Uit: Forum 7 april 2005. Tekst: Hester Jansen
De tegenspraak van Harry van Bommel (SP):
De Europese Grondwet maakt de EU besluitvaardiger en zet alle eerder gemaakte afspraken goed op een rij, vindt VNO-NCW. Harry van Bommel vindt dat Nederlanders op 1 juni tegen de Grondwet moeten stemmen. "Europa bepaalt hoe krom bananen moeten zijn en hoe recht komkommers."
Het nieuwste Europese verdrag wordt op 1 juni in een referendum aan de Nederlandse bevolking voorgelegd. Langzaam tekent zich een 'ja-kamp' en een 'nee-kamp' af. VNO-NCW is voor de Europese Grondwet omdat het noodzakelijke interne hervormingen inhoudt. De Raad van Ministers zal straks vaker met meerderheid besluiten en dat maakt Europa daadkrachtiger. Tegelijkertijd houdt Nederland wel een veto op het terrein van de begroting. De voordelen van de Grondwet zijn aanzienlijk, maar de SP vindt dat Nederland z'n zelfstandigheid opgeeft.
Waarom bent u tegen de Europese Grondwet?
Er zijn drie, nee eigenlijk vier redenen om tegen te zijn. Ik ben tegen de Grondwet omdat deze niets doet om Europa democratischer te maken. Nederland levert zijn zelfstandigheid in. Europa dreigt te militariseren en de EU dreigt in hoge mate een vrijhandelszone te worden. Dat komt alleen ten goede aan de grote bedrijven.
Niets doet om Europa democratischer te maken? Maar de Grondwet geeft de nationale parlementen én het Europees Parlement meer invloed. Straks mag u als Tweede Kamerlid een gele kaart uitdelen voor onnodige regels uit Brussel.
Dat is niet zo simpel als het lijkt. Het gaat om een subsidiariteittoets, nationale parlementen mogen kijken of iets wel op Europees niveau geregeld moet worden. Vervolgens kunnen we dat melden in Brussel en als dertig procent van de parlementen tegen is, pas dan wordt het terugverwezen naar de Europese Commissie.
Maar dat moet u toch leuk vinden? Die macht heeft u nu niet over Europa.
Maar nu heeft Nederland op een flink aantal terreinen een vetorecht en kunnen we op die manier invloed uitoefenen. Die veto's leveren we in en daar krijgt het parlement het zwakke instrument van de gele kaart voor terug.
Maar het 'democratisch tekort' van Europa verdwijnt. Het Europees Parlement wordt nu een volwassen parlement met op vrijwel alle terreinen wetgevende macht en invloed op de hele Europese begroting.
Inderdaad, het Europarlement krijgt codecisie en het recht om de begroting te wijzigen. Maar tegelijkertijd neemt de input van Nederland in Europa af. De grote landen krijgen meer te zeggen. We moeten ons schikken naar Frankrijk en Duitsland.
Dat is iets anders, maar Europa wordt wel degelijk democratischer.
We hebben in Nederland onze eigen democratie. Die is niet perfect - er wordt nog gesproken over de gekozen burgemeester en over het referendum - maar in principe is alles hier heel goed geregeld.
De SP zegt dat Nederland een 'provincie van Europa' dreigt te worden. Daarmee speelt u in op goedkoop nationalisme.
Er is grote verdeeldheid in Europa, kijk maar naar de kwestie Irak. Sommige landen waren voor ingrijpen, anderen tegen. Je moet er toch niet aan denken dat één Europese minister van Buitenlandse Zaken de koers bepaalt.
Juist wel. Als er oorlog woedt in de Balkan, moet Amerika te hulp schieten omdat men in Europa niet tot een gemeenschappelijk besluit kan komen.
Unilateraal optreden van de VS biedt ook niet bepaald een oplossing
Het nationalisme van de SP is niet bepaald solidair; nieuwe lidstaten zoals Polen mogen niet meeprofiteren van de EU. Is dat niet erg klein?
Dat is een valse voorstelling van zaken. Alsof er sprake is van gelijkwaardig profiteren. Er is sprake van een braindrain in Polen: de specialisten verdwijnen naar het westen. Dat is slecht voor Polen.
De SP maakt zich helemaal geen zorgen over Polen, alleen over de eigen belangen.
Dat zijn twee loten van dezelfde stam. Het gaat niet alleen over werkgelegenheid hier, maar ook over opbouw van de samenleving daar.
Over de Europese besluiteloosheid: de Europese instellingen zijn totaal niet aangepast aan de uitgebreide EU. De Grondwet biedt hoognodige hervormingen.
Ik denk wel dat Europa aan hervorming toe is, maar ik zou liever zien dat er minder Europese bemoeienis zou komen, in plaats van méér Europese bemoeienis. De Grondwet wil dat Europa ook wat te zeggen krijgt over justitie en binnenlandse zaken. Er is nu al 80.000 pagina's aan Europese regelgeving. Dat is ook de grote klacht van het bedrijfsleven. Er zijn richtlijnen die bepalen hoe krom bananen moeten zijn en hoe recht komkommers.
Natuurlijk klagen bedrijven over regelgeving, maar per saldo heeft Europa Nederland toch veel welvaart en banen opgeleverd.
Het zijn vooral de grote bedrijven die van Europa profiteren, niet het midden- en kleinbedrijf.
Al die exporteurs van bloemen en fruit zijn toch echt mkb'ers.
Het is altijd een balans, voor het mkb valt die balans negatief uit; voor de grote bedrijven positief.
Waarom bent u nou echt tegen de Grondwet, omdat u gewoon een hekel hebt aan alles wat Europees is?
Op sommige terreinen is samenwerking een absolute must. Als het gaat om de strijd tegen het terrorisme, om het milieu of om sociaal beleid. Maar samenwerking is wat anders dan een gedwongen huwelijk.
Meld je nu aan voor de nieuwsbrief van Emile Roemer en belangrijk nieuws van de SP: