SP :: Nieuws

Alternatieve troonrede
zoals uitgesproken door Máxima op maandag 18 september 2000 om 12.00 uur op De Plaats in Den Haag

Buenos días señores y señoras, dames en heren, geachte aanwezigen,
Ik kan mij voorstellen dat velen van u zeer verbaasd zijn dat uitgerekend ik vandaag op deze plek het woord tot u mag richten. U kent mij alleen nog maar uit Story en Privé en hoe heten al die bladen. Ik mag nog nergens officieel optreden. Daarom ben ik hier ook incognito. En ik kan u vertellen: toen ik voor deze eervolle opdracht werd benaderd, heb ik ook wel even geaarzeld. Wie ben ik tenslotte, om dit te mogen doen? En bovendien: wat zou mijn aanstaande schoonmoeder er wel niet van vinden? Maar ik dacht ook: Máxima, muchacha, dit is een prachtige kans om jezelf aan het Nederlandse volk te presenteren. Om te laten zien dat je meer bent dan alleen ‘het liefje van’. Of erger nog: ‘de dochter van…’

Het is ook een mooie gelegenheid om u iets te vertellen over wat ik het afgelopen jaar van uw land te weten ben gekomen. En natuurlijk om mij te oefenen in het spreken van uw taal. Ik heb gemerkt dat je daar niet vroeg genoeg mee kunt beginnen. En dus is het des te triester dat zoveel ándere buitenlanders die hierheen zijn gekomen, daarvoor nauwelijks kansen hebben gekregen. Daardoor is het voor hen heel moeilijk om deel te hebben aan al het goede dat uw land te bieden heeft. Bueno, dat wilde ik vooraf even kwijt.
Por favor, staat u mij nu toe om voor u uit te spreken: de alternatieve troonrede van het parlementaire jaar 2000-2001.
Leden der Staten Generaal, lieve Nederlanders!

Begin dit jaar werd mij, zoals u ongetwijfeld weet, van regeringswege een inburgeringscursus aangeboden. Dat krijgen tegenwoordig alle mensen die in Nederland komen wonen, maar ik geloof dat ik wel een wat speciale behandeling heb gekregen. Zal wel door mijn vriendje komen, en door señor Kok, die als ik het goed begrepen heb de onderkoning van Nederland is, en daarom ook waarschijnlijk zo voor behoud van de monarchie is, tegenwoordig.
Bueno, ik mocht dus, onder begeleiding van een hooggeleerde professor, kennis maken met uw land. En ik moet u zeggen: de eerste indrukken waren werkelijk overweldigend. Wat een fantastisch land is dit! Wat een rijkgevulde etalages! Wat een drukbezochte café’s! Wat een lekker bier! En ik dacht ook: wat een fantastisch voetbalelftal – maar dat bleken oude videobeelden te zijn…
De professor vertelde mij over de geweldige ontwikkeling die Nederland op dit moment doormaakt: over de economische groei van meer dan 4 procent, over de recordwinsten van Nederlandse multinationals als Philips, Unilever, en Shell. Ik hoorde hoe Albert Heijn de Amerikaanse markt verovert, en hoe ING een global player is geworden. En ik maar denken dat Nederland een klein landje was! Ik hoorde over top-scholen waar de allerbeste studenten worden klaargestoomd voor hoge functies in het bedrijfsleven, en over nieuwe privéklinieken waar de patiënten allemaal een eigen kamer hebben, met tv en stereo-installatie en hoogpolig tapijt op de vloer. Ik werd voorgesteld aan allerlei interessante mensen, die mij vertelden over miljardeninvesteringen in hogesnelheidslijnen en in breedband-kabelnetwerken. Zij vertelden mij over de gouden toekomst van e-commerce, en van mobiele telefonie, mobiel internet, en mobiel ik-weet-niet-wat-allemaal. Ik kwam op parties waar mensen rondliepen die niet eens bij benadering wisten hoeveel geld ze het afgelopen jaar hadden verdiend, op de beurs, door opties, of door gouden handdrukken, of gewoon door vererving. De auto’s waarin die mensen reden! De kleren die ze droegen! De huizen die ze bezaten! Caramba! Daaraan dacht ik niet toen de professor me vertelde dat Nederland zo’n Calvinistisch land was. Maar wellicht bedoelde hij niet calvinistisch maar kapitalistisch?
De professor vertelde mij ook over de eeuwenlange tradities van tolerantie en democratie in jullie land, over de overlegcultuur en het respect voor andermans mening. U zult begrijpen dat die woorden op iemand met een vaderland als het mijne, en met een vader als de mijne, een bijzonder diepe indruk maakten…
Ik geloofde werkelijk even dat in Nederland het aardse paradijs was gerealiseerd! Op al die regen na natuurlijk…

Maar helaas, te midden van al het fraais dat mij werd voorgeschoteld, ontdekte ik steeds meer dingen die niet helemaal leken te kloppen met dat mooie beeld. Als het zo verschrikkelijk goed ging met dit land, hoe kon het dan dat ik zoveel zwervers zag op straat? Hoe kon het dat ik boze acteurs en muzikanten op de televisie hoorde oproepen tot burgerlijke ongehoorzaamheid, omdat er voor cultuur niet genoeg geld beschikbaar was? En hoe kon het dat ik zoveel vermoeide en gespannen gezichten zag, zo veel mensen die diep ongelukkig leken met het leven dat zij leidden, het werk dat zij deden? Waren de verhalen die mij werden verteld misschien wat al te rooskleurig? Zag ik soms iets, waarvan men liever niet had dat ik het zou zien? Iets dat niet klopte met de blijde boodschap van de eeuwigdurende groei? Toen mij werd gevraagd om deze toespraak te houden, ben ik gaan praten met mensen van wie mij werd verteld dat zij niet bang zijn om de dingen bij de naam te noemen, en om kritisch na te denken over de wereld om hen heen. Zij toonden mij een heel ander Nederland en bleken heel anders te denken over hoe het verder moet. Laat ik u wat voorbeelden geven. Ik sprak een kinderrechter die mij vertelde over ouders die hun kinderen in de zomervakantie ‘s ochtends bij het zwembad dumpen, weer of geen weer, zwemdiploma of niet. Kinderen van vijf, zes jaar oud, die pas aan het eind van de dag, als de ouders klaar waren met hun werk, weer werden opgehaald, verkleumd en uitgehongerd. Eigenlijk, zei die kinderrechter, zou het ouders gewoon verboden moeten worden om samen meer dan 50 uur per week te werken. Dan zou er, behalve tijd voor de kinderen, misschien ook nog tijd overblijven voor oma in het verpleegtehuis. Werkgevers, zei die kinderrechter, zouden flexibiliteit niet moeten inzetten om nog meer winst te maken, maar in het belang van het gezin van de werknemer. En natuurlijk zou de kinderopvang voor iedereen betaalbaar moeten worden – dus ook voor de moeders die van de overheid uit de bijstand moeten, en die vaak in slecht betaalde banen terechtkomen. Het geld dat daarvoor nodig is, wordt vanzelf weer terugverdiend: want kinderen die voldoende aandacht en liefde hebben gehad, lopen veel minder kans om later in de criminaliteit, de psychiatrie of het uitkeringscircuit te belanden. Ik schrok ook van de cijfers die mij werden voorgehouden: in dit rijke land leven 300.000 kinderen in armoede. Wat zal dat voor gevolgen hebben als zij straks ouder zijn? Ik hoorde dat deze kinderen te maken hebben met slechtere huisvesting, slechter onderwijs, slechtere eetgewoonten, slechte buurtvoorzieningen en slechtere kansen op een mooie baan en een goed inkomen. Zoiets verwachtte ik niet in uw zo rijke land.

