SP :: Nieuws :: In de media

De Volkskrant, 2 november 2009

Interview Agnes Kant

‘We worden over het hoofd gezien’

In de speculaties over toekomstige coalities speelt haar SP geen rol, maar ze hoopt op een samenwerking met de PvdA.

Van onze verslaggevers, Kim van Keken, Theo Koel

Ook al staan de parlementsverkiezingen pas gepland voor 2011, de oppositie schreeuwt om een eerdere stembusgang als premier Balkenende naar Europa zou vertrekken. De opiniepeilingen laten zien dat de huidige coalitie bij lange na niet op een Kamermeerderheid kan rekenen.

Op de Haagse speculatielijstjes voor een volgend kabinet staat een regenboog aan mogelijke samenwerkingsverbanden. CDA met D66, CDA met de PVV, D66 met de VVD en GroenLinks, of toch een combinatie met de PvdA.

Alleen de SP van Agnes Kant (42), de grootste oppositiepartij met 25 zetels, ontbreekt steevast in die rijtjes. Sterker, op het Binnenhof wordt verondersteld dat de gevestigde orde bij coalitiebesprekingen niet zo makkelijk om de partij van Wilders heen kan.

Dat steekt Kant, de fractieleider van de Socialistische Partij. 'Ho, ho. En wij dan? Het is niet zo dat ik me aan de stukken in de krant erger, maar ik bedacht me wel dat we een beetje over het hoofd worden gezien op het moment.'

Wat is uw droomcoalitie dan?

'Kijk, het had natuurlijk de vorige keer moeten gebeuren. Als er weer kansen zijn, dan doen wij mee in het volgende kabinet. Met de PvdA. Tsja, wie nog meer? Dat hangt van de verkiezingsuitslag af. Maar als we de SP en PvdA als basis nemen, dan kunnen we het land op een socialere en menselijkere manier besturen.'

Die vorige keer, tijdens de formatieonderhandelingen voor Balkenende IV, was het al snel bekeken voor de SP (toen de winnaar van de verkiezingen). Volgens de socialisten zijn ze 'buiten gezet', de lezing van de PvdA is dat ze 'geen regeringsverantwoordelijkheid wilden nemen'.

Het CDA zou bij voorbaat niet met twee linkse partijen in de regering hebben willen stappen. Hoe het ook zij, de SP moet nu vanuit de oppositie toezien hoe deze coalitie van CDA, PvdA en ChristenUnie de AOW-leeftijd verhoogt naar 67 jaar.

'Met stijgende verbazing heb ik zitten kijken hoe de PvdA een enorme strijdvaardigheid aan de dag legt om sociale afbraak te verdedigen. Vervolgens zegt partijleider Bos: wees blij dat wij het doen, bij een ander kabinet zou het veel erger zijn.

'Hè? Dat ligt er maar net aan welke vrienden je kiest. Bos committeert zich aan de verkeerde bondgenoten. De Partij van de Arbeid is, om wat voor reden ook, even vergeten naar links te kijken.'

Is uw hand naar de PvdA nog steeds uitgestoken?

Vol overtuiging: 'Ja.'

Waarom zou het CDA de SP de volgende keer er wel bij willen? Zeker als jullie verliezen ten opzichte van de vorige verkiezingen?

'Waarom zouden we verliezen?'

De SP staat in de peilingen al een tijd op een zetel of tien verlies.

'De peilingen zijn nog geen verkiezingen. Als de PvdA van tevoren uitspreekt: het kan socialer en daarom willen we de volgende keer met de SP, dan geef je ook een signaal af aan de kiezer dat voor ons allebei wel eens gunstig zou kunnen zijn.'

Socialer? Ook de PvdA-leden hebben ingestemd met de verhoging van de AOW-leeftijd.

'Ja, een zaal vol actieve leden heeft de bobo's gesteund.'

Nou ja, een flinke meerderheid. Het was niet eens spannend op de PvdA-ledenraad afgelopen maandag.

'Kijk, er is een vorm van loyaliteit binnen een partij. Oók binnen de Partij van de Arbeid. Maar ga het de gemiddelde PvdA-kiezer vragen, en die is woest.'

De kogel is door de kerk. Moet de SP zich niet gewoon neerleggen bij de verhoging van de AOW?

