‘Stop Business as Usual’

De actie was het sluitstuk van een ochtend, waarin Dennis de Jong, SP-fractievoorzitter in het Europees Parlement, eerst een persbriefing verzorgde. Hier presenteerde hij zijn tien-puntenplan dat pleit voor meer duidelijkheid over het lobbycircus en voor het terugdringen van de invloed van de grote bedrijven, ten gunste van meer invloed van andere groepen, zoals de werknemers, de consumenten en het midden- en kleinbedrijf (MKB). De Jong hield dit pleidooi samen met vertegenwoordigers van de Europese consumentenorganisaties en het MKB, en met een vertegenwoordiger van lobbywaakhond ALTER-EU.

Aansluitend vond de eerste bijeenkomst plaats van de coalitie van Europarlementariërs die zich sterk willen maken voor lobbytransparantie. Samen met een Deense en Luxemburgse Europarlementariër had de SP eurofractie het initiatief genomen voor deze bijeenkomst. Daarbij ging het in de eerste plaats om verplichte registratie van lobbyisten. Wie zijn deze lobbyisten, welke belangen vertegenwoordigen ze, hoe komen ze aan financiering en waar geven ze hun geld aan uit? Vanuit het Europees Parlement bestaat de wens van verplichte registratie al langer, maar de Europese Commissie vindt een vrijwillige registratie voldoende. Dennis de Jong: "De Commissie is al blij dat een kwart van de lobbyisten zich hebben geregistreerd. Ik vind dat helemaal geen goed resultaat en het toont aan dat een verplicht register echt nodig is".

Tijdens de bijeenkomst kwamen ook maatregelen aan de orde die het Europees Parlement nu al kan nemen, zonder te wachten op beweging van de Europese Commissie. Zo wil De Jong Europarlementariërs uitnodigen een gedragscode te ondertekenen waarin ze verklaren geen zaken te zullen doen met niet-geregistreerde lobbyisten. Verder wil hij paal en perk stellen aan alle reclame door commerciële instellingen binnen het gebouw van het parlement: iedere dag is er wel een borrel, receptie, tentoonstelling of optreden waarbij een van de grote bedrijven zich presenteert. Daar moet een einde aan komen. Ook zouden parlementariërs geen grote cadeaus van bedrijven meer mogen aannemen. ´Meer dan 50 euro kan echt niet´ aldus De Jong die zich erover verbaast dat geschenken van meer dan 50 euro weliswaar openbaar moeten worden gemaakt, maar niet verboden zijn. ´Het is allemaal te vrijwillig en te vrijblijvend´ aldus De Jong.

Tenslotte vraagt de SP eurofractie aandacht voor de 1000 expertgroepen die de Commissie heeft ingesteld: deze groepen hebben officieel een adviserende functie, maar in de praktijk hebben ze grote invloed. De grote multinationals hebben geld en mensen zat om in al deze groepen goed vertegenwoordigd te zijn. Dat ligt anders voor vertegenwoordigers van bijvoorbeeld milieu- of consumentenorganisaties of voor kleinere bedrijven. De SP wil van de Commissie inzicht in de precieze samenstelling van deze vaak geheime groepen en eist snel maatregelen om de samenstelling veel evenwichtiger te maken.

De activiteiten zijn een aftrap voor een permanente campagne. De coalitie van parlementariërs die zich inzet voor lobbytransparantie wordt steeds verder uitgebreid. Ook zal de SP eurofractie ervoor zorgen dat de andere deelnemende parlementariërs scherp gehouden worden en dat in de komende tijd concrete resultaten geboekt gaan worden. Een van de eerste stappen is een kritische ondervraging van de kandidaat-commissarissen, begin januari 2010.