Genua-dagboek van Harry van Bommel

www.sp.nl

Zoeken

Genua

13.00 uur
Met enige vertraging ben ik in Milaan aangekomen en nu met een auto op weg naar Genua. We horen berichten dat er in diverse delen van de stad al demonstraties bezig zijn. Twee Griekse parlementsleden die ook met de auto op weg waren naar Genua zijn vanochtend bij de stadsgrenzen teruggestuurd en cirkelen nu rondjes om de stad om te zien hoe ze alsnog binnen kunnen komen. Laten we hopen dat ik wel een toegang kan vinden. Ik probeer eerst naar het Convergence Centre te gaan, het meeting point van de organisatie ten oosten van de zogenaamde rode zone.

15:00 uur
De afrit Genua van de snelweg. Ik heb in Milaan een auto gehuurd en ben samen met Marco Visscher, redacteur van het blad ODE, hierheen gereden. Een dag eerder heb ik op de stoep van de effectenbeurs, Beursplein 5 in Amsterdam, het boek "Omdat mensen er toe doen" van de hoofdredacteur van ODE, Jurriaan Kamp, in ontvangst genomen. Het boek gaat over de negatieve gevolgen van globalisering voor mens en cultuur. De uitreiking is symbolisch aangezien het boek al eerder is uitgegeven. Tegelijkertijd wordt het boek gratis op internet aangeboden en dat is het nieuwtje. Het boek is te downloaden via www.ode.nl. Zeker het lezen waard. Een exemplaar in het Engels kreeg ik mee voor collega-parlementariërs
Aan het eind van de afrit de eerste politiecontrole. Ze lijken vooral buitenlandse kentekens eruit te pikken. De huurauto is een fiat punto met Italiaans kenteken. We kunnen dus probleemloos doorrijden.

15:30 uur
In de buitenwijken van Genua zijn alle winkels en horeca gesloten. De straten zijn uitgestorven. In Staphorst is op zondag meer te beleven. Als we het centrum naderen blijken de gele en rode zones(respectievelijk beperkt toegankelijk en verboden gebied) aanzienlijk groter dan vooraf was aangekondigd. Er is een enorme overmacht aan politie en leger op de been, zwaarbewapend met pantserwagens en automatische geweren. De stad is werkelijk belegerd. We rijden naar een centrum waar overduidelijk activisten zich verzamelen. Daar spreek ik een jonge vrouw aan die goed Engels spreekt. Ze heeft in Amerika gestudeerd en doceert nu aan de universiteit van Genua. Ze geeft ons een kaart die speciaal voor de demonstraties is gedrukt. Daarop staan de verschillende zones en de route die de demonstratie op zaterdag zal volgen. Ze kent de stad op haar duimpje en loodst ons naar de kustweg, de Via Italia, die we moeten volgen om bij het meetingpoint te komen.

17:00 uur
We hebben de auto achter gelaten bij de kust en gaan te voet verder richting het meetingpoint, waar de demonstranten verzamelen. Langs de kuststrook is de weg vrij tot bijna in het centrum. Langs de weg naar het meetingpoint is veel vernield, met name bij banken en multinationals liggen de ruiten eruit. Op sommige plaatsen zijn barricades opgeworpen van ouderwetse stalen vuilnisbakken. Omwonenden zijn al bezig om de rotzooi op te ruimen. Ze balen zichtbaar van de vernielingen.

Lopend naar het meetingpoint komen we veel activisten tegen. Een originele Britse dubbeldekker met de tekst "G8 Genoa, Drop the debt" vervoert openbaar vervoerpersoneel. Ook op andere plaatsen zien we veel leuzen die vragen om kwijtschelding van de schuldenlast aan de derde wereld. Verderop passeren we een kerk waar een permanente gebedsdienst wordt gehouden en waar de schuldenlast eveneens centraal staat. Er hangt ook een groot patchwork samengesteld uit honderden lapjes met leuzen over de schuldenlast. Een mooi stukje huisvlijt.

17:30 uur
We komen aan bij het meeting point waar langzaam activisten binnendruppelen. Vandaag was er een blokkade en zou worden geprobeerd de rode zone binnen te gaan. Dat is verboden gebied en dat pikken velen niet. Net als bij de Eurotop in Amsterdam is een fors gedeelte van de stad afgezet. De rechtsstaat wordt daar voor enkele dagen een politiestaat. Je vraagt je af waarom ze dit soort bijeenkomsten altijd in het centrum van zulke steden doen. Aan het eind van het jaar komt er een topbijeenkomst in de woestijnstaat Qatar. Dat is overigens niet omdat men de bewoners niet wil lastigvallen; dat is omdat daar een demonstratieverbod geldt.

Rond zes uur ontstaat er plotseling veel opwinding bij het meetingpoint waar dan enkele duizenden activisten zijn. Er blijkt een dode te zijn gevallen; een jongen die een brandblusser naar een politiebusje wilde gooien is door zijn hoofd geschoten, daarna is hij nog door het busje overreden. Er wordt geroepen om een demonstratie tegen het politiegeweld.

De Nederlandse activisten, zo'n tachtig in totaal, overwegend lid van de Internationale Socialisten en een enkele SP'er, zijn inmiddels gearriveerd. Ook zij spreken over bruut politiegeweld. Ze werden opgejaagd terwijl ze wel gehoor gaven aan de bevelen van de politie. Enkelen zijn geslagen. Ze hebben gezien dat demonstranten werden geslagen terwijl ze al op de grond lagen en dus niets meer konden doen. Dat zet logischerwijs veel kwaad bloed.

19:00 uur
Marco en ik blijven net als de andere Nederlanders bij het meetingpoint. Vanavond heb ik een gesprek met enkele parlementariërs, waaronder iemand van onze zusterpartij, de Italiaanse Rifondazione Comunista, die ook onderdeel uitmaakt van onze alliantie in de Europese Unie. Ik heb begrepen dat er een groot aantal Europese parlementariërs aanwezig zijn uit onder meer Duitsland, Frankrijk, Finland, Portugal. Mijn pogingen om ook Nederlandse collega's mee te krijgen zijn helaas gestrand: Gerrit Valk (PvdA) en Kees Vendrik (GL) konden in verband met andere verplichtingen niet komen. Wel is een groot aantal vakbonden, kerken, milieubewegingen vertegenwoordigd, maar helaas komt geen enkele daarvan uit Nederland. Ik neem me voor om de FNV en CNV na terugkomst een brief te schrijven en ze uit te nodigen vooral toch stelling te nemen tegen de asociale gevolgen van de wijze van globaliseren waar nu sprake van is. Die leidt tot privatisering van overheidsdiensten, tot grotere verschillen tuisen arm en rijk in de wereld en tot verslechtering van het milieu en de arbeidsverhoudingen. Daar moet de bond toch ook fel tegen zijn? Nova belt dat ze gaan proberen een interview rechtstreeks uit te zenden. Dat zal niet makkelijk worden vanuit de rommelige stad. Eerst zien, dan geloven.

19.30 uur
Inmiddels ga ik bijna plat van de honger. Bij dit soort opwinding vergeet je al gauw te eten en kom je daar pas achter als je je echt anders gaat voelen. Eten lijkt moeilijk te worden; alle winkels en restaurants zijn dicht. Gelukkig is er nog een alternatieve hap te krijgen bij het catering verzorgd door de organisatie: Genua Sociaal Forum. Ik neem pasta met spinazie en watermeloen toe. Enkele duizenden activisten laten het zich goed smaken.

20.00 uur
Het meetingpoint is nu geheel volgelopen met een zeer gemêleerd gezelschap demonstranten: jong en oud, velen hebben zich kleurrijk uitgedost. De Nederlandse media zijn goed vertegenwoordigd: ik spreek met HP/de Tijd, Radio 1, 2vandaag en NOS journaal. Een ploeg van NOVA volgt de hele dag de Nederlandse demonstranten. Twee vandaag vraagt me of ik door aanwezig te zijn het geweld niet legitimeer. Dat vind ik nu juist niet. Het gaat mij erom, net als de meeste demonstranten zo hoor ik steeds, dat het de hoogste tijd is om het protest tegen deze wijze van globalisering te verbreden. Dat is noodzakelijk om duidelijk te maken dat niet alleen een kleine groep professionele relschoppers de G8 op stelten zet. Het geweld van deze relschoppers neemt overigens buitensporige vormen aan. Vlakbij het meetingpoint is een bank in brand gestoken waarboven een aantal woningen liggen. Omdat de brandweer in de mensenmassa maar moeizaam ter plekke kan komen hadden er doden kunnen vallen. De brand slaat gelukkig niet uit maar de schade is enorm. De vreedzame activisten op het terrein balen van dat zinloze vandalisme.

