Kant eist stopzetting schimmige vergoedingen voor geneesmiddelenonderzoek

SP-Kamerlid Kant vraagt minister Borst een einde te maken aan de duistere wereld van de vele en soms hoge vergoedingen die de industrie betaalt aan artsen voor geneesmiddelenonderzoek.
Kant: "Er is geen enkel zicht op de vergoedingen. Achter gesloten deuren vinden soms deals plaats waar niemand weet van heeft. Vergoedingen kunnen in de zak van de specialist verdwijnen en wangedrag uitlokken. Zoals nu bij een cardioloog uit Zevenaar, die declaraties deed voor onderzoek met patiënten die niet bestonden of in werkelijkheid niet in het onderzoek betrokken waren. Bovendien kan met vergoedingen de onafhankelijkheid van de onderzoeker worden aangetast. Maar het meest ernstige is dat de financiële verwevenheid tussen industrie en specialisten risico's kan opleveren voor de patiënten. Ik vind dat directe relaties tussen farmaceuten en voorschrijvers verboden moeten worden en vergoedingen sowieso openbaar en getoetst moeten worden."

Kant heeft dit al eerder bij de minister aangekaart. Naar aanleiding van de fraude-zaak in Zevenaar heeft ze de minister van VWS de volgende vragen gesteld.

1. Bent u op de hoogte gesteld van de frauduleuze praktijken van een voormalig cardioloog van het Streekziekenhuis Zevenaar die deelnam aan een onderzoek van Novartis naar de effecten van het geneesmiddel Lescol ? (1)

2. Is het waar dat de cardioloog per patiënt 100 gulden kreeg in ruil voor het noteren van de effecten van het geneesmiddelen en hierbij patiënten verzon of patiënten opvoerde bij wie hij in werkelijkheid het middel niet voorschreef? Zo ja, welke stappen kan de inspectie voor gezondheidszorg ondernemen?

3. Heeft de cardioloog de namen van de patiënten doorgegeven aan Novartis? Zo ja, heeft dit bedrijf hierom gevraagd?

4. Waren de betrokken patiënten in dit onderzoek ervan op de hoogte dat ze deelnamen aan een onderzoek?

5. Heeft de cardioloog foutieve informatie over het gebruik van Lescol in de patiëntendossiers vermeld hetgeen kan leiden tot risico's voor de betreffende patiënten?

6. Erkent u dat door directe financiële prikkels niet is uit te sluiten dat patiënten een middel onnodig krijgen voorgeschreven oftewel niet het voor hen meest adequate middel krijgen voorgeschreven?

7. Is het betreffende onderzoek getoetst door een medisch-ethische toetsingscommissie, voldoet dit onderzoek aan de voorwaarden voor goed wetenschappelijk onderzoek en is hier mogelijk ook sprake van reclame-activiteiten?

8. Ging het in dit onderzoek om een contract dat afgesloten was door de cardioloog en Novartis, was dit contract bekend bij de ziekenhuisdirectie of de medisch ethische toetsingscommissie?

9. Erkent u het gevaar dat financiële belangenverstrengeling tussen farmaceutische industrie en specialisten risico's kan opleveren voor de betrokken patiënten? Zo ja, bent u van mening dat een directe relatie tussen farmaceutische industrie en specialisten bijvoorbeeld het afsluiten van contracten uitgesloten dient te worden en bent u bereid hier maatregelen voor te treffen?

10. Bent u van mening dat vergoedingen op z'n minst bekend en transparant dienen te zijn bij bijvoorbeeld de ziekenhuisdirectie om dit soort wangedrag te voorkomen?

11. Bent u van mening dat de medisch ethische toetsingscommissie vergoedingen in haar beoordelingen dient mee te nemen om te voorkomen dat de onderzoekende arts zodanig wordt beïnvloed dat de kwaliteit van het onderzoek en de veiligheid van patiënten in gevaar dreigen te komen?

12. Bent u bereid dit te wettelijk te regelen en tevens aan te dringen op opname hiervan in de nieuwe Europese richtlijn over klinisch geneesmiddelenonderzoek? (2)

(1) Gelderlander 2 april
(2) Kamervragen Kant 98/99, nr 420

• Dossier Farmaceutische industrie