SP :: Verkiezingsprogramma 2006 :: Een beter Nederland voor hetzelfde geld

Meteen naar de inhoud!

www.sp.nl

WORD NU LID!

SP :: Programma

Verkiezingsprogramma SP 2006: Een beter Nederland, voor hetzelfde geld

9. Beter samenleven

Jongeren, ouderen, gehandicapten

Nederland telt 4 miljoen kinderen en jongeren, maar ook bijna 2,5 miljoen mensen boven de 65 jaar, onder wie meer dan een half miljoen 80-plussers. Tussen hen zit een wereld van verschil. Maar jong en oud hebben ook een wereld met elkaar te delen. Solidariteit tussen jong en oud is voor velen een vanzelfsprekendheid. Kinderen en jongeren moeten voldoende kansen krijgen om veilig op te groeien en zich goed te ontwikkelen. De kosten daarvan zien we als een investering in de toekomst. Omdat jongeren op een gegeven moment gaan werken, krijgen ouderen de kans om te stoppen met werken en van een pensioen te genieten. Die solidariteit geldt ook voor mensen met en mensen zonder beperking. Het beleid van de afgelopen regeringen heeft die vanzelfsprekende solidariteit onder spanning gezet. Om dat proces te keren is ander beleid nodig.

Jongeren bijstaan in hun ontwikkeling

Het gezegde dat wie de jeugd heeft, ook de toekomst heeft, blijft onverminderd gelden. De ontwikkeling, opleiding en inzet van kinderen en jongeren bepalen de toekomst van Nederland. Aandacht en kansen geven aan al onze jongeren is een daad van solidariteit, maar ook een welbewuste investering in onze samenleving. Jeugdbeleid betekent niet alleen dat we ingrijpen als jongeren of opvoeders in de problemen komen. Dan lopen we achter de feiten aan. Goed jeugdbeleid moet een antwoord geven op de vraag: waartoe voeden wij op? Hoe kunnen wij jongeren helpen in hun ontwikkeling tot zelfstandige en kritische burgers?

Opgroeien in een geborgen en stabiele thuissituatie is een van de factoren die bepalend zijn voor een succesvolle opvoeding. Het is een belangrijke taak voor opvoeders om een dergelijke thuissituatie voor kinderen te creëren. Gelukkig is een grote meerderheid van de ouders én kinderen tevreden over de opvoeding. Het opvoeden van kinderen wordt vooral gezien als een zaak van het gezin, en dat is terecht. Maar niet vergeten mag worden dat ook de overheid hier een verantwoordelijkheid heeft. Bijvoorbeeld door het bekostigen van scholen en het stellen van kwaliteitseisen aan het onderwijs. En door kinderen en jongeren te beschermen; bij mishandeling en verwaarlozing van kinderen moet sneller worden ingegrepen.

Voor ouders die leven onder de armoedegrens is het opvoeden van kinderen soms extra zwaar. In Nederland groeien 350.000 kinderen op in gezinnen die op of onder de armoedegrens zitten. Zij missen veel dingen die in andere gezinnen heel normaal worden gevonden. Het aanpakken van deze armoede dient topprioriteit te krijgen, bijvoorbeeld door de minimumuitkeringen en het minimumloon te verhogen en de kinderbijslag inkomensafhankelijk te maken, waardoor gezinnen met de laagste inkomens meer kinderbijslag krijgen. Het is belangrijk dat ouders het werk en de opvoeding van kinderen kunnen combineren. Daarvoor zijn betaalbare kinderopvang en een ruimer ouderschapsverlof van groot belang.

Door laagdrempelige opvoedingsondersteuning in wijken en buurten krijgen ouders meer gelegenheid om van elkaar en van deskundigen te leren. Als het thuis toch misgaat, moet er goede jeugdzorg zijn, zonder wachtlijsten en onnodige bureaucratie. Te veel instanties in de jeugdzorg bemoeien zich op dit moment met hetzelfde gezin en hetzelfde kind. Het zou beter zijn als in alle wijken kindercentra komen, die kinderen en ouders ondersteunen, hulp en zorg bieden en waar nodig doorverwijzen. Het detineren van jongeren moeten we blijven zien als een laatste redmiddel. Als dit toch nodig is, dient dit zo kort mogelijk te gebeuren en vooral te worden gericht op een succesvolle terugkeer in de samenleving. Kinderen met psychische problemen horen hoe dan ook niet in een cel, maar moeten een adequate behandeling en begeleiding krijgen.

Een sociale samenleving begint met een solidaire jeugd, die beseft hoe belangrijk democratie is, die leert omgaan met conflicten en tegenslagen en anderen leert respecteren. Scholen moeten kinderen en jongeren goed toerusten op de samenleving, bijvoorbeeld via een maatschappelijke stage. Opvoeden gebeurt ook op straat. Kinderen moeten kunnen opgroeien in een veilige woonwijk, met voldoende ruimte om met anderen te sporten en te spelen. In elke woonwijk moet daarom minstens 3 procent van de grond worden bestemd voor buitenspeelruimte.

