www.sp.nl/emileroemer

Homepage SPSlash Emile Roemer

Zoeken in /emileroemer

Lees Emile

Tot hier 
en nu verder

Op Twitter
sp.nl/Emile Roemer

'Als we terugkijken op 2011, waar is Rutte dan trots op?'

24-05-2012 • Vandaag debatteerde de Tweede Kamer over het kabinetsbeleid tijdens 2011. Op verantwoordingsdag blikt de Tweede Kamer terug. Lees hieronder de inbreng van Emile Roemer.


2011, hét jaar dat de VVD/CDA/PVV coalitie het voor het zeggen had. Dat jaar geeft een heel duidelijk beeld van de gevolgen van rechts beleid.

Als je dan kijkt waar we nu staan, dan is de economische crisis verdiept, de tegenstelling in de samenleving vergroot en het vertrouwen van mensen in de politiek geschaad. Van harte gefeliciteerd. Onderwijzers, verpleegkundigen, agenten en al die andere burgers die gewoon hun werk willen doen, worden voortdurend lastiggevallen met controlegekte en bureaucratie - en moeten elke cent verantwoorden. Maar het laatste woord over tientallen miljarden euro in een Europees noodfonds geven we zo uit handen. En dat maakt het eigenlijk nog bitterder, zo kort vóór de verkiezingen.

De regering legt vandaag verantwoording af over de toestand waarin ze ons land heeft gebracht. Het is alweer vier jaar geleden dat de bankencrisis in Amerika begon oversloeg naar Europa - en naar ons land. Dat zorgt ervoor dat we iedere dag weer heel moeilijke beslissingen moeten nemen. Terwijl het vertrouwen van mensen in de economie historisch is laag, evenals het vertrouwen in de politiek.

2011 was het enige jaar, en als het aan mij ligt ook het laatste jaar, dat echt helemaal voor Premier Rutte en zijn team was. Van begin tot einde konden de rechtse vingers worden afgelikt. Blijkbaar waren er genoeg vingers om het een jaar vol te houden, daarna moesten de handjes snel worden teruggetrokken. En wat heeft het kabinet nu eigenlijk bereikt? Als ik om me heen kijk in het land, dan zie ik toch vooral een treurige stemming.

Bijzonder hard zijn wij geschrokken van het rapport van de kinderombudsman. Hij maakt zich grote zorgen over een half miljoen kinderen in ons land die in armoede opgroeien. Ik weet nog heel goed wat de premier zei, eind 2011: ‘Armoede bestaat niet in Nederland.’ Mag ik vandaag een reactie van de premier op de uitspraken van de ombudsman? Wat vindt hij er nu van dat we zoveel kinderen met zo’n grote achterstand laten beginnen? Of laat hij het er maar bij dat mensen nu eenmaal niet dezelfde kansen krijgen in ons land? En dat armoede nu eenmaal van generatie op generatie wordt overgedragen?

En voorzitter, in 2011 kwamen weer meer mensen zonder werk te zitten. Vooral de mensen die het meest kwetsbaar zijn: oudere werknemers bijvoorbeeld. Maar ook voor zelfstandigen was het een heel zwaar jaar. Het ging slecht bij het midden- en kleinbedrijf, in de bouw en ook bij veel kleine winkeliers. Waarom heeft het kabinet met een VVD-premier deze mensen in de kou laten staan? Graag een reactie van de premier.

We zien ook dat in 2011 mensen vaker de premie voor hun zorgverzekering niet konden betalen; een toename van 36.000 mensen naar 282.000!
(En met de nieuwe plannen van het Catshuis en van Kunduz wordt het alleen maar moeilijker, vooral voor mensen die de zorg het hardst nodig hebben. Die moeten wéér meer eigen risico ophoesten, zij moeten opnieuw de rekening betalen.)

Het kabinet denderde intussen door met het uit handen geven van de verantwoordelijkheid voor de zorg. Alleen, het werkt niet. Kijk naar de resultaten van 2011 bij de indicatiestellingen voor de AWBZ. Volgens de Rekenkamer is er nu veel meer toezicht nodig, omdat er weer van alles mis gaat. De Rekenkamer zegt: het is ‘niet voldoende gewaarborgd dat de patiënt de juiste zorg krijgt en dat de kosten van de zorg beheersbaar blijven’. Daar ga je weer! Nu is door ’t beleid van dit kabinet extra toezicht nodig - en dat kost op zijn beurt weer heel veel geld. Wat is de reactie hierop van de premier?
De tweedeling in de zorg is het afgelopen jaar vergroot. Juist als je wilt dat mensen die ziek zijn ook waardevol mee kunnen doen en hun bijdrage kunnen leveren, moet je ervoor waken dat je deze mensen niet uitsluit. Uitsluiten door ze hun recht op goede en betaalbare zorg te ontnemen. Waarom heeft de premier in 2011 niet ingegrepen en wat is nu zijn opvatting over deze verdere tweedeling?

Voorzitter, tijden van crisis vragen nieuwe creativiteit. Die nieuwe kennis en verfrissende ideeën zitten bij onze jongeren. Je zou dus verwachten dat een minister van Onderwijs kinderen en jongeren met toewijding zou willen voorbereiden op de toekomst. Maar ook hier zien we dat het afgelopen jaar juist dáár klappen werden uitgedeeld. Voor studenten die wat meer tijd nodig hebben bedacht het kabinet de studieboete van maar liefst 3.000 euro. Maar ook deeltijdstudenten die uiteraard altijd langer doen over hun studie krijgen deze boete. Waarom wil de premier bewust het risico nemen dat veel studenten vroegtijdig stoppen met studeren?

