Weeklog Kartika Liotard: oost, west, asbest

Goor
Ik woon zelf in de Achterhoek. Vlakbij Goor waar de Eternitfabriek staat. Mijn persoonlijke betrokkenheid bij de slachtoffers van asbest is groot. Ik heb er in het verleden dan ook veel energie in gestoken. Het is een grensoverschrijdend probleem. Tijdens mijn eerste periode in het Europees Parlement hebben we er in 2005 een grote conferentie aan gewijd in Brussel. Onze brochure van toen (pdf). En ook bijvoorbeeld in 2006 in Amsterdam was er een conferentie waar ik mocht spreken. Eternit is een multinational, asbestproblemen zijn ook multinationaal en het is noodzakelijk dat het asbestverzet tegen Eternit ook multinationaal georganiseerd is. In noord, zuid, oost en west.

Sanering
Asbest is een delfstof die veel in de bouw is gebruikt. Het is handig materiaal, goedkoop, prima brandwerend, goed isolerend maar ook: uiterst kankerverwekkend. Het zat bijvoorbeeld in het grote Berlaymontkantoor van de Europese Commissie in Brussel. Weet u het nog? Dertien jaar duurde de asbestsanering. Pas in 2004 was het er weer veilig voor de duizenden euroambtenaren.

Megaproces
Waar ik bij ons weinig over hoor en lees, is dat sinds 10 december in Italië een mega-asbestproces plaatsvindt. Al sinds de jaren zestig zijn de dodelijke gevaren van het inademen van asbestvezeltjes bekend, maar multinational Eternit bracht zijn werknemers en omwonenden nog jarenlang in aanraking met de dodelijke stof. Niet alleen bij ons, ook in Italië vielen en vallen nog honderden zo niet duizenden doden. De leiding van Eternit wist van deze stille dood, maar beschouwde dat in haar streven naar winst als onvermijdelijke gevolgschade.

Tijd rekken
De Belgische baron Jean Louis De Cartier de Marchienne en de Zwitserse miljardair en industrieel Stephan Schmidheiny waren de baas over Eternit Italië. Nu staan ze in Turijn terecht wegens het plegen van een ‘disastro doloso’, een juridische term die gaat over aansprakelijk zijn voor een opzettelijke ramp. Het is een term die het midden houdt tussen doodslag en moord. Als ze het proces weten te rekken - en dat lukt ze - zal de eventuele gevangenisstraf de beide oude mannen minder ademnood opleveren dan de trage verstikking die zij 1.600 Italianen hebben bezorgd. Het wordt het koppel aangerekend dat zij geen enkele beschermingsmaatregel troffen, ondanks dat zij voorkennis hadden van het gevaar. Het asbest trof niet alleen ‘eigen’ werknemers, maar ook omwonenden die het opwaaiende stof hebben ingeademd. En om huisgenoten en kinderen die thuis besmet werden via minieme vezeltjes op werkkleding.

Erfenis
Nog wekelijks krijgt er in Italië iemand rond een fabbrica del cancro de diagnose mee dat hij of zij mesothelioom heeft. Kankerfabriek wordt Eternit in het plaatsje Casale Monferrato dus genoemd. Typ de woorden casale monferrato eternit in op YouTube en griezel van de troosteloze erfenis van kapitalistische woekeraars…

Het is stil...
Het megaproces in Turijn - bijna drieduizend werknemers van vier asbestfabrieken klagen Eternit tegelijk aan - wordt gevolgd door busladingen vol met slachtoffers en nabestaanden. Op 25 januari was er een tweede zitting en de volgende is 8 februari.
De Belgische pers volgt het Italiaanse megaproces wel. In Nederland is het stil. Het wordt misschien tijd om als SP weer eens een asbestconferentie te organiseren? In alle windstreken verdient het asbestprobleem onze aandacht. Met een variant op de lokale verkiezingsslogan van de SP: Aandacht van mij. Van jou. Van ons allemaal.