www.sp.nl

Homepage SPSP.nl
SP :: Nieuws :: In de media

6 januari 2007 - Vrij Nederland

‘Eigenlijk voeren we oorlog tegen de lokale bevolking’

Interview Harry van Bommel (SP) over Uruzgan

Volgens minister Kamp belastert hij het Nederlandse leger. Maar Harry van Bommel, de meest luidruchtige tegenstander van de Uruzgan-missie in politiek Den Haag, vindt zelf dat hij het gelijk aan zijn zijde heeft. Het SP-Kamerlid betitelt de Nederlandse aanwezigheid in de Afghaanse provincie als een ‘vuile oorlog’.

Door Thijs Niemantsverdriet

‘Onheus, lasterlijk en respectloos.’ Zo bestempelde minister van Defensie Henk Kamp onlans de kritiek van het SP-Kamerlid Harry van Bommel op het Uruzgan-beleid. ‘Wat Van Bommel doet,’ sprak de minister tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer, ‘noem ik het belasteren van Nederland en de Nederlandse krijgsmacht.’

De buitenlandwoordvoerder van de SP zal er niet mee hebben gezeten, hij roept wel vaker felle tegenstand op met zijn boude stellingnamen. Ze noemen hem Dr No, vanwege zijn felle verzet tegen de Europese Grondwet vorig jaar. Ook bij de Nederlandse missie naar Uruzgan heeft het SP-kamerlid Harry van Bommel vanaf het begin driewerf nee verkocht. Een jaar geleden stemde de SP samen met GroenLinks en D66 tegen het regeringsvoorstel om veertienhonderd Nederlandse manschappen te sturen naar de Afghaanse provincie. Daarna heeft Van Bommel zich ontwikkeld tot de meest luidruchtige tegenstander van de Nederlandse aanwezigheid in Afghanistan. In oktober verzocht hij Defensie-minister Henk Kamp (VVD) om de missie in Uruzgan te ‘heroverwegen’. En sinds de kolossale zetelwinst van de SP bij de verkiezingen in november gaat Van Bommel nog heviger te keer tegen het Afghanistan-beleid. Krasse vergelijkingen schuwt hij daarbij niet. Vlak voor kerst verspreidde hij een persbericht met de ronkende titel: ‘Kamp rommelt Nederland steeds verder vuile oorlog in.’ Aanleiding: de Nederlandse deelname aan ‘Baaz Tsuka’ (valkennest), een militaire operatie tegen Taliban-diehards in de provincie Kandahar. De minister reageerde furieus op de aantijgingen van de SP'er.

Een ‘vuile oorlog’.  Gaat dat niet wat ver?

'We zijn in Afghanistan de onderaannemer van de Amerikanen, die dingen doen waar we geen weet van hebben. Guantanamo Bay is nog steeds open, er zijn nog altijd geheime CIA-gevangenissen.  Aan dat soort praktijken geeft Nederland ruggesteun.'

De meeste mensen associeren de term ‘vuile oorlog’ met het in zee dumpen van lijken . Dat doen onze jongens in Uruzgan toch niet?

'Persoonlijk denk ik bij ‘vuile oorlog’ aan martelingen en het verbranden van lijken. Dat is toch gebeurd in Afghanistan en Irak? Je kunt je daar niet aan onttrekken door te zeggen: onze jongens doen daar niet direct aan mee. Ik blijf bij mijn woordkeuze.'

Bent u dan niet blij dat het Taliban-regime verdreven is?

'Jawel. Natuurlijk hield de Taliban het land met geweld in zijn greep. Natuurlijk gebeurden er onder hun heerschappij geen fijne dingen op het gebied van vrouwenonderdrukking en rechtspraak. Maar het ligt allemaal niet zo eenvoudig. Ik ben zelf nooit in Afghanistan geweest, maar ik ken het land goed genoeg uit de literatuur. Uruzgan is in feite een Taliban-provincie. De Pashtums die er wonen zijn geneigd de Taliban-strijders te steunen. In essentie heerst er in Afghanistan een tribale machtsstrijd, waarin de Taliban één van de spelers is. De NAVO-troepen kunnen tijdelijk enige rust brengen met het materieel en de slagkracht waarover we beschikken. Maar eigenlijk zijn we oorlog aan het voeren tegen de lokale bevolking.'

Uit een recente peiling van BBC World en het Amerikaanse televisiestation ABC blijkt dat acht op de tien Afghanen blij is met de NAVO-troepenmacht.

'Ik heb mijn twijfels bij de betrouwbaarheid van opiniepeilingen in dit soort landen. Er zijn niet eens normale telefoonleidingen in Afghanistan. Ze hebben heus niet de mensen gesproken op de echt afgelegen plaatsen.'

Past de operatie Baaz Tsuka in Kandahar binnen onze missie in Uruzgan?

'Ik vind van niet. Volgens de minister past het in de letter van het ISAF-mandaat, maar ik zie het verschil niet met de vechtmissie Enduring Freedom van de Amerikanen. Ik begrijp niet waarom de minister zo krampachtig vasthoudt aan het onderscheid tussen die twee. Ik zou zeggen: hef het verschil gewoon op, en doe niet alsof we aan het opbouwen zijn terwijl we gewoon vechten.'

In de missie-omschrijving staat wel dat onze troepen tijdelijk kunnen worden ingezet in een ander deel van Zuid-Afghanistan, indien daar aanleiding toe is.