22.00 uur
Voor de uitzending van NOVA moet ik me melden in Star Hotel President bij het "feeding point" waarmee de aanwezige commentatoren rechtstreeks in de uitzending kunnen komen. Het mediacircus maakt hier overuren. Als negende sta ik geboekt na de correspondent van de BBC. Journalist Marcel van Roosmalen van HP/de Tijd stelt voor om in het kader van de "couleur locale" een motorhelm op te zetten voorafgaand aan de uitzending zodat ik eruit zie als een relschopper. De interviewer is Willem Lust, die zal zich dan rotschrikken. Ik voel daar vanzelfsprekend niets voor en adviseer hem om dit vooral zelf te doen. Hij zet de helm inderdaad op maar blijft zelf wijselijk bij de camera vandaan. Eerder op de avond had zijn fotograaf Martijn van de Griendt me al op de foto gezet met de knappe jonge Turkse communiste Ozlem Can en probeerde hij me bij het hek op een dusdanige manier te fotograferen dat het leek alsof ik tot de relschoppers behoorde. In het laatste geval beweerde hij dat er geen rolletje in de camera zat, maar die grap kennen we natuurlijk.

23:00 uur
Het is niet meer gelukt om de mensen van Rifondazione Comunista te ontmoeten. Ze bevinden zich aan de andere kant van het afgesloten gebied en kunnen me zo snel niet meer bereiken. Ik neem samen met Marco Visscher een taxi naar de Via 5 Maggio in het westen van Genua, waar mijn huurauto geparkeerd staat. Van daaraf rijden we naar het dorpje Camogli, waar ik in hotel Augusta een kamer gereserveerd heb. Marco is op de bonnefooi en hoopt daar ook te kunnen overnachten. Na aankomst blijkt het hotel volgeboekt en ook in de hele omgeving is alle accommodatie vergeven. Uiteindelijk mag hij van de hoteleigenaar in mijn kamer zijn slaapzak uitrollen. Voor we gaan slapen kijken we nog even naar CNN om een indruk van de top en de demonstratie te krijgen. Zoals we vreesden overheerst de aandacht voor de rellen. Om middernacht gaat het licht uit.

Zaterdag 21 juli

9:00 uur
Na het ontbijt weer met de auto naar Genua.Vlak buiten Camogli belt vriendin Jacqueline om te horen hoe het tot dan gaat. Ze vond dat ik wat aarzelend was overgekomen in NOVA. We moeten het kort houden omdat de weg slingert en ik nog langer mee moet.. Voor de stad kopen Marco en ik beiden een stadsplattegrond, wat gisteren niet lukte omdat alles dicht was. Er hangt nu een geheel andere sfeer. Toen was het de dag van de blokkade, nu van de massademonstratie. De verwachting is dat deze dag aanzienlijk vreedzamer zal verlopen. We komen een groot aantal groepen tegen op weg naar het centrum: afgevaardigden van vakbonden, kerken, milieubeweging. Zelfs een aantal mensen met kinderen. Hopelijk gaat hier een corrigerende werking vanuit op de relschoppers.

11:00 uur
Na aankomst in het centrum belt Business News Radio, de zender die een steeds serieuzer concurrent van Radio1 aan het worden is. Bij de eerdere toewijzing van de radiofrequenties hebben ze mazzel gehad: een andere nieuwszender (die alleen nog op papier bestaat) Nieuws FM van Martin Bosma, bestrijdt BNR te vuur en te zwaard maar heeft nog geen plek op de kabel weten te krijgen. Business News zit in Amsterdam; doet veel business maar vooral veel news.
Ze krijgen altijd iedereen te spreken.

13.00 uur
Na een stevige wandeltocht komen we aan bij het meetingpoint. Er schijnen zo'n 100.000 demonstranten naar de stad te zijn gekomen. De demonstratie gaat om twee uur starten. Het is bloedmooi weer. We wachten dus nog even.

14:00 uur
Ik stel me op langs de kant van de weg voordat de demonstratie langs komt. Even later komt een lange stoet recht op me af. Het is een bonte verzameling mensen, veel politieke partijen, een grote groep studenten, allemaal in geel gekleed, er zijn arbeiders verzamelt door hun vakbonden, communisten en socialisten uit Italië en Griekenland (KKE) en zelfs Koerden die de bijeenkomst aangrijpen om te demonstreren voor een onafhankelijk Koerdistan. Ook zie ik een spandoek met de tekst "Sicilië is geen Italie" Volgens mij was dat niet het hoofdthema van deze protestbijeenkomst maar goed.

