekijk het maar.
Wij van de SP staan altijd al voor eigen verantwoordelijkheid.
Natuurlijk zijn we er voor dat iedereen die dat kan een bijdrage
levert aan de samenleving, of dat nu met betaald werk, mantelzorg,
vrijwilligerswerk of wat anders nuttigs is. En laten we niet vergeten:
kinderen opvoeden is geen privé-hobby, maar een belangrijke
bijdrage aan de samenleving. Juist nu iedereen piept over de vergrijzing,
en jammert over wie straks de zorg voor al die ouderen moet gaan
betalen.
Wie zijn dat? Juist, de kinderen van nu.
En wie zorgt er voor dat die kinderen straks de volwassenen zijn
die een bijdrage gaan leveren? Precies, dat zijn de ouders van die
kinderen die daar veel voor over moeten hebben. Daar mogen ze dan
ook wel een beetje bij geholpen worden.
De helft van de mensen die van een minimum moeten rondkomen zijn
alleenopvoedende moeders en alleenstaande oudere vrouwen. Als die
mensen niet in het arbeidsproces zijn opgenomen heeft dat bijna
altijd een reden: te weinig banen die te combineren zijn met kinderen,
te weinig kinderopvang, kinderen die extra zorg behoeven, moeders
die het om wat voor reden dan ook niet redden om naast hun zorg
voor de kinderen ook nog uit werken te gaan.
En wie zit er te wachten op vrouwen boven de vijftig, die lang uit
het arbeidsproces zijn geweest en weinig opleiding hebben gehad.
En die mensen moeten nu gaan solliciteren, want anders worden ze
voor straf gekort op hun uitkering. Maar welk werk is er eigenlijk
voor die mensen, wil Balkenende daar eens een antwoord op geven?
Op prinsjesdag zat ik met de andere SP mensen aan de alarmlijn.
Ik kreeg veel vrouwen aan de lijn, niet eens de mensen die er al
aan de onderkant van de maatschappij af gevallen waren, maar de
mensen die het nu nog net redden met hun WAO, WW of bijstand. Nu
kwamen de vragen: wat moet ik als de huursubsidie wordt verlaagd?
Hoe moet ik straks de tandarts voor mijn kinderen betalen?
Ik ben voor de helft afgekeurd, wie wil mij straks voor die andere
helft een baan geven?
Moet ik straks klerenhangers gaan sorteren of plantsoenen vegen?
Ben ik straks afhankelijk van een ambtenaar die vindt dat je ook
met een autistisch kind thuis wel een baan kunt nemen?
Moet ik dan schulden gaan maken als de wasmachine stuk is?
Moet ik tegen mijn kinderen zeggen dat Sinterklaas dit jaar niet
komt?
En een vrouw zei: je kunt nog beter in de gevangenis terechtkomen
want dan heb je altijd warm eten en worden de tandarts en de elektriciteitsrekening
voor je betaald.
Balkenende en zijn kabinet hebben het niet over mensen maar over cijfers en nummers. Wat kunnen we terugverlangen naar een mens als mevrouw Klompe, als we deze onchristelijke en harteloze bende zien, Klompe voor wie christen zijn, en een hart hebben, nog hetzelfde was als solidariteit.