'Operatie Baaz Tsuka is een offensieve actie die lang van tevoren is gepland. Er is in Afghanistan sprake van zogenaamde mission creep: langzaam maar gestaag verandert de aard van de missie. We worden een oorlog ingerommeld waar de Tweede Kamer geen toestemming voor heeft gegeven. Godzijdank is het tot op heden goed gegaan en zijn er nog geen doden gevallen, maar het had ook anders kunnen lopen.'

U zegt dat we alleen maar vechten en niet opbouwen. De Canadezen en Amerikanen klagen juist dat de Nederlanders te behoedzaam opereren en alleen maar op de basis blijven. Hoe valt dat met elkaar te rijmen?

'Er bestaat een verband tussen het aantal slachtoffers en de klachten. De Canadezen hebben de afgelopen maanden tientallen mensen verloren. Wellicht dat ze daarom klagen. Maar die klachten hebben ook een doel. Het is voor minister Kamp helemaal niet leuk om van zijn bondgenoten te horen dat Nederland een te softe aanpak hanteert. Op die manier zetten ze hem onder druk om vooral hardcore mee te doen. Misschien is onze huidige deelname aan operatie Valkentop wel het directe gevolg van de klachten van de Canadezen.'

Afgelopen jaar bekeerde de SP zich tot de NAVO. Onder leiding van Harry van Bommel schrapte de partij het principiële bezwaar tegen het Nederlandse NAVO-lidmaatschap uit het verkiezingsprogramma, al wordt het Atlantisch bondgenootschap nog altijd in typische SP-stijl omschreven als 'een agressieve, wereldwijd opererende interventiemacht'.

Waarom is uw partij eigenlijk niet meer tegen het NAVO-lidmaatschap?

'We hebben ons standpunt aangepast aan de politieke werkelijkheid. In het verleden hebben we al vaker ingestemd met missies van de NAVO, zoals bij de bombardementen van Kosovo in 1999. Het probleem zit hem niet in de organisatie an sich, maar in de meeste acties van die organisatie. Die zijn agressief en, als je het zo wilt noemen, imperialistisch. Met dit nieuwe standpunt heeft de SP nog steeds de ruimte om tegen een groot aantal NAVO-acties nee zeggen, zoals de missie in Uruzgan. We wilde ons alleen niet buiten het debat plaatsen met een categorisch nee.'

Tegen welke missies zegt uw partij dan wel ‘ja’?

'We zijn vóór de traditionele peacekeeping-missies. Er moet overeenkomst zijn tussen de strijdende partijen, er moet een mandaat van de VN zijn, en er moet een perspectief bestaan om van gewapende naar een democratische vrede te gaan.'

Als het aan de SP ligt, trek Nederland zich ‘zo snel als mogelijk’ terug uit Afghanistan. Hoe ziet u dat eigenlijk voor zich?

'Toen Zapatero twee jaar geleden de verkiezingen won in Spanje, waren de Spaanse troepen binnen zes weken weg uit Irak. Zo snel kan het dus. Anderzijds moet je zorgen dat de boel niet meteen na je vertrek instort. Het moet dus gebeuren in goed overleg met de lokale autoriteiten en hulporganisaties. Nederland wordt sowieso over anderhalf jaar afgelost, dus we moeten ons op een gegeven moment toch afvragen hoe het zit met opvolging in Uruzgan. Dat kan ook eerder.'

Denkt u dat er onder een kabinet van CDA-PvdA-ChristenUnie straks iets zal veranderen aan het Afghanistan-beleid?

'Nee. Voor het CDA is er geen aanleiding voor een veranderig van koers, want die vinden het wel prima gaan zo. De ChristenUnie is sowieso vóór. En voor de PvdA is het op dit moment politiek niet opportuun om lastig te gaan doen over de missie, omdat ze bij de formatie op sociaal-economisch gebied van alles willen binnenhalen.

De PvdA heeft minister Kamp een jaar geleden de sleutel gegeven tot deze missie. Dat deden ze onder de concrete voorwaarde dat er opgebouwd zou worden en niet gevochten. Sindsdien is de partij in rap tempo geconfronteerd met ontwikkelingen in Afghanistan die niet pasten binnen dat beeld. PvdA-woordvoerder Koenders is volhardend geweest in zijn steun voor de missie. Maar hij is niet consequent geweest in het vasthouden aan de eisen die zijn partij had gesteld. In feite steunt de PvdA nu een vechtmissie.'

Delen via sociale media Informatie over delen en sociale media

Blijf op de hoogte

Meld je nu aan voor de nieuwsbrief van Emile Roemer en belangrijk nieuws van de SP:

SP Nieuws

Laatste berichten

VANDAAG
IN DE MEDIA
GISTEREN
IN DE MEDIA
DINSDAG 19 AUGUSTUS
NIEUWS
IN DE MEDIA
MAANDAG 18 AUGUSTUS
COLUMN
IN DE MEDIA
ZATERDAG 16 AUGUSTUS
IN DE MEDIA
VRIJDAG 15 AUGUSTUS
NIEUWS
OPINIE
COLUMN
IN DE MEDIA
DONDERDAG 14 AUGUSTUS
NIEUWS
WOENSDAG 13 AUGUSTUS
NIEUWS
IN DE MEDIA
DINSDAG 12 AUGUSTUS
IN DE MEDIA
ZATERDAG 9 AUGUSTUS
NIEUWS
VRIJDAG 8 AUGUSTUS
IN DE MEDIA

Moed College
Studio SP
top