Ik sprak een verpleegkundige die vertelde over het grote tekort aan personeel in de zorg. Maar wat wil je ook, zei ze, als je mensen systematisch onderbetaalt. Uit onderzoek is volgens haar gebleken dat maar liefst 77 procent van de werkers in de gezondheidszorg ontevreden is met het salaris dat zij krijgen. En jongeren zijn creatief genoeg om via het internet aan salarisvergelijking te doen. Dus die bedenken zich wel twee keer voordat ze een opleiding gaan doen in de zorgsector, zei mijn verpleegkundige. Zo wordt het personeelstekort alleen maar groter. Er moet volgens haar nu eindelijk eens serieus werk worden gemaakt van het aantrekkelijker maken van werk in de zorgsector. Door betere salariëring, maar ook door de mensen weer belangrijker te maken dan de organisaties. Door verplegenden en verzorgenden niet langer te behandelen als manusjes-van-alles, maar ze de tijd te geven om met compassie en kundigheid zorg te bieden. En natuurlijk door te zorgen voor carrièreperspectief. We zouden, zei die verpleegkundige ook nog, de moderne computer- en informatietechnologie veel beter moeten benutten. In Engeland en Portugal hebben ze call-centers die worden bemand door verpleegkundigen, en waar mensen 24 uur per dag terechtkunnen met vragen over hun gezondheid. Dat blijkt te leiden tot minder wachtlijsten bij poliklinieken en tot minder volle wachtkamers bij huisartsen. Waarom zou dat in Nederland niet ook kunnen? Ik vond dat een goede vraag! Ik schrok toen ik van allerlei mensen verhalen hoorde over hoe hun opa’s en oma’s in verzorgingshuizen niet meer op tijd gewassen kunnen worden. Of hoe ze vereenzamen in hun huis omdat er geen plek voor hen is in het verpleeghuis. Ik hoorde hoe demente ouderen in huis worden opgesloten. En hoe zieke mensen soms overlijden omdat ze te lang op een operatie hebben moeten wachten. En wat moest ik denken van de grote tekorten in de zorg voor verstandelijk gehandicapten? Dat is toch al te gek? Past dat bij een beschaafd land als het uwe? Als je zoveel geld over hebt als de regering van señor Kok, waarom laat hij dan dit soort toestanden voortbestaan? Dat begrijpt een muchacha uit Argentina niet. U wel?

En nu ik het toch heb over personeelstekorten, wachtlijsten en slechte dienstverlening: die problemen blijken gek genoeg bij vrijwel alle publieke diensten in Nederland te spelen – in het onderwijs, de veiligheid, het openbaar vervoer. In tijden van relatieve schaarste op de arbeidsmarkt, zo legde een deskundige mij geduldig uit, blijkt de overheid de aantrekkingskracht te missen om de taken te realiseren die we van oudsher niet willen overlaten aan de markt. De bezuinigingen en de afslanking van de afgelopen jaren hebben volgens hem desastreuze gevolgen gehad: ambtenaren zijn tweederangs burgers geworden, terwijl de snelle jongens en meisjes die veel geld binnenhalen de helden zijn van deze tijd. Als dat de prijs is van de lastenverlichting en de liberalisering van de arbeidsverhoudingen, dan is die prijs voor veel mensen te hoog. Een onderwijsspecialist vertelde mij over het bestaan van witte en zwarte scholen. Nou wist ik wel dat ‘apartheid’ een Nederlands woord was – maar ik had toch niet gedacht dat er in dit land ook werkelijk apartheid zou bestaan. Doordachte spreiding van allochtone leerlingen is absoluut noodzakelijk zei die deskundige op onderwijsgebied. Want het blijkt dat de taalachterstand van allochtone leerlingen het best bestreden wordt op scholen waar zij niet meer dan 25 procent van de leerlingen uitmaken. Ik hoorde ook nog dat de scholen de laatste jaren veel te groot zijn geworden. Daar zou ook wat aan gedaan moeten worden, want de afstand tussen schoolleiding, leraren en leerlingen is op de moderne megascholen veel te groot geworden. Iemand uit de studentenbeweging zei het zo: de Nederlandse regering vergeet steeds dat een goede toekomst begint bij de wil om aandacht te hebben voor je basis. En je basis, dat is een goede opleiding en een goede gezondheid. In de landen om het uwe heen wordt veel meer geld uitgetrokken voor het onderwijs. Uw Nederland dat ik zo hoog achtte, blijkt al jaren onder de Oeso-norm te zitten, waardoor er overal tekorten zijn, met alle gevolgen van dien. Om financiële redenen wordt er bij de tandartsen-opleidingen in Nederland nog steeds geloot, terwijl er een groot tekort is aan diezelfde tandartsen! Dat valt voor mij niet te snappen. En voor mensen met tandpijn nog minder denk ik.

