Afval is een economisch begrip; een reststof wordt afval als het voor de eigenaar goedkoper is om zich ervan te ontdoen dan om te investeren in preventie of hergebruik van een reststof als nieuwe grondstof; de remedie voor dit pervers mechanisme is: heffingen op ontdoen, publiek eigendom van sleutelactiviteiten in de afvalketen, wettelijke eisen aan afvalpreventie, meer maatschappelijke controle op de afvalketen door verwerking zo dicht mogelijk bij de plaats van ontstaan.
Wij willen dat het nabijheidsbeginsel voor de verwerking van reststoffen beter wordt uitgewerkt in de Wet Milieubeheer; afval zou zo dicht mogelijk bij de bron verwerkt moeten worden; export mag uitsluitend worden toegestaan als verwerking elders aantoonbaar positief effect heeft voor het milieu. Op die manier kan de schimmige grensoverschrijdende afvalhandel flink gereduceerd worden en wordt het toezicht op de verwerking eenvoudiger.
De SP is voor de herinvoering van stortbelasting en de invoering van verbrandingsbelasting; meer in het algemeen is de SP voorstander van belastingen op het dumpen of laagwaardig benutten van reststromen, die hoger zijn naarmate de verwerking gebeurt op een lagere trede van de “Ladder van Lansink”.
Voor een zo hoogwaardig mogelijk hergebruik van afval is een goed gescheiden en zuivere afvalstroom nodig. De SP is daarom voor behoud van statiegeld en investering in ontwikkeling van afvalscheiding voor maximale zuiverheid van afvalstromen.
Nederland moet geen EVOA beschikkingen meer afgeven voor landen die geen behoorlijk toezicht houden op en verantwoording afleggen over afvalverwerking; voor EU-lidstaten betekent dit: geen import/export van reststoffen van/naar Italië, Luxemburg en Griekenland, zolang ze niet meedoen met het IMPEL-project.
De SP is voorstander van publiek eigendom (nutsbedrijven) van sleutelbedrijven met betrekking tot afvalinzameling en –verwerking, zoals haven ontvangst installaties; deze bedrijven zouden moeten opereren tegen kostprijs.
Er komt een keiharde aanpak van gesjoemel met chemicaliën die worden weggemengd in stookolie voor zeeschepen.
Ondergrondse opslag
Wij zijn van mening dat er terughoudend omgegaan moet worden met het (niet terugneembaar) opslaan van afvalstoffen in de ondergrond.
Het uitwerken van plannen voor de ondergrondse opslag van kernafval moet beëindigd worden. In plaats daarvan zou onderzoek gedaan moeten worden naar twee andere scenario’s: het bewerken van kernafval tot isotopen met een veel kortere halfwaarde tijd; het alsnog opwerken van kernafval als nieuwe nucleaire grondstof.
Voor een eventueel besluit voor het gebruik van voormalige zoutcavernes voor de opslag van bodemassen, vliegassen e.d. zal via een MER-aangetoond moeten worden dat deze opslagmethode per saldo minder risico’s oplevert dan de huidige opslag in IBC-stortplaatsen, geluidwallen e.d.
Verbrandingsinstallaties
De overcapaciteit van verbrandingsovens moet niet opgevuld worden met de import van brandbaar afval uit andere landen. In plaats daarvan moet de verbrandingscapaciteit worden teruggebracht door het sluiten van de oudste installaties met de hoogste emissies. De eisen aan het nuttig gebruik van warmte van AVI’s worden gefaseerd aangescherpt.