NU, voor een beter Nederland :: Jan Marijnissen: Het beste gaat nog komen

Meteen naar de inhoud!

www.sp.nl

Overzicht
Partij
Nieuws
Agenda
SP.TV
Publicaties
- Opinies
- Columns
- Tribune
- Spanning
- ZO
- Rapporten
- Boeken
- Ouderenkrant
- Jongerenkrant
Shop
Interactie
Contact
Cartoons

WORD NU LID!

SP :: Publicaties :: ZO

NU, voor een beter Nederland – februari 2008

Jan Marijnissen

Het beste gaat nog komen

Jan Marijnissen

Jan Marijnissen kwam bijna veertien jaar geleden samen met Remi Poppe in de Tweede Kamer. Nu leidt hij de derde partij van ons land. Hij hoort tot de Kamerleden met de meeste ervaring. Maar van stoppen wil hij nog niks weten: ”Ik ben een rasoptimist. Net als mijn moeder.“

Tekst: Daniël Peters en Bert Voskuil Foto: Maarten Tromp

Altijd je rug recht houden in de politiek, veroorzaakt dat een hernia?
“Iedereen heeft een zwakke plek, bij mij is dat mijn rug. Ik ben twee keer geopereerd. De hernia is drie keer teruggekeerd, het afgelopen jaar heb ik weer vier maanden platgelegen. De specialisten weten ook niet wat in mijn geval de oorzaak is. Op het moment gaat het uitstekend. Als door een wonder was het vlak voor Prinsjesdag weer in orde. Wees gerust ik kan er weer tegenaan.”

…of zijn je rugklachten het gevolg van je werk als lasser of je fabrieksarbeid?
“Nee, nou ja, dat weet ik niet. Het opvallende is dat ik mijn eerste hernia kreeg in 1987, juist toen ik was gestopt met werken in de fabriek.”

Wie zijn je helden?
“Ik vind het goedkoop om te koketteren met de verdiensten van een ander. Wij kunnen niet eens in de schaduw staan van mensen als Gandhi of Mandela. Ik stel me maar bescheiden op. Het heeft ook iets puberaals om te zeggen: Dit zijn mijn helden. Als volwassen man moet je proberen de held van je eigen leven te zijn. Gewoon zelf stinkend je best doen en natuurlijk van alles en iedereen leren wat je kan. Dus een helden-top-drie heb ik niet.”

Wat wil de SP nu met haar 25 Kamerleden?
“We willen Nederland menselijker en socialer maken en daarom willen we in de regering. Natuurlijk kun je met 25 mensen in de oppositie veel bereiken. Het kabinet voelt de hete adem van de SP in de nek en probeert ons de wind uit de zeilen te houden door onze goede plannen over te nemen. Dat juichen wij alleen maar toe. Gratis schoolboeken. Meer energiebesparing. De no-claim uit de gezondheidszorg. Meer hulp aan ouders bij opvoedingsproblemen. Minder uitstoot van broeikasgassen. Allemaal voorstellen van ons die nu kabinetsbeleid zijn geworden. Prima, maar het beste voor Nederland zou wel zijn als we na de volgende verkiezingen kunnen vaststellen dat de SP verder is doorgegroeid. Het is aan ons om te zorgen dat we voor die tijd voldoende goede bestuurders hebben. Mensen die we in de etalage kunnen zetten zo van: Kijk, die gaan het voor de SP in het kabinet doen.

Met wie zou je willen regeren?
“Ik denk dat de PvdA de eerste partij is die in aanmerking komt, aangezien we dezelfde roots hebben. Alleen is de PvdA ideologisch en politiek wat op drift geraakt. De SP is heel populair bij de aanhang van de PvdA, al die mensen geven de SP als tweede partij op. Dat geeft al aan dat er een soort vanzelfsprekendheid ten grondslag ligt aan die samenwerking. Want wat je in dit kabinet ziet, is twee zielen in een borst: het CDA probeert de VVD voor zich te winnen en de PvdA probeert de 25 zetels van de SP weg te kapen. Dat zijn twee totaal verschillende richtingen.”

