Dossier Privatisering energiebedrijven

Ook de energievoorziening is niet gevrijwaard van het neoliberale denken. Onder leiding van de Paarse kabinetten wordt in 1998 de energiemarkt voor grootverbruikers geliberaliseerd. In 2003 volgt de markt voor de kleinverbruikers. Hiermee wordt het mogelijk gemaakt dat nieuwe of buitenlandse energiebedrijven actief kunnen worden in Nederland en dat energiegebruikers kunnen overstappen naar een andere energieleverancier. Dit alles zou lagere prijzen en betere service brengen.

Tot nu toe is van deze beloofde voordelen niets te merken. In de consumentenrubrieken staan energiebedrijven standaard in de klachtentop-10 en de energieprijzen zijn nog nooit zo hoog geweest.

In 2006 neemt de Tweede Kamer - onder zwaar protest van vakbonden en energiebedrijven die zich verenigen in Splitsing Nee - het principebesluit dat de energiebedrijven op termijn moeten worden gesplitst in een bedrijf dat zorg draagt voor de netwerken en een bedrijf dat energie produceert en levert. Minister van der Hoeven besluit in 2007 dat deze splitsing ook daadwerkelijk moet worden uitgevoerd. De SP stemt tegen.


Demonstratie tegen splitsingswet, februari 2006

De netwerkbedrijven moeten verplicht in overheidshanden blijven, maar voor de productie- en leveringsbedrijven geldt dit niet. De SP waarschuwt dat hiermee de weg wordt vrijgemaakt voor de privatisering van de publieke energiebedrijven Essent, Nuon, Eneco en Delta. Deze bedrijven zijn nu nog eigendom van provincies en gemeenten en dus in handen van de overheid, maar kunnen door de splitsingswet worden verkocht aan buitenlandse energiebedrijven of andere investeerders. Voor de SP is dit onbespreekbaar, omdat een belangrijke nutsfunctie als energievoorziening niet aan de vrije markt moet worden overgelaten. Commerciële partijen denken immers aan winst en aandeelhoudersbelang en hechten minder waarde aan duurzame energieproductie. De meerderheid van de Tweede Kamer is echter doof voor deze argumenten en denkt dat het zo’n vaart niet zal lopen.

De reacties van de provincies en gemeenten die aandeelhouder zijn van Essent en Nuon laten echter niet lang op zich wachten. In maart 2008 kondigt de gemeente Amsterdam aan haar aandelen NUON te willen verkopen, een aantal andere provincies en gemeenten volgen snel. Ook de aandeelhouders van Essent bereiken al snel overeenstemming om op zoek te gaan naar een geschikte kandidaat om het energiebedrijf over te nemen.

Begin januari 2009 kondigt RWE aan dat zij Essent over wil nemen voor 9,3 miljard euro. NUON meldt enige tijd lager dat het Zweedse staatsbedrijf Vattenfall het energiebedrijf wil overnemen.

De Provinciale Staten van Noord-Brabant nemen op 24 april een SP-motie aan die het provinciebestuur vraagt om Essent niet te verkopen.

• Kant: ‘Balkenende moet regie grijpen bij dreigende verkoop Essent en Nuon’
  Nieuwsbericht, 19 mei 2009
• Kant wil spoeddebat over negeren Kameruitspraak door Brabantse Staten
  Nieuwsbericht, 15 mei 2009
• Kant over Essent: 'Duiken kan niet meer'
  Nieuwsbericht, 14 mei 2009
• ‘Groene’ show van Essent en RWE is verleidingstruc
  Nieuwsbericht, 13 mei 2009
• Kant: 'Spoeddebat over negeren democratie bij verkoop Essent'
  Nieuwsbericht, 9 mei 2009
• Essent-top kiest voor bangmakerij om eigen hachje te redden
  Nieuwsbericht, 27 april 2009
• ‘Redding van Essent is begin van nieuwe koers’
  Nieuwsbericht, 25 april 2009
• Kant: "Essent gered. Nu Nuon en Eneco nog!"
  Nieuwsbericht, 24 april 2009
• Verzet tegen verkoop Essent en Nuon blijft groeien
  Nieuwsbericht, 23 april 2009
• Strijd tegen verkoop Essent gaat cruciale fase in
  Nieuwsbericht, 16 april 2009
• Haarlem moet aandelen Nuon vasthouden
  Opinie Agnes Kant, 27 maart 2009
• EU schrapt gedwongen splitsing energiebedrijven: blaas verkoop Essent en Nuon af
  Nieuwsbericht, 26 maart 2009
• ‘Nederlanders zijn geen melkkoe’
  Nieuwsbericht, 18 maart 2009
• Agnes Kant op bezoek bij energiebedrijf Delta
  Nieuwsbericht, 12 maart 2009
• Jansen: ‘Nuon en Essent worden verpatst’
  Nieuwsbericht, 11 maart 2009
• Nuon weigert deelname aan debatten over verkoop
  Nieuwsbericht, 6 maart 2009
• Nuon kan zelfstandig ook sterke speler zijn
  Opinie Agnes Kant, 6 maart 2009
• Speel het 'Grijp de graaiers' spel
  Nieuwsbericht, 27 februari 2009
• 'Verkoop Nuon kan belastingbetaler miljoenen kosten'
  Nieuwsbericht, 26 februari 2009
• Verkoop Nuon is volksverlakkerij
  Nieuwsbericht, 23 februari 2009
• 'De consument zal de prijs betalen voor het opslokken van Essent' (video)
  Nieuwsbericht, 17 februari 2009
• Demonstratie tegen verkoop Nuon in Leeuwarden
  Nieuwsbericht, 14 februari 2009
• Ze zijn nuts! -karavaan strijkt neer in Zwolle
  Nieuwsbericht, 12 februari 2009
• 'Nuon-centrale publiek bezit'
  Nieuwsbericht, 6 februari 2009
• Actie tegen verkoop van NUON van start (video)
  Nieuwsbericht, 31 januari 2009
• Kant lanceert actie tegen verkoop Nuon
  Nieuwsbericht, 30 januari 2009
• Pas op voor 'cashende' gedeputeerden
  Opinie Paulus Jansen, 30 januari 2009
• Nuon hoeft absoluut niet in de uitverkoop
  Opinie Agnes Kant, 29 januari 2009
• ‘Voorstanders verkoop Essent gebruiken onzinargumenten’
  Nieuwsbericht, 24 januari 2009
• Kamermeerderheid wil uitverkoop Essent niet blokkeren
  Nieuwsbericht, 20 januari 2009
• Boeteclausule in verkoopcontract Essent is chantage
  Nieuwsbericht, 20 januari 2009
• Kant: 'Essent is publiek bezit'
  Nieuwsbericht, 19 januari 2009
• SP lanceert actie ‘Essent verkopen? Ze zijn nuts!’
  Nieuwsbericht, 16 januari 2009
• Stroombedrijven horen nutsbedrijven te zijn
  Opinie Paulus Jansen, 15 januari 2009
• 'Regering moet uitverkoop Essent blokkeren'
  Nieuwsbericht, 13 januari 2009
• Energiebedrijven moeten publiek blijven
  Nieuwsbericht, 8 oktober 2008
• Meerderheid Nederlanders tegen verkoop energiebedrijven
  Nieuwsbericht, 26 september 2008
• CDA en PvdA laten klanten Essent in de kou staan
  Nieuwsbericht, 5 juni 2008
• Opschaling en privatisering Essent: ramp voor de klant
  Opinie Nico Schouten en Willy Lourenssen en Paulus Jansen en Leny Eijssen, 4 juni 2008
• Maatregelen nodig tegen dreigende uitverkoop Essent
  Nieuwsbericht, 3 juni 2008
• Verkoop aandelen NUON is dom
  Opinie Paulus Jansen, 31 maart 2008
• Verkoop NUON-aandelen door Amsterdam is onverantwoord
  Nieuwsbericht, 18 maart 2008
• Energiebedrijven dienen publiek te blijven
  Opinie Paulus Jansen, 25 januari 2008
• Senaat stopt verzet tegen opsplitsing energiebedrijven
  Nieuwsbericht, 4 juli 2007
• Provincies kunnen wél wat doen aan topinkomens bij Nuon en Essent
  Opinie Ronald van Raak, 24 februari 2007
• SP blij: Eerste Kamer trekt stekker uit splitsingswet energiebedrijven
  Nieuwsbericht, 15 november 2006
• Splitsingswet: Nederland wordt Gekke Henkie van Europa
  Nieuwsbericht, 13 april 2006
• Uitverkoop energiebedrijven op de helling
  Nieuwsbericht, 28 februari 2006
• Splitsing energiebedrijven kost huishoudens 100 euro per jaar
  Nieuwsbericht, 14 februari 2006
• "Splitsing energiebedrijven is een slecht idee"
  Nieuwsbericht, 2 februari 2006
• Blunder vrije energiemarkt wordt steeds duidelijker
  Opinie Jan Marijnissen, 9 september 2003
• Privatisering energiemarkt per definitie slechte zaak
  Opinie Arda Gerkens, 30 augustus 2002
• Rapport: De uitverkoop van de energie
  Wetenschappelijk bureau, 6 juni 2001
• Herbezinning privatisering elektriciteitssector noodzakelijk
  Opinie Bob Ruers, 23 februari 2001