Bescherm de pensioenen

“Pensioenfondsen beheren het geld dat werknemers en werkgevers opzij zetten voor het pensioen van mensen in Nederland. Over dit geld ontvangen zij rente en rendementen van beleggingen. De inkomsten en de toekomstige verplichtingen moeten in balans zijn, zodat iedereen straks van zijn welverdiende pensioen kan genieten. Volgens de berekeningen is dit nu niet het geval. Hun zogeheten dekkingsgraad is te laag.”

Dekkingsgraad? Leg uit!

“Stel je wil in 10 jaar sparen voor een nieuwe auto en je wil €20.000 sparen. Dan ga je berekenen hoeveel je per maand moet sparen en hoeveel rente je krijgt. Als de rente laag is dan moet je meer per maand sparen dan wanneer de rente hoog is. Bij pensioenfondsen werkt het ook zo. Het geld dat in kas is moeten zij vermenigvuldigen met een rente – de rekenrente – om te bepalen hoeveel geld er over 30 jaar in kas is en hoeveel premie betaald moet worden.”

Rekenrente? Het wordt steeds ingewikkelder.

Paul Ulenbelt

“Door de wereldwijde financiele crisis is de rente waarmee pensioenfondsen moeten rekenen gedaald tot een historisch dieptepunt van 2,7%. Ze kunnen hierdoor, op papier, niet voldoen aan toekomstige verplichtingen. Immers, 30 jaar lang 2,7% rente krijgen over een bepaald bedrag levert veel minder op dan 30 jaar lang 3,5% rente. In pensioenfondsen spreken we dan over miljarden euro's verschil. Bij sommige fondsen is door deze lage rekenrente de dekkingsgraad gedaald tot rond de 85%. Volgens de pensioenwet moeten de fondsen minstens een dekkingsgraad van 105% hebben.”

De pensioenfondsen hebben dus een probleem voor de wet? Wat is de oplossing?

“De dekkingsgraad van de pensioenen wordt dus bepaald door de rekenrente. Maar eigenlijk is er niemand in de wereld die verwacht dat de rente de komende 30 jaar zo laag blijft. Minister Kamp wil echter vasthouden aan deze regel, en de pensioenen van ouderen korten. De gedachte is dat er dan nu meer geld in kas blijft, zodat de dekkingsgraad op dit moment stijgt. Als je in plaats van historisch lage rente van nu, gaat rekenen met de gemiddelde rente van de afgelopen 10 jaar dan krijg je een heel ander – meer realistisch beeld – van de pensioenfondsen. Dan blijkt dat ze er allemaal eigenlijk prima voor staan. Bijkomend voordeel is dat wanneer de rente heel hoog wordt, zoals in de jaren negentig het geval was, de overheid en werkgevers niet zomaar een greep uit de kas bij de pensioenfondsen kunnen doen. De SP wil dan ook dat de rekenrente een gemiddelde rente wordt.”

Maar is het dan niet zo dat de pensioenfondsen verkeerd hebben gegokt op de beurs?

“De aandelen van pensioenfondsen waren door de crisis inderdaad veel minder waard geworden. Maar dat heeft zich alweer hersteld. De beleggingsresultaten van de pensioenfondsen zijn alweer hoger dan voor de crisis. De problemen waar we het nu over hebben worden vooral veroorzaakt door de rekenrente.”

Oké, maar waarom rekenen we dan met deze rente?

“Deze manier van rekenen is pas sinds 2006 ingevoerd. Hiervoor mochten de pensioenfondsen altijd met een rente van 4% rekenen. Wat de SP betreft is deze verandering in 2006 geen goede geweest en dat zijn veel economen en beheerders van pensioenfondsen ondertussen met ons eens.”

Het is crisis. Iedereen moet inleveren. Dan is het toch niet raar dat ook de gepensioneerden wat inleveren?

“Mensen die op dit moment met pensioen zijn, kunnen niet zomaar weer even een krantenwijkje gaan nemen. Zij zijn voor hun inkomen volledig afhankelijk van de pensioenfondsen en de AOW. Het zou ook niet eerlijk zijn om hen nu vragen in te leveren. Zij hebben in het verleden hard gewerkt voor hun welverdiende pensioen en wat de SP betreft moeten de omstandigheden zeer extreem zijn willen we de pensioenen gaan korten.”

En wat gebeurt er als de reserves van de pensioenfondsen toch verder dalen?

“Alvorens de pensioenen te korten zijn er nog andere oplossingen. Er kan bijvoorbeeld gekeken worden of de werkgevers kunnen bijstorten. Daarna kan gekeken worden of de premies kunnen worden verhoogd. Desnoods moet de regering na de banken de pensioenen redden. Maar een verlaging van de pensioenen is nog nooit gebeurd en mag nu ook niet gebeuren!”

Dus dan wordt het toch nog spannend de komende tijd?

“Ja, want als Kamp vasthoudt aan rigide regels zullen miljoenen gepensioeneerden gekort worden met 10% of meer op hun pensioen. Zo ver mag het niet komen. De Kamp-korting is niet nodig, de economie trekt aan in de toekomst, en als we de rekenrentes aanpassen dan hoeven de pensioenfondsen niet te korten. En onze pensioenfondsen kunnen wel tegen een stootje. Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben ze elke crisis overleefd, en zoals het er nu uitziet overleven ze deze ook.”