Vijfennegentig procent ziet er uit als vreedzaam activist, vijf procent heeft al bij voorbaat een zakdoek voor de mond of draagt een brilletje of gasmasker en een helm. Even ervoor heb ik een gesprek voor het NOS Journaal met Marc Leijendekker, correspondent in Italië. Hij praat me bij over wat er gisteren gebeurd is, over de jongen die is doodgeschoten door de politie. Het blijkt te gaan om de zoon van een Italiaanse vakbondsleider. Hij verspreekt zich even als hij zegt dat de jongen door de politie is vermoord. Hij verruilt dat woord gauw door 'gedood'. De betrokken agent is in staat van beschuldiging gesteld maar er wordt al over 'noodweer'gesproken. Vat voorspelt veel over de afloop van het onderzoek. Waar een rechtse regering al niet toe kan leiden. Die Berlusconi is natuurlijk zo fout als het maar kan en heeft daarbij via zijn imperium ook nog grote invloed op de media.

Later belt partijsecretaris Tiny Kox die van de berichten in de media niets heeft meegekregen omdat hij een vergadering van het partijbestuur had. Ik praat hem bij over de activiteiten tot dusverre.

15:00 uur
Telefonisch zoek ik contact met leden van onze zusterpartij Rifondazione. We gaan proberen elkaar te treffen langs de route. Ze lopen nu nog op de Corso Italia terwijl ik al bij de Corso Torino ben. Dat is in het huidige tempo van de stoet zo'n twintig minuten wachten. In de demonstratie lopen veel verschillende groepen mee. Zo komt er een grote groep studenten voorbij die allemaal in het geel zijn gekleed. Er gaat een geluidswagen aan vooraf en een jongen scandeert leuzen die door de groep worden herhaald. Dat zien we in Nederland helaas niet meer: studenten die gezamenlijk en in grote getale de straat op gaan om te demonstreren voor of tegen iets dat niet direct met hun eigen belang heeft te maken. Die tijd lijkt bij ons (voorlopig?) voorbij. Ook komt er een man met een koe voorbij. Het is me niet duidelijk waar hij tegen demonstreert. Het landbouwbeleid? Het voedselbeleid? De honger? Mijn Italiaans is beperkt en zijn antwoord begrijp ik niet helemaal. Het enige dat ik eruit kan opmaken is dat het om 'mangare' oftewel eten gaat. Aansluitend komt er een groep Koreanen voorbij die een spandoek meedragen tegen het neo-liberale beleid van de grote industrielanden. Dat is van belang aangezien Zuid-Korea altijd als voorbeeld genoemd wordt van een land dat de zegeningen van de vrijhandel heeft genoten. Ook onze staatssecretaris Ybema (D66) noemt steeds Zuid-Korea en Maleisië als succesvolle voorbeelden. Maar juist deze landen hebben de afgelopen decennia hun binnenlandse markt afgeschermd voor Westerse concurrentie met importtarieven, quota, kortom alles wat de WTO verboden heeft. Overigens hebben ook de drie grootste industrielanden ter wereld, de VS, Japan en Duitsland zich achter torenhoge tariefmuren geïndustrialiseerd Het verhaal van Ybema klopt dus niet.

Het contact met de internationaal secretaris van Rifondazione wordt echter verbroken. De verbinding is in het centrum van Genua erg slecht. Ik wacht ruim een half uur en realiseer me dat de groep nu met zekerheid voorbij moet zijn gekomen. Inmiddels zie ik de groep Nederlandse demonstranten voorbij komen en ik besluit met hen mee te lopen. Enkelen van hen ken ik al veel langer. Sommigen wonen net als ik in Amsterdam-Oost. Het gerucht gaat dat de top is afgeblazen uit respect voor de dode die gisteren is gevallen. Dat vindt iedereen een goede zaak, maar het bericht wordt niet bevestigd.

Via de radio hoor ik dat een deel van de stoet heeft geprobeerd een andere richting uit te lopen waardoor een relletje is ontstaan. De autonomen en anarchisten, zo noemen ze zichzelf, slagen er weer in een rustige demonstratie in een rel te veranderen. Van de rel zelf merken we niets. Wel zien we een helicopter in de omgeving van het meeting point cirkelen.

