SP :: Verkiezingsprogramma 2006 :: Een beter Nederland voor hetzelfde geld

www.sp.nl

Een beter Nederland

Introductie

We zijn doorgaans best tevreden over ons eigen leven, onze persoonlijke welvaart en ons eigen welzijn, hoewel het velen van ons de afgelopen jaren zeker niet beter is gegaan. Tegelijk maken veel Nederlanders zich grote zorgen over de toekomst en zijn we ontevreden over de regering, de overheid en de samenleving. Nu is de tijd om die kloof te dichten.

Gewenst: meer solidariteit

We maken ons grote zorgen over de zorg, de sociale zekerheid en de veiligheid. We zien in de samenleving een gebrek aan waarden en normen en vrezen voor verdere afbraak van de sociale zekerheid. We hebben ook angst voor meer criminaliteit en etnische spanningen. En verwachten in de toekomst een samenleving die harder is en meer prestatiegericht, met minder onderlinge zorg en gemeenschapszin. De maatschappij die we verwachten lijkt steeds minder op de samenleving die we zouden willen. We willen betere zorg, meer veiligheid en garanties voor de sociale zekerheid. En we hopen vooral op méér solidariteit. De meeste Nederlanders leven het liefst in een samenleving die mensen bindt. Daaraan geven we verre de voorkeur, boven een prestatiemaatschappij met meer vrije markt en meer tweedeling.

Geconstateerd: veel onvermogen…

De kloof tussen wat we verwachten en wat we het liefst zouden willen, is in Nederland erg groot. Te groot, en dat leidt tot een schrikbarend laag vertrouwen van de bevolking in de politiek. Burgers zijn boos op het kennelijke onvermogen van de regering om de publieke moraal hoog te houden en het voorzieningenniveau in stand te houden. Het kabinet-Balkenende dat in 2003 aantrad, werd het minst populaire ooit. Volgens veel burgers regeerde het met de rug naar de mensen toe en deed het voortdurend wat zij níét wilden. Zoals het invoeren van een oneerlijke no-claim en ongewenste marktwerking in de gezondheidszorg, het afnemen van sociale rechten als VUT en prepensioen, het afschaffen van de WAO en het afschatten van mensen die afhankelijk zijn van een arbeidsongeschiktheidsuitkering, het loskoppelen van sociale uitkeringen en lonen, en het opdringen van een Europese Grondwet. De regering trok steeds haar eigen plan, hoezeer burgers ook hun protest lieten horen. Voorbeelden daarvan zijn de 400.000 mensen die naar het Museumplein trokken in de grootste vakbondsdemonstratie ooit, en het ‘nee’ van tweederde van de bevolking tegen de Europese Grondwet.

… en doorgeschoten schaalvergroting

Tal van sectoren van de samenleving hebben in de afgelopen periode te maken gekregen met enorme schaalvergroting. Hoe groter, hoe beter, was de leidende gedachte. De ene na de andere fusiegolf in het onderwijs, de gezondheidszorg, de volkshuisvesting, de nutsbedrijven en de werkvoorziening hebben we over ons heen gekregen. Maar de belofte dat die schaalvergroting zou leiden tot meer efficiency en lagere kosten, is niet waargemaakt – en ondertussen is de menselijke maat juist zoekgeraakt. Mensen voelen zich vaak behandeld als nummers en beroepskrachten zien zich weggezet door bureaumanagers die meer hebben met cijfers dan met mensen. De motivatie en de beroepseer van onderwijzers, verplegers, ambtenaren en politieagenten is zwaar onder druk komen te staan. De bizarre gevolgen van een uit de hand gelopen, onnodige en frustrerende bureaucratie, worden overal merkbaar. Logisch dat we ons voor de gek gehouden voelen en ons steeds minder baas weten over ons eigen leven en bestaan.

Een beter Nederland, voor hetzelfde geld

De SP neemt de mensen wél serieus. Wij vertrouwen erop dat veel kiezers zullen afrekenen met de partijen die verantwoordelijk zijn voor de ondoordachte uitverkoop en heilloze verbureaucratisering van Nederland. Maar afrekenen met het verleden is niet voldoende. Wat we vooral nodig hebben is een investeringsplan voor de toekomst. Wij willen Nederland een sociaal en duurzaam alternatief bieden voor het kille en kortzichtige beleid van de afgelopen jaren. Met een beleid dat mensen niet angstig maakt, maar hoop geeft voor de toekomst en burgers weer vertrouwen geeft in elkaar en in de politiek. Betrokken burgers en een effectief opererende overheid kunnen ervoor zorgen dat Nederland de komende jaren wat socialer en plezieriger wordt.

De SP laat zich bij al haar voorstellen voor een betere samenleving leiden door de kernwaarden van haar beginselprogramma ‘Heel de mens’: menselijke waardigheid, de gelijkwaardigheid van mensen en de solidariteit tussen mensen. Alles wat die kernwaarden bevordert steunen we, alles wat ertegen ingaat, bestrijden we. Dit is de meetlat voor al ons politiek handelen. Op basis van onze beginselen en onze visie op de lange termijn, formuleren we onze voorstellen voor de komende kabinetsperiode.

In dit verkiezingsprogramma voor de periode 2006-2010 geven wij onze visie op een beter Nederland, als alternatief voor wat de regeringen van Kok en Balkenende ons hebben geboden. Vervolgens presenteren we onze voorstellen, waarmee in de komende kabinetsperiode het bouwen aan een beter Nederland kan beginnen. Daarbij leveren we natuurlijk ook onze financiële verantwoording, waarin we aangeven hoe we het beter gaan doen voor hetzelfde geld.

Dit is een programma op hoofdlijnen. De uitwerking van onze standpunten en voorstellen is te vinden in de vele nota’s en rapporten die sinds 2003 door of in samenwerking met onze Tweede-Kamerfractie zijn vervaardigd. Tenzij in dit programma nadrukkelijk anders wordt gesteld, gelden die standpunten en voorstellen ook voor de komende periode.

Wie zich in grote lijnen kan vinden in onze visie, onze voorstellen en financiële verantwoording, nodigen we van harte uit om op 22 november voor de SP te kiezen.