Ouderen een goede oude dag gunnen

De meeste van onze ouderen gaat het door de bank genomen goed: ze zijn meestal tevreden over hun sociale contacten, hun inkomen, hun huisvesting en de zorg die ze krijgen. Ze profiteren van de grote verworvenheid dat mensen in Nederland gemiddeld steeds langer leven. Daarbij dienen we ons wel te realiseren dat laagopgeleide mensen aanzienlijk korter leven dan mensen met een hogere opleiding en bovendien gemiddeld 12 jaar langer in minder goede gezondheid leven. Het bestaan van sociaal-economische gezondheidsverschillen verplicht de samenleving extra aandacht te geven aan de meest kwetsbare groepen ouderen. De AOW hoort weer welvaartsvast te worden – en te blijven. Door de fiscale ouderenkorting te verhogen gaan ouderen met alleen AOW en een klein aanvullend pensioen er extra op vooruit.

Ouderdom gaat te vaak gepaard met sociaal isolement. De mobiliteit van ouderen kan worden vergroot door het openbaar vervoer voor ouderen boven de 65 jaar gratis te maken. Voorzieningen voor ouderen op het gebied van gezondheid, wonen en welzijn dienen te worden aangepast en verbeterd. Mensen horen zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving te blijven wonen, zorg op maat aan huis te krijgen en betrokken te blijven bij de buurt. Eenzaamheid onder ouderen is geen onvermijdelijkheid en dient actief te worden bestreden. Door de samenwerking tussen mantelzorgers en zorginstellingen te verbeteren, kunnen veel ouderen langer op zichzelf blijven wonen. Als kinderen hun ouders in huis willen nemen of als ouders en kinderen dicht bij elkaar willen wonen, moeten we ze daarbij helpen.

Veel mensen maken zich zorgen over hoe ze hun oude dag zullen slijten. Juist in deze fase van het leven zijn we aangewezen op de zorg van onze kinderen en onze omgeving. We moeten dan ook kunnen rekenen op optimale zorg. De meeste verpleeghuizen zijn niet in staat om de zorg te leveren die we ons zo graag wensen. De huidige verpleeg- en verzorgingshuizen zouden vervangen moeten worden door kleinschalige, prettige en intieme huizen, waar ouderen hun vrijheid kunnen behouden, voldoende ondersteuning krijgen en ook elkaar kunnen helpen. Ouderen hebben het recht op zelfstandige woonruimte en privacy, met in elke wijk op hen afgestemde zorg en voorzieningen.

Gehandicapten serieus nemen

Naast solidariteit tussen jong en oud is ook solidariteit tussen mensen met en zonder beperking van groot belang. Mensen met een handicap hebben het recht om als volwaardige burgers volop mee te doen in de samenleving. Daartoe zal overal de toegankelijkheid van gebouwen, ruimten en openbaar vervoer optimaal moeten worden. Veel meer dan nu het geval is moet het werk worden aangepast aan werknemers met een beperking. De overheid moet gehandicapten een aangepaste scholing bieden en ze helpen bij het vinden van een reguliere baan, bij de overheid en in het bedrijfsleven. Bedrijven dienen te worden aangesproken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid om mensen met een beperking in dienst te nemen. Voorkomen moet worden dat hun arbeidscapaciteit verloren gaat.

Bij het vaststellen van het beleid moet steeds rekening worden gehouden met de gevolgen voor gehandicapten. Volledige compensatie moet gaan gelden voor maatregelen die per definitie chronisch zieken en (jong-)gehandicapten treffen en die nu zorgen voor een categorale inkomensachterstand voor deze groepen mensen. Bij de uitvoering van het beleid moet meer rekening worden gehouden met de ervaringen en mogelijkheden van chronisch zieke mensen en mensen met een beperking. De Wet Voorzieningen Gehandicapten heeft geleid tot onaanvaardbare verschillen tussen gemeenten. Dat mag bij de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) niet opnieuw gebeuren. De nieuwe WMO moet zodanig worden aangepast dat het recht op zorg wordt vastgelegd en eigen bijdragen worden beteugeld. Gemeenten moeten de financiële ruimte krijgen om de wet ruimhartig uit te voeren, zodat mensen met een beperking niet de dupe worden. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte moet worden uitgebreid met de terreinen openbaar vervoer, wonen en onderwijs.

Onze voorstellen:

