Europa Expres Februari 2005 : EU Grondwet

www.sp.nl

WORD NU LID!

SP :: Nieuws :: In de media

Dit artikel is overgenomen uit Europa Expres, uitgave van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, februari 2005.

Kan een grondwet emotie opwekken? Wel in een debat tussen Europawoordvoerders Frans Timmermans (PvdA) en Harry van Bommel (SP). Timmermans over de SP: “Je kan wel zeggen: ‘het is kut en het blijft kut’ maar daar help je Europa niet mee.” Van Bommel, over Timmermans: “Haal jij de batterij eruit of doe ik het?”

Europa Expres: Wat zijn de gevolgen van de grondwet voor Nederland?

Frans Timmermans: Vanwege de uitbreiding neemt de invloed van kleine landen af en dat van grote landen toe. De grondwet biedt echter een beter evenwicht dan de huidige situatie.

Harry van Bommel: Zo zie ik dat niet. Nederland moet als klein land een veto kunnen hebben, en dat verdwijnt op veel terreinen.

FT: Voor kleine landen is veto een nucleair wapen. De schade is ook groot voor jezelf. Kleine landen moeten slim zijn en coalities bouwen. Dat kan met de Europese grondwet makkelijker.

HvB: Ik vind het van belang dat Nederland het veto behoudt. In Europa geldt: wat je kwijt bent krijg je nooit meer terug.

De grondwet is effectiever, democratischer, transparanter.

FT: Klopt op alledrie de punten. Niet genoeg, maar wel een verbetering.

HvB: Zo kan je alles wel wegrelativeren.

Kan je ook zeggen: Europa wordt federaler, Europeser en centralistischer?

HvB: Dat kan je zeker zeggen.

FT: Nee, dat is niet waar. Besluitvorming wordt helderder. Vergaderingen van de Europese raad van ministers worden openbaar.

HvB: In de praktijk wordt alles dan vantevoren achter gesloten deuren voorbereid.

FT: Europa wordt misschien federaler, maar voor het eerst in de geschiedenis kunnen nationale parlementen Europees beleid tegenhouden.

HvB: Ik heb er weinig vertrouwen in dat het in de praktijk werkt. De parlementen ondersteunen hun regeringen. Ze zullen niet zo snel naar dit machtsmiddel grijpen.

FT: Wat je juist veel eerder zal zien is dat die parlementen elkaar gaan opzoeken, belangen zullen uitruilen en Europese beslissingen zullen blokkeren.

HvB: Ik mag het hopen.

Weegt dat op tegen die centraliserende tendens in de grondwet?

FT: Het veto wordt afgeschaft, maar juist op die onderwerpen waarvan de burger wil dat Europa meer te zeggen krijgt. Dus asielbeleid, terrorismebestrijding en een klein deel buitenlands beleid.

HvB: Ik geloof er niets van dat de burger zit te wachten op besluiten uit Europa over asielbeleid.

FT: Daar zijn we het dan hardgrondig over oneens.

HvB: Terrorismebestrijding wordt niet echt opgelost door de grondwet.

FT: Het lost niet alles op, maar het dwingt dwarsliggende landen om naar oplossingen te zoeken.

HvB: Ik vind dit teveel optimisme. We gaan geen wezenlijke stap voorwaarts. De militaire paragraaf in de grondwet is zó slecht, daar kunnen we echt niet aan beginnen.

FT: Die wordt op een belachelijke manier uitvergroot door de SP. De grondwet creëert een slagvaardiger buitenlands beleid. Burgers willen dat in overgrote meerderheid.

HvB: Na Irak zullen de meeste Europeanen zich wel achter de oren krabben of het echt zal verbeteren.

FT: Als je het aanneemt dwing je de grote landen, Engeland, Frankrijk en Duitsland, overleg te voeren.

HvB: Ben je gek, wat is dat nou voor Euro-optimisme? De grote landen zullen het niet sneller eens worden met een Europese minister van Buitenlandse Zaken.

FT: Die houding van het is kut en het blijft kut, die kan je wel blijven volhouden, maar daar help je Europa echt niet verder mee. Je hebt het volste recht Europa af te wijzen, prima...

HvB: Wij wijzen Europa niet af. Heb je mij ooit horen pleiten voor uittreding?

FT: Maar wat jullie dan wel willen wordt nooit duidelijk.

HvB: Ach jawel!

FT: Ik krijg er nooit antwoord op. Het is nee, nee, nee. Maar wat dan wel?

HvB: Een ander Europa. Een Europa dat uitgaat van belangen van burgers. Want deze Unie is een neoliberaal project.

Wil de PvdA dan niet net als de SP dat de grondwet een socialer gezicht heeft?

FT: Natuurlijk. Maar aan het eind van de dag moeten we de balans opmaken. Het is een verbetering van de huidige situatie.

HvB: Afwijzing is een kans om te komen tot een herbezinning over het karakter van Europa.

FT: Dan moet je met 27 landen opnieuw gaan onderhandelen. Je moet van goeden huize komen om te zeggen: ‘ik wijs een verbetering af’ zonder te laten zien hoe het je gaat lukken met iets beters te komen.

HvB: Dat is je neerleggen bij de krachtsverhoudingen in het Europa van gisteren.

FT: Wees gewoon eerlijk en leg de grondwet naast wat we nu hebben: het verdrag van Nice. Wat is dan beter?

HvB: Ik mag Frans graag, maar dit is demagogie. Het is niet zo dat je moet kiezen tussen dit gedrocht of Nice. De vraag is: willen we dit, of een betere grondwet waarin de belangen van de burgers worden verdedigd? Wij zullen dan ook fors campagne gaan voeren tegen de grondwet.

FT: Europa is een kwestie van coalities en concessies. Je kan altijd zeggen dat het niet genoeg is. Ik daag Harry uit aan te geven hoe hij een beter resultaat had geboekt.

HvB: Maar luister nou eens...(tegen interviewer: ) Haal jij de batterij eruit of doe ik het? Wie vertegenwoordigden die Conventieleden eigenlijk toen ze deze grondwet opstelden?

FT: De Tweede Kamer heeft mij gestuurd, daar heeft de SP ook vóór gestemd.