Op veel scholen komen vreemde toestanden voor, zo is mij verteld. Schooldirecties die steeds hogere bijdragen aan ouders moeten vragen om de voorzieningen op peil te houden. Voor het schoolreisje, het overblijven, de excursie, ja zelfs op sommige plaatsen voor het repetitiepapier! Die bijdrage noemen ze dan ‘vrijwillig’. Maar welke ouder zet zijn kind nou graag te kijk als zoon of dochter van een armoedzaaier? Hebben uw vaders en moeders daarvoor niet te veel zelfrespect? Een oud Argentijns spreekwoord luidt: wie nu niet leert is later dom. Ik dacht even: zou mijn schoonmoeder eigenlijk de schooldiploma’s van uw ministers en staatssecretarissen controleren als er een nieuw kabinet aantreedt?

Lieve Nederlanders, er blijken meer terreinen te zijn waarop het veel minder goed gaat met uw land dan men mij in eerste instantie wilde doen geloven. Wat te denken van het milieu. Vorige week las ik in de krant dat de CO₂-uitstoot de komende 30 jaar met 20 procent gaat stijgen. En dat het energieverbruik de afgelopen vijf jaar met een kleine 15 procent is gestegen. Terwijl uw regering had gezegd dat de economische groei juist goed zou zijn voor het milieu. Een win-win-situatie noemen señor Kok en señora Jorritsma dat geloof ik. Nou zegt een oud Argentijns spreekwoord: je kunt het pampagras niet maaien én er de liefde in bedrijven. En zo is het met milieu volgens mij ook. Je kunt niet én Schiphol laten groeien en de milieuschade verminderen – dat snappen wij zelfs in Argentina! Een milieukundige vertelde mij dat er de laatste jaren in uw land nauwelijks nog aandacht is geweest voor energiebesparing. En dat terwijl nieuwe technieken en materialen daar juist alle ruimte voor bieden. Als die optimaal zouden worden ingezet, dan kan het brandstofgebruik in Nederland met maar liefst 70 procent omlaag. Dat zou nog eens een goed antwoord zijn op de hoge olieprijzen! En waarom, zo opperde die deskundige, zouden we geen uitgebreid statiegeldsysteem invoeren om te zorgen dat veel meer materialen worden hergebruikt. Doen we gelijk wat aan de groeiende hoeveelheden zwerfafval. Heel ander zwerfafval waarvoor de overheid keer op keer moet opdraaien is het afval dat in het verleden door grote bedrijven overal in uw land is gestort. Eén van die topondernemers die ik sprak tijdens mijn inburgeringscursus – hij deed in olie en nog veel meer – had de mond vol over ‘maatschappelijk verantwoord’ ondernemen. Waarom ruim je dan om te beginnen niet je eigen rommel uit het verleden op, dacht ik stiekem, want zoiets zeg je niet hardop in die kringen. Nu we het daar toch over hebben: is het niet een beetje gek dat uw regering van ons in Latijns-Amerika verwacht dat we de regenwouden sparen, terwijl hier de grote ondernemers met steun van de regering voortdurend proberen om unieke natuurgebieden als de Biesbosch en de Waddenzee te exploiteren enkel en alleen voor het economische gewin? De milieukundige wees mij ook op de onzinnige aanleg van de Betuwelijn. De Algemene Rekenkamer, zei hij, heeft de Betuwelijn onlangs volledig gekraakt, dus laten we dat ding in hemelsnaam zo snel mogelijk schrappen. Ik dacht toen, zou señor Kok dat geld voor die Betuwelijn niet veel beter kunnen besteden aan verbetering van het bestaande openbaar vervoer? Daarin zit je nu verpakt als, hoe zegt u dat ook al weer, haringen in een ton! Maar toen las ik in de krant dat alles nog voller wordt en dat er nu plannen zijn om in de trein een derde klasse in te voeren: een hangplek op het balkon of een klapstoeltje in een leeggehaalde coupé. Dan denk ik: Máxima, muchacha, dit is toch een veel raarder land dan mij door de professor is verteld. Ik ben niet ingeburgerd, maar ingetuind… of is dat geen goed Nederlands? Nou ja…