Kinderen en jongeren

De kinderbijslag wordt inkomensafhankelijk. Gezinnen op het minimum krijgen er 260 euro per kind per jaar bij.
Goede kinderopvang is van groot belang en dient daarom betaalbaar te zijn en van goede kwaliteit. De inkomensafhankelijke bijdrage wordt gehalveerd. Kwaliteitseisen voor kinderopvang worden wettelijk vastgelegd. Ook voor kinderen met een specifieke sociale of medische indicatie moet goede opvang worden gegarandeerd.
Er komt een recht op ouderschapsverlof van 6 maanden. Alleenstaande ouders met kinderen tot 12 jaar hebben geen sollicitatieplicht meer.
Op wijk- en buurtniveau wordt meer opvoedingsondersteuning gegeven aan ouders.
Basisschoolleerlingen krijgen een sport- en een cultuurstrippenkaart, om kennis te maken met verschillende vormen van sport en cultuur.
Minimaal 3 procent van de grond in wijken moet worden bestemd voor sport- en speelruimte.
Meer geld wordt beschikbaar gesteld voor jeugd- en jongerenwerk, jongerencentra en buurtagenten.
Jongeren krijgen meer inspraak op school en in de wijk. Filosofie, maatschappijleer en geschiedenis worden vaste onderdelen van het lesprogramma in het onderwijs.
In het lesprogramma van het middelbaar onderwijs komt ruimte voor een maatschappelijke stage van een half jaar.
De minimumjeugdlonen worden verhoogd en op termijn gelijkgetrokken met de volwassen minimumlonen.
Elke jongere tot 23 jaar moet leren óf werken. Geen jongere mag de school verlaten zonder diploma.
Er komt een permanente campagne tegen kindermishandeling. In de opleidingen van beroepen waarin veel wordt gewerkt met kinderen, komt meer aandacht voor het signaleren van mishandeling.
In de jeugdzorg komen laagdrempelige kindercentra in de wijken, die kinderen en ouders ondersteunen, hulp en zorg bieden en waar nodig doorverwijzen.
De wachtlijsten in de jeugdzorg worden weggewerkt. Een gezinsvoogd, reclasseringsambtenaar of gezinsvoogd heeft maximaal 5 jongeren onder zijn hoede.
Gelijkwaardig ouderschap wordt uitgangspunt in het familierecht.
Kinderen die geen strafbare feiten hebben gepleegd, horen niet in een jeugdgevangenis thuis.
Militairen onder de 21 jaar worden niet uitgezonden naar oorlogsgebieden. Jongeren onder de 18 jaar mogen niet worden gerekruteerd en opgeleid voor het leger.
Er komt een staatssecretaris voor jeugd en opvoeding.
Er komt een Kinderombudsman.

Ouderen en gehandicapten

De AOW hoort weer welvaartsvast te worden – en te blijven. Door de fiscale ouderenkorting te verhogen gaan ouderen met alleen AOW of met AOW en een klein aanvullend pensioen er extra op vooruit.
Ter verbetering van de positie van naar Nederland teruggekeerde emigranten met een onvolledige AOW-opbouw vervalt de vermogenstoets voor aanvullende bijstand.
De pensioenleeftijd blijft op 65 jaar. Vervroegd uittreden blijft mogelijk. Voor zware beroepen komt een recht op pensioen na 40 jaar werken. Mensen die na hun 65ste doorwerken krijgen dezelfde rechten en plichten als andere werknemers.
Besturen van pensioenfondsen gaan voor 1/3 bestaan uit werknemers, voor 1/3 uit werkgevers en voor 1/3 uit vertegenwoordigers van gepensioneerden.
Mensen boven de 65 jaar kunnen buiten de spitsuren gratis gebruik maken van het openbaar vervoer.
Er komt meer zorg in de wijken en buurten, zoals wijkgezondheidscentra, poliklinieken en consultatiebureaus. Kleine ziekenhuizen worden behouden.
De huidige verpleeghuizen en verzorgingshuizen worden zo veel mogelijk vervangen door
Ouderen hebben het recht op zelfstandige woonruimte en privacy, met op hen afgestemde
Woningen moeten meer levensbestendig worden. Meer wordt geïnvesteerd in aangepaste
De no-claim wordt afgeschaft, evenals de eigen bijdrage in de thuiszorg.
Mantelzorgers en vrijwilligers kunnen rekenen op meer ondersteuning. In de mantelzorg komt een zorgverlof. We voeren een mantelzorg- en vrijwilligerstoeslag in en zorgen voor een hogere belastingvrije onkostenvergoeding.
Bij woningtoewijzing wordt meer rekening gehouden met de noodzaak van mantelzorg. Bouwen op het eigen erf wordt gemakkelijker. Ook komt er meer ruimte voor zogenoemde respijtzorg, die tijdelijk de mantelzorg overneemt.
Er komt een staatssecretaris voor ouderen.
Gemeenten moeten de financiële ruimte krijgen om de Wet Maatschappelijke Ondersteuning ruimhartig uit te voeren. Eigen bijdragen worden beteugeld.
De toegankelijkheid van gebouwen en ruimten voor mensen met een beperking wordt verbeterd, evenals de toegankelijkheid van het openbaar vervoer.
Onderwijsinstellingen mogen geen leerlingen weigeren om reden van hun lichamelijke handicap. Indien nodig moet de onderwijsinstelling het schoolgebouw en de buitenruimte zodanig inrichten dat ook deze leerlingen gewoon aan het onderwijs deel kunnen nemen.
In het openbaar vervoer moet een einde komen aan de zogenoemde ‘rantsoenering’ van het vervoer voor mensen met een beperking.
Een adequate vervoersregeling wordt mogelijk voor de extra kosten die gehandicapte sporters maken. Naast sportrolstoelen horen ook andere hulpmiddelen te worden vergoed.
De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte moet worden uitgebreid met terreinen als openbaar vervoer, wonen en onderwijs.