…maar kun je met Wouter Bos door één deur?
“Ik kan met iedereen door één deur. Sterker nog, ik houd de deur meestal open voor anderen, ik ben netjes opgevoed. Ik denk dat persoonlijke gevoelens in dit geval ondergeschikt horen te zijn aan het belang van de samenleving.”

Is bij de PvdA de angst door de SP opgevreten te worden niet te groot?
Jan Marijnissen belicht “In de oppositie hebben we goed kunnen samenwerken. Dat zij nu in de regering zitten, heeft het er niet makkelijker op gemaakt. Maar ik denk dat het de komende jaren noodzakelijk is om het gesprek over samenwerking verder te voeren, overigens ook met GroenLinks. Dat is in het belang van Nederland en ik zal daartoe initiatieven nemen. Een combinatie van PvdA, GroenLinks en SP zou iets kunnen brengen in Nederland dat dit kabinet absoluut niet tot stand brengt. Het zou ook enthousiasme in de samenleving kunnen wekken en echte hoop bij iedereen dat het beter wordt in het onderwijs, de zorg, het openbaar vervoer. En dan wil ik een brede sociale beweging, waar ook andere clubs aan kunnen deelnemen zoals de vakbonden, het MKB, vredes- en milieubewegingen, natuurverenigingen. Samen vormen die een massief geheel waarbij de delen ondergeschikt zijn aan het doel: een menselijker en socialer Nederland. Ik denk dat zo’n beweging heel kansrijk is.”

Wat wil je met de SP in elk geval bereiken in de komende jaren?
“Belangrijkste punt is voor ons altijd het oplossen van de armoede onder kinderen. Volwassenen hebben keuzes, daar kun je nog tegen zeggen: Je had beter je best moeten doen. Maar een kind kan zijn ouders niet kiezen of zijn milieu, zijn stad of zijn land. Ik vind het onverdraaglijk dat in Nederland honderdduizenden kinderen hun hele jeugd in armoede moeten opgroeien. Die kinderen lopen een achterstand op in ontwikkeling, onderwijs en gezondheid die ze nooit meer inhalen.

Tweede punt is de ouderenzorg. We moeten echt stoppen ouderen buiten de maatschappij te plaatsen in Nederland. Gelukkig blijven mensen steeds langer vitaal en eisen ze hun plaats in de maatschappij op. Maar we moeten ze daarbij helpen door ze midden in onze wijken te laten wonen, zodat ze kunnen blijven meedoen aan het sociale leven. En het derde waar we ons echt voor gaan inzetten, is het onderwijs. Met goed onderwijs kun je zorgen dat mensen de regisseur worden van hun eigen opera, dat ze het leven in eigen hand kunnen nemen.”

Je bent al ruim dertig jaar bezig met de SP, hoe houd je dat vol?
“We zijn de derde partij van het land, zowel in zetel- als in ledental. Wie had dat ooit gedacht in 1994 toen we voor het eerst in de Kamer kwamen? Of in 1974 toen we voor het eerst in de raad kwamen? De SP heeft dus een enorm goede naam. Te zien dat je werk tot resultaat en vertrouwen leidt, dat we dingen bereiken voor mensen, dat is mijn elixer, daardoor voel ik geen vermoeidheid. Natuurlijk hebben we tegenslagen gekend, maar als je aan het eind van de dag kunt concluderen dat de mensen voor jou kiezen, dan is de pijn gauw vergeten. Ik ben een rasoptimist net als mijn moeder. Soms stonden we samen af te wassen en als het eerste bordje uit de teil kwam, zei ze: Zo dat is alweer klaar. En dan moest de hele afwas nog. Dat zit ook in mijn aard. Ik heb vooral oog voor datgene wat we van tegenslag kunnen leren, of waar net de uitweg zit. Als ik zou blijven tobben over alles wat niet helemaal gaat zoals ik wil, dan zou ik heel snel verzuren en tot niks meer komen.”