De lerarensalarissen werden bevroren en de Kunduz-coalitie gaat hier ijskoud mee door. Tegelijk organiseerde het kabinet verdeeldheid op scholen, door een klein groepje leraren via prestatieloon wel meer geld te beloven. Kan de premier uitleggen hoe de kwaliteit van de leraren in 2011 is toegenomen, met die plannen voor prestatiebeloning, met die onrust op scholen over dreigend ontslag?

De regering hoort de hoeder te zijn van de publieke sector, maar stelde zich eerder op als vijand dan als vriend. Agenten zagen de werkdruk toenemen, maar kregen wel te horen dat ze in de toekomst met nog wel wat minder mensen toe zouden kunnen. Door het schrappen van banen op politiebureaus zijn agenten voortaan gedwongen om niet minder, maar meer tijd achter hun computer door te brengen. Geen blauw op straat, maar blauw op de schop. Dit was echter niet de belofte van ‘t kabinet? Graag een reactie.


Ik spreek zoveel mensen in de zorg die echt liefde hebben voor het vak, maar totaal zijn opgebrand. Veel te veel energie is gaan zitten in het overleven van de bureaucratie - en niet kunnen doen waar ze eigenlijk voor zijn. En wat te denken van werknemers bij bedrijven die ooit publiek waren en nu de markt zijn opgeschopt? Mensen in de post bijvoorbeeld, of bij vervoersbedrijven. We kijken terug op een jaar vol met acties en verzet. En er waren successen, zoals voor de schoonmakers - op wie ik nog altijd enorm trots ben. Maar mijn vraag is: is de premier er trots op dat de baan van de postbode, een gewaardeerd beroep, is verworden tot een uitgeklede pulpbaan? En graag een reactie op de kwaliteitsvermindering van de postbezorging.

Voorzitter, als de economie hapert, moet je niet minder, maar juist meer werk maken van vergroening en het verduurzamen van de samenleving. Zelfs de premier leek een tijdje terug aangestoken door het vuur op GroenRechts. En toch slaagde het kabinet er in het afgelopen jaar niet in om ook maar in de buurt te komen van haar eigen doelen. Het bleef alleen bij mooie woorden. Nederland was ooit koploper in de wereld als het ging om het beschermen van natuur, milieu en volksgezondheid. Die koploperspositie hebben we nu verkwanseld. Mexico, Botswana, Hongarije of Turkije, ze doen het allemaal beter dan Nederland. Wat vindt de premier daarvan?

Overal raken we in de achterhoede, behalve in het niet halen van waterkwaliteitdoelen, daar staan we op nummer 1! Deze regering brak de Nederlandse milieuwetgeving verder af, stuurde de milieu-inspectie met vakantie en haalde de doelen voor klimaat en energie niet. Vindt de premier dat achteraf niet onacceptabel?

Ondanks de stoere taal van de ferme mannen op Veiligheid en Justitie, is het resultaat daar toch wat magertjes. Als je de persberichten moet geloven, was er elke week wel reden voor feest: Nederland zou eigenlijk geen crimineel of overlast meer moeten kennen. Minimumstraffen, illegaliteit strafbaar stellen, hardere aanpak misbruik. En vergeet niet de coffeeshops en de dierenpolitie. Maar waar hebben al die plannen toe geleid? Ik vraag het de premier: noch ik, noch de Rekenkamer heeft gevonden wat door u is beloofd. Hoe kan dat? Graag een reactie?

Voorzitter, ik rond af. Ik ben begonnen met een opmerking over de bankencrisis in Amerika, die oversloeg naar Europa. Deze crisis is niet uit de lucht komen vallen, geen natuurramp. Deze crisis is het gevolg van onverstandige beslissingen van politici en bestuurders in het verleden, waardoor samenwerking in Europa niet is bevorderd, maar bijna onmogelijk is geworden. Europa is misbruikt om toezicht in de financiële sector af te schaffen, waardoor bankiers en speculanten hun gang konden gaan. Europa is ook misbruikt om sociale zekerheid af te breken en publieke voorzieningen in de uitverkoop te doen, waardoor de samenleving onder druk staat. En Europa wordt nu opnieuw misbruikt om tientallen miljarden in een fonds te stoppen dat de economie niet zal helpen, maar het vertrouwen in de politiek wel zal beschadigen.

Als de premier nu terugkijkt, wat heeft hij dan geleerd? Denkt hij nog steeds dat de markt alle problemen kan oplossen? Of heeft hij nu ingezien dat de politiek verantwoordelijkheid moet nemen voor de samenleving? Eerder vroeg ik deze premier naar zijn visie op de samenleving. Toen vertelde hij een verhaal over handel en geld verdienen. Heeft hij ondertussen gezien dat de samenleving meer is dan een markt? Dat politici ook moeten investeren in de samenleving? Om te voorkomen dat de verschillen te groot worden en mensen uit elkaar groeien? En te voorkomen dat mensen vooral aan zichzelf denken en niet omkijken naar elkaar?

Vz, Het is goed dat de premier nu verantwoording aflegt voor het enige volledige jaar waar hij verantwoordelijk voor was. En ik reken dan ook op uitgebreide antwoorden.

Tot slot: Als we nu terugkijken op het jaar 2011: Waar is de premier nou eigenlijk trots op?


Moed College
Studio SP
top