Ik merkte dat er ook veel meer zorg is over de snelle ontwikkelingen in de biotechnologie dan ik had begrepen. Niet omdat die technologie in zichzelf verkeerd zou zijn, maar wel omdat hij wordt gebruikt op een manier die heel veel mensen niet willen. De technologie, zei een kritische landbouwsocioloog, moet niet worden overgelaten aan onderzoekers en industriëlen in hun laboratoria – daarvoor zijn de maatschappelijke gevolgen veel te ingrijpend. Er moet eerst maar eens met alle betrokkenen worden gesproken over wat we eigenlijk wenselijk vinden, en wat niet. En vervolgens moet er gezorgd worden voor een goede democratische controle van de toepassingen van biotechnologie. Waarom, vroeg die landbouwsocioloog zich af, zouden we de biotechnologie niet kunnen omvormen tot een ecotechnologie? Dat vond ik nog eens een positieve gedachte! Arme boeren kunnen steeds moeilijker hun eigen lokale voedselgewassen verbouwen en worden steeds meer gedwongen transgene soja of maïs voor de wereldmarkt te verbouwen. Meer veevoeders en minder lokaal voedsel, dalende inkomens bij de kleine boer en grotere winsten voor de zaaizaad en voedselverwerkende industrieën. Als ik u was, dacht ik daar eens over na als ik een diepvriespizza met genetisch gemanipuleerde soja in mijn boodschappenmandje legde. Helaas, als koningin zal ik straks wel zelf geen boodschappen meer mogen doen. Dat maakt het extra belangrijk dat u oplet, ook voor mij! Si?