'De kogel is door de kerk van de PvdA. Er is nog een hele wet die behandeld moet worden, het maatschappelijk verzet is nu pas begonnen. Ik begrijp werkelijk niet waarom de AOW-leeftijd niet de kiezer wordt voorgelegd. De maatregel gaat pas in 2020 in. Wij gaan proberen het terug te draaien. Nogal wiedes.'

Wilders wil dat ook. De SP wordt in dezelfde populistische hoek gezet.

'We blijven een atypische partij vergeleken met de gevestigde orde. Dat is de PVV ook. Maar er zijn ook grote verschillen: wij zetten bevolkingsgroepen niet weg.'

Veel potentile kiezers zeggen dat ze op Wilders gaan stemmen.

'Mensen zien in Wilders het beste transportmiddel voor hun boosheid. Dat hebben wij ook een tijdje meegemaakt. Maar nu is de PVV het meest uitgesproken anti-establishment. Ik zie de polarisatie. Maar als mensen echt gaan nadenken: wat wil ik in de toekomst met het land? Dan hebben ze een keuze: wil ik het menselijk en sociaal, of liberaal en asociaal.'

Wilders neemt uw actiemodel over, uw standpunten (AOW, zorg). Hij eet de SP leeg.

'Hij doet het alleen in woord. Gaat ook een half uurtje folderen op straat. Dat is totaal iets anders dan de geworteldheid in de samenleving die de SP heeft. Wij doen grote onderzoeken naar de politie en in de zorg, omdat we weten dat je met alleen politiek gelul de samenleving niet verandert. Wij mobiliseren mensen om in hun eigen omgeving iets te veranderen. De samenleving is onze natuurlijke bondgenoot.

'Wilders is erg willekeurig. Vrijheid voor hem, onvrijheid voor anderen. Wilders Willekeur. De AOW-leeftijd daar wil hij niet aankomen, maar de hypotheekrenteaftrek is bij hem een heilig huisje.

'Dat is wel erg makkelijk shoppen. Ik geloof wel dat hij op termijn een geloofwaardigheidsprobleem krijgt. Op een aantal terreinen is hij plots sociaal omgegaan, maar hij kan net zo makkelijk de andere kant opgaan als hij een nieuwe coalitie zoekt.'

De achterban in 'de SP-wijken' is het met Wilders eens.

'Ik begrijp de woede heel goed. Die mensen hebben wel alle gevolgen van een slecht integratiebeleid om de oren gehad, in combinatie met achterstand in de wijken. Mensen hebben recht op rust in de buurt, recht op samenleven, in plaats van dat ze steeds worden geconfronteerd met te veel mensen van een andere cultuur. Dat moet mixen.'

Hij kan wel dingen goed verkopen. De SP liep voorop in het succesvolle verzet tegen de Europese Grondwet, bij de Europese verkiezingen streeft de PVV u nu gemakkelijk voorbij.

'Dat is misschien de wet van de remmende voorsprong. Het is niet nieuw meer wat we doen. Tuurlijk denk ik na: hoe kunnen we zaken beter over het voetlicht brengen. Maar ik ga niet om electorale redenen mijn standpunten veranderen.'

Regeren met Wilders wil de SP niet, maar we horen nu alleen de PvdA. Wie nog meer?

'Meneer Pechtold van D66 is hot. Maar hij wordt vooral gezien als redelijk, charmant alternatief. Mensen hebben het idee: dat vind ik sympathiek, daar is mijn stem veilig.

'Dat is een vergissing. D66 is altijd voor de verhoging van de AOW geweest. D66 wil de snijden in de zorg- en huurtoeslag, het ontslagrecht aantasten. Pechtold is een rasrechtse liberaal.'

D66 dus niet. GroenLinks?

'Ik denk dat ze goed scoren bij hun potentile kiezers als zij zich uitspreken voor een toekomst met de PvdA en de SP. Dat zal goed zijn voor hun sociale profiel en dan kunnen we samen op het terrein van milieu ook nog eens echt iets bereiken.'

Dit interview werd eerder gepubliceerd in de Volkskrant op 2 november 2009

Verder nieuw op SP.nl

• Spanning maart 2012:
  Nieuwe lente, nieuw perspectief
• ZO elfde editie

Tribune april

• Architect Hans Semeijn en Jan Marijnissen
• Eerste SP-wet aangenomen
• Voedsel Focus Amersfoort: ‘Ik leef niet, ik overleef’
• Adieu Vijverhofstraat
• Vaarwel en welkom
• Dennis de Jong: ‘Help de ondernemers’
• Burgerwaarnemers bij Russische verkiezingen