Kan de SP zonder Jan Marijnissen?
“Sinds ik landelijk voorzitter ben, dat is nu twintig jaar, ben ik altijd bezig geweest mezelf juist overbodig te maken. Vroeger bemoeide ik me nog met het partijblad, de scholing van leden of de organisatie van de partij, maar dat doe ik allang niet meer. Wat ik eigenlijk geprobeerd heb, is de partij zo in te richten dat als er mensen wegvallen, die karavaan toch verder trekt. Als ik dat zelf zou zijn, is er een heel rijtje goede mensen waaruit we kunnen kiezen. Mensen als Agnes Kant, Harry van Bommel, Jan de Wit en Tiny Kox hebben hun sporen absoluut verdiend en genieten een breed vertrouwen binnen de partij. Die moeten in staat worden geacht bijvoorbeeld de fractie te leiden of voorzitter te zijn van de partij. Ik vind dat een partij niet afhankelijk moet zijn van één persoon, maar moet leunen op een brede basis.”

Wat moeten we met het verschijnsel Wilders?
“Wilders zegt dat de islam en de mohammedanen niet deugen. Sterker nog, de Koran moet van hem verboden worden. Moslims mogen het land niet meer in en zij die een fout begaan, moeten eruit. Dat is een discriminerende manier van naar mensen kijken. Het is onze taak hem te ontmaskeren. We willen mensen laten zien wie Wilders echt is. De ex-VVD’er wil bijvoorbeeld kampioen belastingverlagen worden, maar wel ten koste van het onderwijs, de zorg of de ontwikkelingssamenwerking. Dat hoor je hem er nooit bij vertellen, dus dat gaan wij zeggen. Dat we Wilders hard gaan aanpakken, wil overigens niet zeggen dat we zijn aanhangers niet serieus nemen. Dat zijn mensen die nadrukkelijk problemen ondervinden, waar in de politiek lang heel erg schimmig over is gedaan. Er zijn natuurlijk wijken waar het een stuk minder aangenaam leven is dan in andere buurten. En dat zijn niet zelden die wijken waar mensen met lage inkomens wonen en waar veel schort aan de voorzieningen. De SP moet zorgen dat de leefbaarheid in die wijken toeneemt. Maar daar hebben wij Wilders niet voor nodig. Dat doen we immers allang, we zijn er groot mee geworden.”

…en Verdonk?
“Verdonk is een heel ander verhaal. Zij wil de plaats van de moeder van alle Nederlanders innemen, lijkt het wel, als een soort nieuwe koningin. Ik neem haar kiezers serieus net als die van Wilders, maar als politica kan ik haar niet serieus nemen. Bij het debat over Uruzgan eind vorig jaar kwam ze gewoon niet opdagen. En het is ook raar om in de krant te zeggen dat je de files wilt aanpakken, maar dat ze dan bij het debat over verkeer gewoon niet aanwezig is. Verdonk is voor mij een groot vraagteken. We kennen haar als minister van integratie, maar wat ze van Uruzgan of Irak, het koningshuis, onderwijs, de problemen in de jeugdzorg, natuur en milieu vindt, weet geen mens.”

Wordt er bij jou thuis wel eens over iets anders dan politiek gesproken?
“Gelukkig wel. Eigenlijk alleen als er bijzonder aanleiding toe is, wordt er bij ons over politiek gesproken. Dan krijg ik vooral kritiek, hoewel nu minder dan vroeger. Als ik bijvoorbeeld te harde woorden heb gebruikt in de Kamer, maar ook op Engelse of moeilijke woorden krijg ik veel commentaar. Mijn vrouw en mijn dochter moeten niks hebben van dikdoenerij en dat laten ze ook horen. Ze hebben natuurlijk een enorme prijs moeten betalen voor mijn politieke activiteit en dat geeft ze ook het recht commentaar te leveren, vind ik.”

…in welke zin hebben ze daar een prijs voor moeten betalen?
“Ik ben 24 uur per dag zeven dagen per week politicus en het vergt nogal wat organisatie om een dag vrij te krijgen of op vakantie te gaan. De politieke druk is gelukkig nu wel over veel meer mensen verspreid dan vroeger. Het is eenvoudiger te dragen dan in de beginjaren.” Wanneer heb je voor het laatst gehuild? “Toen ik keek naar de videoclip bij het nummer Hurt van Johnny Cash. Dat is het laatste nummer dat hij heeft opgenomen voor zijn dood. Ik ben met Cash groot geworden en als je zijn leven een beetje kent en je ziet deze clip: een knappe die het dan droog houdt.”