Om nog even bij de landbouw te blijven: ik sprak een Nederlands lid van de Club van Rome, die uitlegde dat de zogenaamde tucht van de vrije markt in de landbouw catastrofale gevolgen heeft. Immers, hoe moet een boer in een land met een ongunstig klimaat concurreren met een boer die kan rekenen op ideale weersomstandigheden voor de groei van zijn gewassen? En wat te denken van het feit dat in het ene land de kosten van de natuur wel worden meegerekend in de productprijs en in het andere niet? De vrije marktkrachten zullen juist die landen bevoordelen die deze kosten verwaarlozen. Wat men liberalisering noemt, zei hij, leidt zo onvermijdelijk tot verpaupering. Bodemuitputting, erosie, waterverspilling, pesticidenverbruik en hormoongeknoei zullen explosief toenemen. Het leek me een waarschuwing die uw regering ter harte zou moeten nemen.
Zoals ik ook waarschuwende woorden hoorde over Europa. Volgens de regering van señor Kok gaat het uitstekend met de eenwording van Europa. Maar een econoom vertelde mij dat de Europese Raad en de Europese Commissie steeds meer macht krijgen, zonder dat er sprake is van werkelijke democratische controle. Het gevaar van machtsmisbruik wordt steeds groter, en dat zal zich wreken als het economisch slechter gaat. Kleine landen als Nederland zullen zich dan moeten voegen naar de wil van de grote landen. En de ironie wil, zo hoorde ik, dat señor Kok een grote verantwoordelijkheid draagt voor dit hachelijke avontuur. Trouwens, vanuit uw land is er terechte kritiek op het gebrek aan democratie in Oost-Europa, Afrika, Azië, en vroeger ook in mijn eigen land. Maar klopt het dat als deze Europese Unie haar eigen woorden over democratie serieus zou nemen, ze dan ogenblikkelijk strenge sancties tegen zichzelf zou moeten afkondigen? Hoe doe je dat eigenlijk? Een blokkade voor de haven van Rotterdam? Of kunnen uw vrachtwagenchauffeurs daarbij wellicht behulpzaam zijn? Zijn die soms al aan het oefenen…?
En dan die ooit zo geroemde Nederlandse verdraagzaamheid. U begrijpt dat ik mij enigszins zorgen maak als ik mensen over buitenlanders hoor zeggen dat ze alleen maar hier naartoe komen om te profiteren van de uitkeringen. Tenslotte krijgen mijn geliefde prins en ik straks ook samen een uitkering, en nog wel een maximale! Maar zonder gekheid: iemand van het Leger des Heils vertelde mij over buurten waar geld was ingezameld om gebouwen te kopen die de gemeente wil bestemmen voor mensen die heel hard hulp en steun nodig hebben. Niet alleen asielzoekers, maar ook mensen met verslavingsproblemen, mensen zonder dak boven hun hoofd. Een zichzelf respecterend volk, zei de heilssoldate, mag zich toch niet verlagen tot dit soort ‘Not in my backyard’-denken? Als we zo rijk zijn, zei ze, waarom zorgen we dan niet dat er meer geld is voor de opvang en begeleiding van de groeiende aantallen mensen die buiten de boot vallen? Voor haar zijn de mensen die werken in de maatschappelijke opvang de werkelijke ‘helden’ van de Nederlandse samenleving. Waarom worden die mensen daar dan niet naar beloond, vroeg ze en ik dacht, dat moet ik toch eens aan señor Kok vragen…

Het was een punt dat steeds weer terugkwam in de gesprekken die ik had. Voor sommige mensen worden de dingen in Nederland steeds beter geregeld. Je zou die mensen kunnen omschrijven als ‘de maxima’. Ik vrees dat ik daar later bij zal horen, in naam en in vermogen. Maar tegelijkertijd krijgen steeds meer mensen het steeds moeilijker. De minima voorop. Ik vind dat heel erg. Ik zeg u: Máxima is meer voor minima dan voor maxima! En niet alleen de minima hebben het zwaar in uw mooie land. De hele publieke sector staat onder steeds grotere druk. En als je er goed over nadenkt is die publieke sector nu juist wat jullie land zo leefbaar heeft gemaakt – het goede onderwijs, de gezondheidszorg voor iedereen, de sociale voorzieningen. Wat ik mij ben gaan afvragen is dit: als jullie al dat moois hebben kunnen opbouwen in een tijd dat Nederland veel minder rijk was dan nu, hoe kan het dan dat er nu geen geld meer zou zijn om die verworvenheden te behouden? Jullie vaders en moeders, opa’s en oma’s zaten na de Tweede Wereldoorlog opgescheept met een berooid en kapot land. Met veel zweet en tranen hebben ze vervolgens het bijna onmogelijke gepresteerd. Hoe kan het dan dat nu, in een tijd dat het aantal miljonairs voortdurend verdubbelt, een tijd waarin de ondernemers supersalarissen en miljoenenopties opstrijken, en waarin een groot deel van de bevolking meer geld verdient dan ooit tevoren, dat er juist dan geen geld meer zou zijn voor al die dingen die het leven leefbaar maken? Dat hele orkesten en theatergroepen, en zelfs musea dreigen te worden opgeheven omdat het subsidiegeld op is? Ik denk dat ik dát vanavond nog even aan mijn aanstaande schoonmoeder ga vragen. Het zou toch mooi zijn als zij daar morgen in haar troonrede eens eerlijk antwoord op zou geven…

Geachte aanwezigen, lieve Nederlanders, ik dank u voor uw aandacht, en ik wens u heel veel wijsheid in het nieuwe politieke jaar. En wie weet… tot op de bruiloft! Muchas gracias y hasta la vista!