16:00 uur
De collega's van Rifondazione kan ik ook later niet meer bereiken, aangezien mijn gsm in het centrum onbruikbaar blijft. Kennelijk komt het door de hoeveelheid telefoons die tegelijkertijd worden gebruikt. Veel Italianen kunnen overigens wel bellen. Het ligt dus aan het netwerk waar KPN een contract mee heeft. Al eerder heb ik vast moeten stellen dat de partners van KPN in het buitenland niet de service leveren die we in eigen land van KPN zijn gewend.

Aangekomen bij het eindpunt van de demonstratie worden er toespraken gehouden en wordt muziek gemaakt. Ook wordt er een verklaring afgelegd waarin het geweld van de politie gisteravond veroordeeld wordt. Ik schiet enkele aardige foto's voor ons ledenblad de Tribune. De groep Nederlandse demonstranten verzamelt zich en één van hen geeft een interview aan de cameraploeg van NOVA. Het ziet er allemaal zeer strijdbaar uit terwijl het tegelijkertijd een vreedzame indruk maakt. Ze blijven nog even bij het eindpunt. Ik neem afscheid van ze en besluit terug te keren naar het meeting point. Onderweg kom ik vast te zitten tussen relschoppers en oproerpolitie die met traangas probeert de stenengooiers uit elkaar te drijven. Het traangas doet zeer aan mijn luchtwegen en bijt in mijn verbrande gezicht; de hele dag buiten heeft mijn gezicht zo rood als een kreeft gemaakt, maar wie denkt er ook bij dit soort dingen aan zonnebrandolie…

Via een omweg kom ik aan de andere kant van de relschoppers. Het is een kleine groep die containers omgooien, met flessen werpen en de politie uitdaagt. Ik vertrek snel omdat ik geen zin heb tot deze groep gerekend te worden. Ik loop terug naar de auto die aan de andere kant van de straat staat en rijd naar het centrum om te kijken wat daar is gebeurt. Ik zie een tiental auto's op hun kop, uitgebrand. Een spoor van vernielingen loopt door het centrum. De schade is gigantisch. Jammer, want deze beelden zullen domineren in de berichtgeving. Ik hoop dat iedereen doorheeft dat het gaat om twee heel verschillende groepen; één grote groep die vreedzaam wil betogen en een kleine groep relschoppers.

Bij het meeting point kijk ik of de Nederlandse demonstranten er nog zijn, maar die zijn al per bus vertrokken. Op weg naar het hotel pik ik een aantal liftende demonstranten op die ik bij de oprit van de snelweg naar La Spezia afzet. Even later arriveer ik bij het hotel waar Marco al is aangekomen. Hij heeft de bus gepakt naar Recco en heeft van af daar de laatste twee kilometer gelopen. Hij heeft ook al gegeten, iets wat ik nog moet doen. Ik douche me snel en ga naar het haventje van Camogli dat op tweehonderd meter van het hotel ligt. Ik bestel pasta con vongole, oftewel mosselen. De pasta drijft in de olijfolie en glijdt probleemloos naar binnen.

24:00 uur
Ik kijk even naar CNN waar ik president Bush dezelfde riedel als altijd hoor afsteken. Hij zegt dat de demonstranten met hun acties de arme landen geen plezier doen. De Franse president Chirac heeft een beter verhaal. Hij veroordeelt het geweld maar zegt tegelijk dat de leiders van de G8 open moeten staan voor de kritiek van de vreedzame demonstranten. Dat lijkt de winst van een dag demonstreren met meer dan honderdduizend mensen; de moeite waard dus. Vermoeid val ik met het licht aan in slaap.

Zondag 22 juli

10:00 uur
Marco en ik zijn klaar voor vertrek. Na het ontbijt drinken we nog even iets aan de voet van de kerktoren, waarna we met de auto vertrekken naar Milaan. Onze missie is geslaagd: nog nooit was er zo'n breed verzet tegen het neoliberale beleid van de grote acht industrielanden en meer dan ooit zullen de leiders van de G8 zich moeten verantwoorden voor dat beleid.

Was getekend,

Harry van Bommel

Zie ook Van Bommels opinieartikel: Argumenten tegen globalisering belangrijker dan beelden rellen.