Harry van Bommel

Oekraïne heeft gekozen

Stelling

Geen bezuinigingen op onderwijs

Opinie

'Twee zielen in één borst. Wat wordt het?'

Nieuws van de SP

DINSDAG 9 FEBRUARI

• Kabinetsreactie op Irak-rapport Davids onvoldoende
• Van Raak: Ter Horst zet agenten in de kou
• Initiatiefwet SP/ CDA tegen woekerwinsten op toegangsbewijzen

MAANDAG 8 FEBRUARI

• Van Bommel is waarnemer in de Oekraïne: dag 3
• Veel steun voor manifest ‘Passend onderwijs past niet’

ZONDAG 7 FEBRUARI

• Van Dijk: 'Actievoerende studenten hebben groot gelijk'
• Van Bommel is waarnemer in de Oekraïne: dag 2

ZATERDAG 6 FEBRUARI

• Van Bommel is waarnemer in de Oekraïne: dag 1
• Bedrijfsleven lobbyt tegen beperking aantal nevenfuncties door SP

VRIJDAG 5 FEBRUARI

• Steun voor MBO-actie “Wij eisen onderwijs”
• Van Bommel als waarnemer naar Oekraïne
• CDA steunt SP: Eindelijk einde aan uitkleden plattelandscorporaties
• Van Dijk spreekt Rotterdamse studenten toe

DONDERDAG 4 FEBRUARI

• Ulenbelt: 'Verbied bonussen bij deeltijd-ww'
• Vliegenthart: 'Kijk uit dat Crisiswet geen paard van Troje wordt'

WOENSDAG 3 FEBRUARI

• 'Chaotische toestanden MBO ontoelaatbaar'
• Thuiszorg zonder markt weer stap dichterbij
• Van Bommel blij met verbod op discriminatie Iraanse studenten
• Noodhospitaal open voor slachtoffers aardbeving Haïti
• Bezuiniging op hoger onderwijs is dom en onrechtvaardig: Teken de petitie
• Senaat dwingt Rouvoet: mogelijkheid tot bezwaar bij korting kinderbijslag
• Snel einde aan boevenpraktijken bij SMS-diensten
• Rotterdam nog niet klaar voor afschaffen strippenkaart

DINSDAG 2 FEBRUARI

• Senaat voor verbod dierenporno, CDA en VVD tegen
• Senaat stelt behandeling Crisis- en Herstelwet uit

Webshop

Bezoek onze vernieuwde shop. Mooie kleding, leuke gadgets, interessante boeken en rapporten...

Themakanalen

• Zorg, welzijn en sport
• Wonen
• Werk en inkomen
• Onderwijs en wetenschap
• Natuur en milieu
• Belasting en financiën
• Verkeer en waterstaat
• Recht en veiligheid
• Integratie
• Overheid en bestuur
• Kinderen en jongeren
• Cultuur en media
• Economische zaken
• Defensie
• Europese zaken
• Internationale zaken

Nieuw op www.sp.nl

• Spanning 10/2009: Oorlog in Afghanistan
• Studio SP van 28-01
• ZO zesde editie

TRIBUNE JANUARI

• Menselijke thuiszorg vs. Marktwerking: 1-0
• “Een betere wereld begint met betere ouders”
• Het kan dus wel!
• Vijfhonderd SP’ers in de Tweede Kamer
• Afdrachtregeling: “Eerlijk en solidair”
• Plastic held op sokken
• Linksvoor: Anne-Marie Mineur

OPINIES

• Kijk uit dat Crisiswet geen paard van Troje wordt
• Twee zielen in één borst. Wat wordt het?
• Strijden tegen apartheid in het onderwijs
• Deel onze rijkdom met allerarmsten